T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/759 Esas
KARAR NO: 2024/206
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2023
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 20/11/2023 tarihli dava dilekçesinden özetle; müvekkili ...’e ait vade tarihi mevcut olmayan 02 Mayıs 2017 tanzim tarihli her biri 2.000.000-TL tutarında olmak üzere toplam 4.000.000-TL tutarında malen kaydı ihtiva eden iki senedin davalı firma uhdesinde bulunduğunu, müvekkilinin Mühendis olduğunu, özel şirket ve devlet ihalelerine girdiğini, özel şirketlere ve devlete iş yaptığını, davalı firma iletişim alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, müvekkilinin dava konusu edilen iş bu senetler karşılığında davalı firmadan mal veya hizmet satın almadığını, davalı Firma aleyhine ilk etapta toplamı 4.000.000-TL tutarında olan her iki senet için ... 16 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile menfi tespit ve istirdat davası açıldığını, yapılan yargılama sırasında Mahkemenin taraflarına süre verdiğini, harç tutarını 4.000.000-TL üzerinden tamamlamalarını istediğini, ancak her iki senet için yatırılması gereken harç tutarının yüksekliği nedeni ile o dönemde Mahkemeden davayı açtıktan sonra takibe konu edilen ...13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden davanın kabulü yönünde talep de bulunulduğunu, hali hazırda davanın açılması için lazım gelen harcın müvekkili tarafından hazırlandığını, ... 16 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı ilamı ile harcı yatırılamadığı için davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, davanın takibe konu edilmeyen 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden de, senedin hali hazırda davalı uhdesinde bulunduğunu, taraflarına iade edilmediğinden ve müvekkilinin davalı firma tarafından haciz baskısı ve tehdidi ile karşı karşıya bırakıldığından Mahkememize müracaat ile söz konusu senetten dolayı müvekkilinin davalı firmaya borçlu olmadığının tespitini talep etme mecburiyetinin hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu 02.05.2017 keşide tarihli her 2.000.000,00 TL bedelli, vade tarihi bulunmayan senetten dolayı müvekkilinin borçlu olunmadığının tespitine, dava esnasında haciz baskısı sonucu ödemek zorunda kalmaları durumunda ödenen bedelin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından cevap verilmemiş olduğu görüldü.
Mahkememizce ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... karar sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; davacı tarafından müvekkili ...’e ait vade tarihi mevcut olmayan, 02 Mayıs 2017 tanzim tarihli, her biri 2.000.000 TL tutarında olmak üzere toplam 4.000.000 TL tutarında, malen kaydı ihtiva eden iki adet senedin davalı uhdesinde bulunmakta olduğunu, müvekkili mühendis olup, özel şirket ve devlet ihalelerine girmekte, özel şirketlere ve devlete iş yapmakta olduğunu, davalının iletişim alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkilinin dava konusu edilen iş bu bonolar karşılığında, davalıdan mal veya hizmet satın almış olmadığını, davalının ticari defter kayıtları incelenecek olursa, müvekkiline teslim ettiği bir mal ve hizmetin bulunmadığı, müvekkiline kesilmiş bir faturanın olmadığının açıkça anlaşılacağını, buna karşılık sürekli şekilde davalı tarafından vade tarihi mevcut olmayan bonoların icraya konulacağı yönünde baskıya maruz kalmakta olduğunu beyanla yargılamanın seyrinde ortaya çıkacak sebeplerden ötürü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu 02/05/2017 keşide tarihli her biri 2.000.000 TL bedelli, vade tarihi bulunmayan toplam 4.000.000 TL bedelli bonolardan dolayı şimdilik 2.000.000 TL borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiğini, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce tarafların sundukları ve başka yerden celp edilen deliller incelenmiş, dosya tarafların ticari defterleri ile tüm deliller üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; davalının incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, defterde davalı şirket ile iş ortaklığının hesap ilişkisinde, davalı şirketin ortaklık adına yaptığı ödemelerin 3.847.471,73 TL, iş ortaklığına yansıttığı masrafların 847.610,34 TL, davacıdan aldığı bono tutarının 4.000.000 TL olduğunu, vergi kayıtlarına göre davacının ortaklıktaki payının %40 olduğunu, iş ortaklığının 4.561.154,33 TL zarar ile dönemi kapattığını, davacının bu zararın %40'ına katlanması gerektiğini, 2.175.538,27 TL yönünden ise talebin yerinde olmadığını tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda heyetten ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti ek raporunda kök rapordaki görüş ve tespitlerini tekrar etmiştir. Taraf vekillerinin ek rapora sundukları itirazlar yerinde görülmekle bu kez ... Nöbetçi ATM aracılığı ile iş ortaklığına ait ticari defterler ile ihale dosyası ve tüm deliller üzerinde oluşturulacak bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak, davalının ihale şartnamesine aykırılığının olup olmadığı, aykırılık halinde tarafların kusur durumu ve sorumluluklarının tespiti hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 14/06/2021 tarihli raporunda özetle; tarafların ve adi ortaklığın defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, davalı şirketin dava konusu bonoları alacak senetleri hesabında takip ettiğini, Mahkemece tespiti istenilen ihale şartnamesine aykırılık olup olmadığı, tarafların kusur ve sorumluluk durumu konusunda dosyada bilgi ve belge olmadığından bir tespit yapılamadığını beyan etmiştir. Davacı tarafça, 02/05/2017 keşide tarihli, her biri 2.000.000 TL bedelli, vade tarihi bulunmayan iki adet bono yönünden borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş ancak bir bono bedeli üzerinden peşin harç yatırılmış olduğundan, diğer bono yönünden de peşin harcın yatırılması hususunda davacı vekiline süre verilmiş, verilen süre içerisinde harcın yatırılmaması nedeniyle bu bono yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Davalı tarafça davaya konu bono, yargılama devam ederken ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına ile takibe konulmuştur.
Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli bono üzerinde malen kaydı mevcut olup bu kayıt, senedin mal karşılığında verildiği ve malın teslim edildiğine karine teşkil etmektedir. Davacı bono nedeniyle kendisine mal teslim edilmediğini iddia etmekle, bu iddiasını ispat etmekle yükümlüdür ancak davalı tarafından da senedin mal karşılığında alınmadığı, doğmuş ve doğacak zararlar için alındığı savunularak ispat yükü yer değiştirilmiştir. Bono üzerinde davalı şirket ile davacı arasında kurulan adi ortaklık tarafından alınan ihalede, davacının ihale şartlarına aykırı davranması nedeniyle davalının uğramış olduğu zarara karşılık verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, bu hususta yazılı bir belge sunulmadığı, sunulan mesajlaşma içeriklerinin senede karşı ileri sürülebilecek bir delil olmadığı gibi mesaj içeriklerinde açık bir şekilde dava konusu bono bilgilerinin yer almadığı, cevap dilekçesinde yemin deliline dayanıldığı anlaşılmakla davalı vekiline yemin teklif hakkı hatırlatılmış ve davalı vekilince sunulan yemin metni kapsamında davacı, senedi davalıya teminat olarak vermediğine, aralarında kurdukları iş ortaklığı için alınan makine vs aletlerin bedeli karşılığında verdiğine ancak malların teslim edilmediğine yemin etmiş olup, davalı tarafça senedin iddia edildiği gibi doğmuş ve doğacak zararlara karşılık verildiği ispat edilemediğinden, mal karşılığında verildiği ve malların teslim edilmediği, bu nedenle de senedin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davacının ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden kabulü ile davacının bu bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibe konu edilmeyen 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden ise davanın 3 aylık süre içerisinde yenilenmemiş olması sebebiyle açılmamış sayılmasına..." kararının verilmiş olduğu görülmüştür.
Davacının .... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin...E.... Karar sayılı dosyasında; takibe konu edilmeyen 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden ise davanın 3 aylık süre içerisinde yenilenmemiş olduğu, bu senet yönünden mahkememizce davacının 2.000.000 TL bedelli, 02/05/2017 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan malen kaydı bulunan bono yönünden Mahkememizde menfi tespit davasını açmış olduğu görülmüştür.
Davacı, vade tarihi bulunmayan 02/05/2017 tanzim tarihli 2.000.000-TL bedelli malen kaydı içeren dava konusu yaptığı senedi davalıya almış olduğu malların karşılığı olarak verdiğini iddia etmiş davalı tarafından mahkememize her hangi bir savunmada bulunulmamış, cevapta verilmemiştir.
... 16 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada; mahkememizde dava konusu edilen senedin mal karşılığı değil davacının borçlarının teminatı olarak verildiği davalı tarafından savunulmuş, davacı da, senedin mal karşılığında verildiğini ancak malların teslim edilmediğini iddia etmiş, bono üzerinde de malen kaydı bulunduğundan senedin mal karşılığı verilmediğini ispat yükü davalı üzerinde olduğundan ve davalı tarafından da yazılı belge sunulmadığından davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış, davacı yemininde senetleri davalıya teminat olarak vermediğini, aralarındaki iş ortaklığı dolayısıyla alınan makine ve aletlerin bedeli karşılığında verildiği ancak makine ve aletlerin teslim edilmediğine dair usulüne uygun şekilde yemin etmiş, Mahkemece de senetlerin mal karşılığı verildiği ancak malların teslim edilmediği ve senedin bedelsiz kaldığı gerekçesi ile dava konusu edilen 2.000.000-TL bedelli senet yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen karar mahkememizce takdiren kuvvetli delil olarak değerlendirilmiş, davacının mal karşılığı vermiş olduğu senet kapsamında mal teslim almadığı, davalı tarafından da senedin teminat olarak verildiğine ilişkin savunmasını ispat edemediği sonucuna varılarak; davacının davasının kabulüne, davacının 02/05/2017 düzenleme tarihli 2.000.000-TL bedelli senetten dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne, davacının 02/05/2017 düzenleme tarihli 2.000.000 TL bedelli senetten dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 136.620,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 17.077,50-TL peşin harç ile sonradan yatırılan 17.077,50-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 34.155,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 102.465,00-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 34.155,00-TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 378-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 34.533,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 232.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/03/2024
Başkan
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Katip
E-imzalıdır.