T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/801 Esas
KARAR NO : 2025/318
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/12/2023
KARAR TARİHİ : 16/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş., ... ili, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkii 1027 Parsel 150d06b paftada kayıtlı, ... Üzeri 3. Km Merkez ... adresinde bulunan taşınmaz üzerindeki akaryakıt istasyonunda davalı şirket ile akaryakıt istasyonunda davalı şirket ile 09.01.2018 tarihinde 09.12.2022 tarihine kadar geçerli Çerçeve Protokol ve Bayilik Sözleşmeleri imzalayarak akaryakıt bayilik ilişkisi kurduğunu, tarafla, 09.12.2022 tarihinde Fesih Protokolü başlıklı evrakı düzenlemiş, akabinde ise, 09.12.2022 tarihinde 5 yıl süreli Çerçeve Protokol ve Bayilik Sözleşmeleri imzaladıklarını, davalı şirketin, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve eki niteliğindeki diğer anlaşmalar çerçevesinde verilen 09.01.2018 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi doğrultusunda; birinci yıldan başlamak ve anılan anlaşmaların yürürlüğü süresince geçerli olmak üzere, yıllık asgari 180 ton otogaz ürününü münhasıran ...'dan veya ... A.Ş./... Dağıtım A.Ş'.nin yazılı olarak göstereceği ikmal kaynaklarından satın almayı kabul ve taahhüt edildiğini, ancak taahhüt edilen miktarda ürün alımı yapılmadığını, söz konusu ürün alım taahhütnamesine göre, sözleşme hitamında hesaplanacak eksik kalan miktar üzerinden ton başın 35,00.-USD cezai şart ödenmesi davalı bayi tarafından kabul, beyan ve taahhüt edildiğini, 09.12.2022 tarihli protokolde belirtilen eksik alım borçları ödenmediğini, keza 09.12.2022 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi'nde taahhüt edilen miktarda ürün alımı da yapılmadığını, davalı yanın ... 2. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarname ile, sözleşmeyi tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini, müvekkili şirket tarafından keşide edilen ... 16. Noterliği...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile, haklı nedene dayanmayan fesih nedeniyle tüm borçların muaccel hale geldiği, bu doğrultuda Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin eki olanm LPG Ürün Alım Taahhütnamesi gereğince 139.447,20.-TL, Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eklerini sözleşme süresinden önce feshettiği için 100.000,00.-TL cezai şart ve 09.12.2022 tarihli Fesih Protokolü kapsamında eksik ürün alımından kaynaklı 25.243,60-USD borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç iş günü içerisinde ödenmesi gerekliliği ihtar edildiğini, ancak davalı yanır, ihtara rağmen söz konusu borçlarını ödemediğini, öte yandan taraflar arasında imzalanan Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin 24. maddesine göre; sözleşmenin ihlali halinde Bayi...'ın diğer zarar, ziyan, kar mahrumiyeti, sözleşmenin diğer hükümlerinde yer alan cezai şart, kar mahrumiyeti, tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla fesih tarihinde 100.000,00.-TL cezai şart ödemeyi, bu tutarın her bir sözleşme yılında bir önceki yılın TÜFE enflasyon oranına arttırılacağını kabul ettiğini, ancak buna rağmen davalı bayi sözleşmenin bir yılı dahi dolmadan ve hiçbir haklı gerekçeye dayanmaksızın taraflar arasındaki sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, bu nedenle davalını erken fesih nedeniyle cezai şart ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, bu noktada müvekkili şirketin alacaklarının davalı şirketten tahsili için Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk görüşmeleri yürütülmüşse de, tarafların anlaşamamış olması nedeniyle arabuluculuk sürecinin sona erdiğini, halihazırda davalı tarafından, ödenmesi gereken bedellerin ödenmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme, ürün alım taahhütleri, ihtarnamelerle de açık olduğu üzere mahrum kalınan kar bedeli, cezai şart ve ariyet söküm masraflarının davalı şirketten tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini, buna göre fazlaya ve hataya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; mahkemece yapılacak tahkikat sonucu alacaklarının tam ve kesin olarak belirlenmesini takiben HMK’nın 107/2. maddesi uyarınca işbu talebimizi arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla, 09.12.2022 tarihli Fesih Protokolü kapsamında eksik ürün alımından kaynaklı alacağın şimdilik 1.000,00 USD’nin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren TCMB nin USD alacaklar için uyguladığı en yüksek faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte, 09.12.2022 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin eki olan Ürün Alım Taahhütnamesi gereğince muaccel hale gelen alacağın şimdilik 1.000,00 TL'sinin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, sözleşmenin haksız ve erken feshi nedeniyle ödenmesi gereken cezai şart bedelinin şimdilik 1.000,00 TL'sinin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkili şirkete ödenmesini talep ettiklerini belirterek her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıya ait taşınmazların UYAP sisteminden tespiti ile ... ili, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkii 1027 Parsel 150d06b paftada kayıtlı, ...Üzeri 3. Km Merkez ... adresinde bulunan taşınmaz ve tespit edilecek sair tapu kayıtları üzerine, hak kısıtlayıcı işlemlere karşı davacı müvekkilinin alacak hakkını üçüncü şahıslara karşı korur mahiyette teminatsız olarak veya mahkemece takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı müvekkili şirketin 09.12.2022 tarihli Fesih Protokolü kapsamında eksik ürün alımından kaynaklı alacağın şimdilik 1000,00 USD’nin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren TCMB nin USD alacaklar için uyguladığı en yüksek faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte, 09.12.2022 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin eki olan Ürün Alım Taahhütnamesi gereğince muaccel hale gelen alacağın şimdilik 1.000,00 TL'sinin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, Sözleşmenin haksız ve erken feshi nedeniyle ödenmesi gereken cezai şart bedelinin şimdilik 1.000,00 TL'sinin KDV si ve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, fazlaya ilişkin her tür dava ve diğer hakları saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurda açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin, sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiğini, müvekkili taraf sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, şöyle ki; Davacı tarafın ürün politikasında değişime gittiğini ve fazladan fiyat farkı uyguladığını, fiyat farkının müşteriye yansıması üzerine müvekkilinin ticari olarak büyük zarara uğradığını ve müşteri kaybı yaşadığını, davacı tarafça haksız ve keyfi olarak uygulanan fiyat farkı üzerine müvekkili taraf sözleşmeyi haklı nedene dayanarak feshetmek zorunda kaldığını, dolayısıyla sözleşmenin feshi haklı nedenle olduğunu, davacı tarafın herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği iddiasını kabul manasına gelmemekle birlikte; aksi halde dahi davacı tarafında cezai şart ve tazminat hakkı bulunmadığını, şöyle ki; müvekkili şirketle davacı şirket arasında ilk sözleşme 2018 tarihide yapıldığını, 2022 tarihine kadar devam ettiğini, ardından 09.12.2022 tarihinde 5 yıllık bayilik sözleşmesi imzalandığını, davacı şirket bu süre zarfında eksik metreküp iddiasında bulunmadığını veya çekincesini müvekkili şirkete iletmediğini, müvekkili şirketin sözleşme süresince belirlenen miktardan az ürün almasına rağmen davacının müvekkili şirkete ürün sağlamaya devam ettiğini, ürün bedellerini de ihtirazı kayıt olmaksızın kabul ettiğini, dolayısıyla sözleşmenin cezai şart ve tonaj taahhüdü maddesinin fiilen ortadan kalktığını, asgari alım taahhüdünün uygulanmayacağı ve bu konuda cezai şart istenmeyeceği hususunda sözleşme süresince devam eden bir uygulama oluştuğunu, davalı şirketin, sözleşme süresi boyunca almayı taahhüt ettiğini aylık 15 ton miktar olarak belirlenen miktarın altında LPG satın aldığını, tüm bu süreç içerisinde davacı şirket tarafından eksik mal alımı nedeniyle ihtarname gönderilmediği gibi bu konuda herhangi bir dava açılmadığını ve eksik alıma rağmen bayilik ilişkisi devam ettiğini, bu durum karşısında davacının bayilik sözleşmesinin ilgili maddesindeki tonaj taahhüdü ve cezai şart hükümlerinin uygulanmasından zımnen vazgeçtiğinin anlaşıldığını, zira, bayinin sözleşme süresince belirlenen miktardan az ürün almasına rağmen davacı davalıya ürün sağlamaya devam ettiğini, ürün bedellerini de ihtirazı kayıt olmaksızın kabul ettiğini, dolayısıyla sözleşmenin cezai şart ve tonaj taahhüdü maddesinin fiilen ortadan kalktığını, asgari alım taahhüdünün uygulanmayacağı ve bu konuda cezai şart istenmeyeceği hususunda sözleşme süresince devam eden bir uygulama oluştuğunu, davacı şirketin sözleşmenin cezai şart ve tonaj taahhüdünün uygulanmayacağı yönündeki uygulaması nedeniyle ortaya çıkan olgunun kaynağı haklı güven olduğunu, davacı şirketin davranışları ile davalı bayide yarattığı güvende çelişki oluşturacak şekilde sözleşmenin feshi ile birlikte eldeki davaya konu edilen cezai şart tazminatını istemesi çelişkili davranış yasağına aykırı olduğunu, hâl böyle olunca, mahkemenin az yukarıda belirtilen maddi ve hukukî olguları gözeterek, benzer gerekçelere dayalı olarak davacı tarafın cezai şart tazmini isteminin reddine ilişkin karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, usul ve yasaya uygun direnme kararının onanması gerektiğini, dava dilekçesinde faiz oranı olarak reeskont faizi istendiğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu. fahiş bir oran olduğunu, davacının isteyebileceği faiz oranı yasal faiz olduğunu, faiz oranının reeskont faiz olacağına dair herhangi bir anlaşma bulunmadığını, davacının, müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığından huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek fazlaya dair alacak hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava taraflar arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında davacının davalıdan cezai şart, eksik alım tazminatı ve muaccel olmuş alacağının olduğu iddiası ile açılmış alacak davasıdır.
Davacı taraf taraflar arasında 09/01/2018 tarihinde 09/12/2022 tarihine kadar geçerli çerçeve protokol ve bayilik sözleşmesi bulunduğunu, 09/12/2022 tarihinde fesih protokolü düzenlenip aynı tarihte 5 yıl süreli yeni bir sözleşmenin imzalandığını, 09/01/2018 tarihli sözleşmede davalının yıllık asgari 180 ton otogaz ürününü ... gazdan veya ... A.Ş/... A.Ş.'den satın almayı taahhüt etmesine rağmen taahhüt edilen ürünün alınmadığını ve davalının 09/12/2022 tarihli fesih protokolünde 733 ton eksik alım yaptığının kabül ettiğini bu eksik alım sebebiyle borcun ödenmediği gibi, davalının 09/12/2022 tarihli sözleşme ekindeki alım taahhütünü de yerine getirmediğini ayrıca sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi sebebiyle davalının cezai şart ödemesi gerektiğini belirterek dava açmıştır.
Davalı taraf sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğini, davacının fazladan fiyat farkı uygulaması nedeniyle zarara uğradığını belirterek, eksik ürün alımına rağmen davacı ile bayilik ilişkilerinin devam ettiğini bu durumda davacının taahhüt maddesi ile cezai şart hükümlerinden zımmen vazgeçtiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasında akdedilen 09/01/2018 tarihli sözleşme ve ekinde bulunan ürün alım taahhütnamesinin incelenmesinde davalının yıllık asgari 180 ton otogaz alımı yapmayı taahhüt ettiği, eksik ürün alımında davalının ton başına 35 usd ödemeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 09/12/2022 tarihli fesih protokolünde davalının akpetgaza taahhüt ettiği alımdan 733 ton eksik ürün alım yaptığı taraflarca imza altına alınmış ve protokolde eksik ürün alım miktarına tekabül eden kar mahrumiyeti tutarının ilk yazılı talep tarihinde ... ve ... ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 09/12/2022 tarihli sözleşme ekinde bulunan ürün alım taahhütnamesinde davalının yıllık 50 ton otogaz ürünü almayı taahhüt ettiği ve eksik ürün için ton başına 600,00 TL ödemeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 09/12/2022 tarihli sözleşmenin 25. Maddesinde belirtlilen şartların gerçekleşmesi halinde davalının 100.000,00 TL cezai şart ödemeyi taahhüt ettiği ve sözleşmenin 5 yıl süreli olduğu anlaşılmıştır.
Dosya davacının davalıdan bir alacağının bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, serbest muhasebeci mali müşavir, hukukçu ve kimya mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinin dosyaya sunduğu 14/06/2024 tarihli raporda Taraflar arasında imza edilen 09/12/2022- 09/12/2027 tarihleri arasında 5 yıl olması gereken şeklinde düzenlenen sözleşme esas alındığında kar mahrumiyeti hesaplanarak 23/08/2023 ile 09/12//2027 tarihleri arasında davacı ...Ş.'nin 1569 günlük kar mahrumiyeti: isteyebileceği ...Şti.'den kar mahrumiyeti isteminin mümkün bulunduğu, %11 olan brüt kar 1 litre LPG” nin satışı sonucunda İşetme, Depolama, Taşıma ve faaliyet gideri özellikleri bakımından, %5,5 net kar oranı 1 litre otogaz Lpg satışı sonucunda 92 kuruş (0,92 TL= %5,5 net kar oranı), Kg bazında 1Kg Lpg 1.70 TL Kar oluştuğu kar elde edeceği tespit edilmiştir. Ton Bazında 1 TON LPG için “1000*1,70 -1.700TL (bin yedi yüz Türk Lirası) NET KAR Talebinin uygun olacağı eksik alınan miktarı 23.412 ton hesaplama ile belirtildiği bu bakımdan ton başına kar mahrumiyeti 1700*232.412-395.100TL bulunacağı,Taraflar arasında imza edilen sözleşmenin 5 yıllık yapıldığı ve Noter kanalıyla davalı firmanın süresi dolmadan sözleşmeyi tek taraflı “ticari kaygılar gözetilerek davacı firmanın davalı firmaya sözleşme kapsamında yeterli talep ve özen” konusunda herhangi bir bildirim tutanak ve ihtar bulunmadığı davacının teslimat ve ürün kalitesinde herhangi bir itirazı kayıt bulunmadığı anlaşıldığından, “görülen lüzum üzerine, mal alımı konularındaki fiyat farklılıkları sebebi ile ” davalı tarafından fesh edi görülmektedir. Davacı firmanın mevzu bahis şartlarda davalı firmaya sözleşme kapsamında yeterli talep ve özen” konusunda herhangi bir eğitim, gözetim, denetim, bildirim ve desteğinin bulunmadığı davalının teslimat ve ürün kalitesine yönelik herhangi bir itirazı kayıt bulunmadığı anlaşıldığı, OTOGAZ kullanımı sebebi le dosya kapsamında düzenlenen ihtarname, duruşma tutanakları, dava taraflarının beyan ve itirazlarıyla diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde özellikle OTOGAZIN TSE STANDARTLARINDA VE EPDK İLE BELİRTİLEN ŞARTLARDA LPG satışı ve temininin yapıldığı. İş bu LPG (Likit petrol gazları) kullanımı sonucu fiili kullanımı gerçekleştiği araçlarda maddi hasara yol açmadığı anlaşılmaktadır. OTOGAZ ile ilgili LPG de standart dışı bir unsurunun bulunmadığı görülmektedir. Netice itibariyle TSE Standartlarına haiz olduğu kuvvetle muhtemel görülmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından süresinden önce haksız olarak feshedilmiş olduğu, bu bakımdan sözleşmede belirtilen cezai şart tazminatlarının ve satın alma taahhütlerinden kaynaklanan kar mahrumiyetlerinin ödenmesi gerektiği, bunun için davacının herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmesine gerek bulunmadığı, Davacının yukarıda hesaplanan kar mahrumiyetinin yanı sıra Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin erken feshinden kaynaklanan 100.000,00.-TL cezai şart tazminatını da talep edebileceği rapor edilmiştir.
Dosyaya sunulan 05/03/2025 tarihli ek raporda ise bilirkişi heyeti 09/12/2022 tarihli Fesih Protokolü'nün 1.3 maddesinde, davalı şirket 733 ton eksik alım yapıldığını açıkça kabul etmiştir. Protokolde, bu eksik alım karşılığı olarak 25.243,60 USD ödeme yükümlülüğü kabul edilmiştir. Taraflar arasında bu hususta yazılı mutabakat bulunduğundan, ilgili bedel protokol hükümleri doğrultusunda kesinleşmiş bir alacak niteliğindedir.
09/12/2022 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eki ürün alım taahhütnamesine göre, davalının yıllık asgari alım taahhüdünü yerine getirmemesi halinde, eksik kalan miktar için ton başına 600 TL cezai şart ödeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu tutar, sözleşme uyarınca her yıl TÜFE oranında artırılmaktadır. Kök rapor ve defter kayıtları üzerinden yapılan incelemede, 2022 yılı sonu itibarıyla eksik alım kaynaklı 139.447,20 TL tutarında cezai şart bedelinin muaccel hale geldiği tespit edilmiştirTespit: 09/12/2022 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi kapsamında, 2022 yılı itibariyle 139.447,20 TL eksik alım kaynaklı cezai şart alacağı muaccel hale gelmiştir.
Davalı taraf, sözleşme süresince eksik alımlara rağmen ürün tedarikine devam edilmesinin zummni feragat niteliğinde olduğunu savunmuş, bu iddiayı Yargıtay ve Hukuk Genel Kurulu kararları ile desteklemiştir. Ancak dosyada, davacı tarafından yıllık dönemlerde ihtarname gönderildiği ve 09/12/2022 tarihli fesih protokolünde eksik alımın davalı tarafından açıkça kabul edildiği görülmüştür. Bu durumda, zımni feragat ve çelişkili davranış iddialarının somut olay açısından karşılık bulmadığı kanaatine varılmıştır. Mevcut belge ve kayıtlar çerçevesinde, davacı tarafın eksik alım bedeli ve cezai sart talebinden zımni feracat ettiğine dair obiektif bir tespit vanılamamıstır. Şeklinde rapor sunarak 09/12/2022 tarihli Fesih Protokolü gereği, davalının davacıya ödemesi gereken 25.243,60 USD tutarında bir alacak muaccel hale geldiği, 09/12/2022 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eki ürün alım taahhütnamesine göre, 2022 yılı itibariyle 139.447,20 TL tutarında muaccel hale gelmiş cezai şart alacağı bulunmadığı, Davalı tarafın zımni feragat ve çelişkili davranış iddialarını destekleyecek somut delil dosya kapsamında tespit edilmediği, Kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor ibraz etmiş olup mahkememizce yapılan incelemede ek rapor içeriğinde 09/12/2022 tarihli sözleşmeye istinaden davacının 139.447,20 TL cezai şart alacağının muaacel hale geldiğinin belirtildiği sonuç kısmında maddi hata ile bu alacağın muaccel hale gelmediğinin belirtildiği bu durumun yeniden rapor almayı gerektirmeyen maddi hata olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili dosyaya sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile davasını 25.243,60 USD, 139.447,20 TL muaccel alacak ve 100.0000,00 TL cezai şart alacağı olarak ıslah etmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 09/01/2018 tarihli sözleşmenin ve ekinde bulunan ürün alım taahhütnamesinin incelenmesinde, taahhütnamede eksik alım sebebi ile kararlaştırılan ton başına 35 USD tutarındaki alacağı sözleşmenin hitamında ve her ne suretle olursa olsun sözleşmenin sona ermesi durumunda akpetgazın talep edebileceği hüküm altına alınmış dosya kapsamında bulunan 09/12/2022 tarihli fesih protokolünde de davalı taraf davacıdan 733 ton eksik ürün alımı yaptığını kabül edip, eksik ürün alım miktarına tekabül eden kar mahrumiyeti tutarını ilk yazılı talebi üzerine davacı ...'a ödemeyi taahhhüt etmiş ve aynı protokolde davacı ...gazın ayrıca yazılı bir feragatname vermedikçe bu alacağından feragat etmiş sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Taraflar ticari şirket olup yapmış oldukları iş ve işlemlerde TTK 18/2 maddesi gereği basiretli olmak durumundadırlar. Davalı taraf imzaladığı protokolde 733 ton eksik ürün alımı yaptığını beyan etmiştir. Protokol kapsamında davacının bu alacağından feragat etmiş olması için yazılı feragat arandığından davalı tarafın cevap dilekçesinde davacının bu haklarından feragat ettiğine yönelik savunmasına itibar edilmemiştir.
Yapılan yargılama neticesinde dosyaya kazandırılan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere davacının 09/01/2018 tarihli sözleşme kapsamında 733 ton eksik ürün alımı sebebiyle davalıdan 25.243,60 USD talep edebileceği ve davacı tarafın dava dilekçesinde sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren faiz talep etmesi sebebiyle taleple bağlılık ilkesi gereğince ilk sözleşmenin fesih tarihi olan 09/12/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının Dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacının 09/12/2022 tarihli sözleşme kapsamında alacağına ve cezai şart talebine ilişkin talepleri yönünden yapılan incelemede ise Taraflar arasında imza edilen sözleşmenin 5 yıllık yapıldığı ve Noter kanalıyla davalı firmanın süresi dolmadan sözleşmeyi tek taraflı “ticari kaygılar gözetilerek davacı firmanın davalı firmaya sözleşme kapsamında yeterli talep ve özen” konusunda herhangi bir bildirim tutanak ve ihtar bulunmadığı davacının teslimat ve ürün kalitesinde herhangi bir itirazı kayıt bulunmadığı anlaşıldığından, “görülen lüzum üzerine, mal alımı konularındaki fiyat farklılıkları sebebi ile ” davalı tarafından fesh edildiği anlaşılmış olup, dosyaya sunulan bilirkişi kök ve ek raporunda bu feshin haksız fesih olduğu rapor edilmiş olup TTK 18/2 maddesi gereği basiretli olmak durumunda olan davalının ... 2. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarında gördükleri lüzum üzerine sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiklerine yönelik beyanı ile yapılan feshin hukuken haklı bir fesih olmadığı ve bu sebeple davacının 2022 yılı için bilirkişi raporu ile hesaplanan 139.447,20 TL'yi ve taraflar rasında 09/12/2022 tarihinde akdedilen sözleşmede kararlaştırılan 100.000,00 TL cezai şart sözleşmenin fesih tarihi olan 16/08/2022 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte talep edeceği kanaatine varılarak davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kabulü ile;
a-25.243,60 USD'nin sözleşmenin sona erme tarihi olan 09/12/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının Dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-139.447,20 TL'nin 16/08/2023 Tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c- 100.000,00 TL'nin 16/08/2023 Tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 81.444,52 -TL karar ve ilam harcından peşin alınan 527,82-TLpeşin harcın ve 19.834,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 61.082,70 -TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcının 527,82 -TL peşin harcın ve 19.834,00 TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 16.725,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 178.918,93-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır