T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/815 Esas
KARAR NO : 2024/756
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/12/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaptığı ticaret gereği çeklerde ciranta olan ...A.Ş den ...şubesine ait Keşidecisi ...A.Ş olan ... Çek No, 15.11.2023 tarih, 50.000,00 TL bedelli çek ile yine ...bankası ... şubesine ait Keşidecisi...Lim olan ... Çek No, 13.11.2023 tarih, 43.381,82 TL bedelli çekleri aldığını, işbu 2 çeki cirolayarak borcuna karşılık olmak üzere ...'da faaliyet gösteren ... San.Tic.Ltd. Şti ne gönderilmek üzere kargo zarfının içinde ... kargonun ... şubesine teslim ettiğini, şirketin müvekkilini arayarak gelen kargo zarfının içinden yalnızca tediye makbuzunun çıktığını, çeklerin içinde yer almadığını, aynı gün ...2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından dava açılarak ödeme yasağı kararı alındığını, ilanların yapıldığını, ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numarası ile şikayetçi olunduğunu, bu dosyaların akıbetleri beklenirken 50.000,00 TL bedelli çekin kötü niyetli kişilerce tahrif edilerek 550.000,00 TL'ye çevrildiğini ve ihtiyati haciz kararı alındığını, ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin... Esas dosyası ile takip başlatıldığını, yine aynı şekilde 43.381,82 TL'lik çekin kötü niyetli kişilerce tahrif edilerek 443.381,82 TL 'ye çevrildiğini ve ihtiyati haciz kararı alındığını, ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, hukuksuz ihtiyati haciz kararı ile müvekkilinin hak ve mallarına haciz konulduğunu, aleyhine çek istirdatı davası açılan ... A.Ş.'nin çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu, zira hem çekte ödeme yasağı şerhi olmasına hemde TTSG'de çek iptali davasına ilişkin ilanların yer almasına rağmen finans kurumu olarak gerekli özeni ve araştırmayı yapmadığını, buna ilişkin bilmeme savunmasının hem kanun hem mahkeme kararları karşısında geçerli olmadığını, bankanın tüm bunlara rağmen işlemlere devam ederek suç işlediğini ve müvekkili şirketi mağdur duruma soktuğunu, banka hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından ötürü suç duyurusunda bulunulduğunu, işbu dava öncesi arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, davanın kabulü ile dökümlerine yer verilen iki adet çekin istirdatına ve müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve masrafların karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte, takibe konu çekin aslının nerede olduğu konusunda bir bilgi verilmediğini, çekin aslının mahkemeye sunulmadığını, dolayısıyla söz konusu iddiaların somutlaşmadığını ve soyut beyanlardan öteye gitmediğini, çekin kargoda kaybolduğu iddiasının kabul edilebilir olmadığını, kargoya ilişkin açıklama yapılmadığını, kargo poşetinin içinde çekin olup olmadığının bile sürüncemede olduğunu, karşı tarafın bu iddialarını delil ile tespit edebilecek durumda olmadığını ve soyut iddialar ileri sürdüğünü, nitekim kargolarda değer konulmuş/sigortalı gönderi hizmeti olduğunu, ancak garip şekilde çekin sigortalı gönderi olarak gönderilmediğini, tüm sorumluluğun karşı tarafta olmasına rağmen dosyayı sürüncemede bırakma amaçlı iddialar ileri sürdüğünü, çekte oynama iddiasının yargılama gerektirdiğini, çıplak göz ile bakıldığında sonradan eklendiği iddia edilen yazı ve ibarelerin aynı el ürünü olduğunu görüldüğünü, konusunda uzman bilirkişinin ancak bu tespiti yapabileceğini, çekteki imzaya itiraz edilmediğini, müvekkilinin çeki yine banka müşterisi vasıtası ile aldığını, bu nedenle çekle ilgili geçmişte yapılan işlemler hakkında bilgi ve sorumluluklarının bulunmadığını, açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, çekin istirdatı ve davacıya iadesine yönelik istirdat davasıdır.
Davacı taraf, dava dilekçesinde davacının davaya konu ...A.Ş den ... şubesine ait Keşidecisi ...Tic.A.Ş olan ... Çek No, 15.11.2023 tarih, 50.000,00 TL bedelli çek ile yine ...bankası ... şubesine ait Keşidecisi ...Tic.Lim olan ... Çek No, 13.11.2023 tarih, 43.381,82 TL bedelli çekleri aldığını ve bu çekleri ciro ederek .... San. Tic. Ltd. Şti.ye kargo ile gönderdiğini ancak kargo alıcı tarafından açıldığında çeklerin içerisinden çıkmayıp kaybolduğunu bu çeklerin daha sonra kötü niyetli kişilerce tahrifat uygulanarak 50.000,00-TL olan çek tutarının 550.000,00'ye, 43.381,82-TL olan çekin ise 443.381,82-TL'ye dönüştürülüp ihtiyati haciz kararı ile icraya konulduğunu aleyhine dava açtıkları ... AŞ'nin çek istirdatında ağır kusurlu olduğunu belirterek 2 çekin tarafına istirdatını talep ve dava etmiştir.
...Tic AŞ'den dosyamıza sunulan belgelerde dava dışı ...AŞ ile davalı ... AŞ ile ticari ilişkinin olduğu ve davaya konu çeklerin 50.000,00-TL ve 43.381,82-TL olarak çek çıkış bordrolarının mahkememize gönderilmiş olduğu, .... San. Tic. Ltd. Şti. gönderilen faturalar ile dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. İle davacı arasında ticari ilişki olduğu anlaşılmıştır.
Dosya davacı ... ile ...Tic. Ltd. Şti. Arasında ticari ilişki olup olmadığı ve davalı bankanın toroslar yük sistemleri ile diğer cirantalar ile ticari ilişkisinin olup olmadığı çekin davacıya istirdatının gerekip gerekmediği hususunda bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişinin 28/08/2024 tarihinde sunmuş olduğu raporda Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile, davacı vekili tarafından, dava dosyasına sunulan ... Tic.A.Ş’nin 2023 Mali yılına ilişkin E-DEFTER olan Yevmiye,Kebir,Envanter defterleri ve ticari ilişkilere dayalı e-arşiv faturaları cari hesap muavin kayıtları ticari ilişkilerde alım satımlardaki çek giriş çıkışları üzerinde tek tek irdeleme ve inceleme yapılmış olup, tespit edilen hususlar aşağıda belirtilmiştir. Davacı-davalı şirketlerin tarafıma sunulan 2023 Mali yılına ilişkin yevmiye defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde E-Beratları V.U.K usulüne uygun olarak yapılmış olması, ayrıca defter kayıtlarının ticari ilişkide hakiki reel alım satım alacak miktarları ile muavin kayıtlarındaki çeklerin birbiri ile örtüşmesi ile de davacı şirket lehine kesin delil olma özelliğine haiz olduğu,Ancak dava konusu 2 çek üzerinde 5 ve 4 rakamları yazı ve rakamla eklenmek süreti ile çeklerdeki ciro sinsilesindeki ticari ilişkisi olmayan tüzel kişiler tarafından piyasıya tahrifat yapılarak sürülmüş olunduğu görülmektedir. Raporun (IV-1-7 arası maddeleri) ve V.bölümlerinde belirtilen tespit ve degerlendirmelere ilişkin açıklamalardan görüleceği üzere, taraflar arasında yapılan ticari alışverişlerine, dayalı cari hesaplarına karşı,davalının yükümlülükleri arasında, cari hesaplarının ve ticari alışverişlerinin resmi defterlere intikalinden sonraki dava konusu iki(2) adet çek üzerinde 4- ve 5 rakamı eklenmiş olunduğu görülmekle,her iki çektede tahrifat yapılmış olunduğu gözükmekle,taraflar arasındaki hukuki dava süreç- ler devam etmiş olduğu dava dosyasında görülmektedir. Dava konusu 2 (iki) adet çek fotokopileri üzerinde ve taraflar arasındaki iddia ve savunmalar ve Sayın Yüksek Mahkemenizin yetki dahilinde yapılan incelemelerde ise : ... şubesine ait Keşidecisi ...Tic.A.Ş olan ... Çek No, 15.11.2023 tarih, 50.000,00 TL bedelli çek fotokoleri üzerinde görüldüğü üzere 5 Rakamı eklenerek 550.000 TL. Olarak ticari ilişkisine rastlanılmayan üçüncü şahıslar ve tüzel kişiler tarafından ciro sinsilesi ile piyasıya kullanılmış olunduğu görülmektedir. Ayrıca yine ...bankası ...şubesine ait Keşidecisi ...Ltd.Şti. olan ... Çek No, 13.11.2023 tarih, 43.381,82 TL bedelli çek aynı şekilde ekleme yapılarak 4 Rakamı ile 443.381,82 TL.Olarak ticari ilişkisine rastlanılmayan üçüncü şahıslar ve tüzel kişiler tarafından ciro sinsilesi el piyasıya kullanılmış olunduğu görülmektedir. Sayın Muhterem Mahkemenizde davası devam eden dosyadaki taraflarca fotokopileri sunulmuş olan her iki çekte de 15.11.2023 tarihli ... çek numaralı 50.000 TL. Çekte 5 rakamı ve yazı ilede eklenerek 550.000 TL.Miktarlı çek haline dönüştürülmüş olarak görülen çek ile 13.11.2023 tarih ve 43.381,82 TL. Asıl miktarlı çek üzerine 4 rakamı ve yazı ilede eklenerek 443.381,82 TL.Miktarlı çek haline dönüştürülmüş olarak görülen çektede davacının hakiki yasal ticari çalışmaları olan çek sinsilesindeki kaşelerine havi imzalı olan mevcut ...a.ş Ve ... Çekme San.aş.arasındaki muaivin yevmiye resmi defter kayıtlarına göre reel hakiki alım satım çekler haricindeki dava dosyasına sunulmuş üzerlerinde ekleme yapılmış görülen çek fotokopilerinde cirolarda gözüken şahıs ve tüzel kişilerin tüm yasal ve GİB BA-BS Form resmi kayıtlarında ticari ilişkiye rastlanılmadığından ötürü her iki çekinde ticari ilişkilerde yasal kayıtlarda olmaması ve böyle bir alış satış büyük rakamlarda da rastlanılmamısı netice itibarı ile davacı yönünde iade şartları oluşmuş olunduğu, Başka bir deyişle dava konusu olan her iki çekinde iade şartlarının oluşmuş olmakla, davalıdan istirdadına, davacı şirkete iadesi şartlarının oluşmuş olduğu yönünde düşünüldüğü şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan bilgi belgeler ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının davaya konu çekleri...Tic Aş den aldığı ve davacının bu çekleri ...Aş den aldığına dair çek çıkış belgesinin dosyada olduğu davacının ... tic Aş aldığı çekleri ticari ilişki kapsamında ... San AŞ'ye verdiği ve ... çekme San Aş nin ve davacının bu ticari ilişkiyi doğruladığı ancak bilirkişi raporunda da sabit olduğu üzere çekte cirolarda gözüken şahıs ve tüzel kişilerin yasal ve BA BS formları incelendiğinde herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığını ve bu durumun davacının iddialarını doğruladığı ve davacı bankanın çeki iktisap ederken üzerine düşen araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve bu durumda bankanın iyi niyetli hamil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne ve 1-Davanın kabulü ile ... A.Ş'ye ait keşidecisi ... Tic. A.Ş. Olan ... numaralı 15.112023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin ve ... Bankası'na ait keşidecisi ... San Tic. Ltd. Şti. Olan ... numaralı 13.11.2023 tarihli 43.381,82 TL bedelli çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile ... A.Ş'ye ait keşidecisi ... Tic. A.Ş. Olan ... numaralı 15.112023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin ve ... Bankası'na ait keşidecisi ... San Tic. Ltd. Şti. Olan ... numaralı 13.11.2023 tarihli 43.381,82 TL bedelli çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 6.378,91-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.594,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.784,18-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcının ve 1.594,73-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 5.009,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir gider olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır