T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/819 Esas
KARAR NO : 2024/780
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/12/2023
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 12/12/2023 tarihli dava dilekçesinden özetle; Davalı taraf ile müvekkili şirket arasında itirazın iptaline dayalı ihtilaf sebebiyle müvekkili şirketin TTK madde 5/A-1 gereği dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu fakat davalı ile anlaşma sağlanamadığını, davalı şirket 10-13 Kasım 2022 tarihlerinde ...'da düzenlenen ... 2022 fuarına katılım sağlamak amacıyla 04/07/2022 tarihinde müvekkili şirket ile Fuara Katılım Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereği davalı tarafın söz konusu fuarın katılımcısı, müvekkili şirketin ise Türkiye organizatörü konumunda olduğunu, davalının sözleşme gereği Fuara katılım bedeli olarak 43.161,00-Euro ödemeyi taahhüt ettiğini, bu kapsamda sözleşmenin ödeme planında kararlaştırıldığı üzere peşinat bedeli olarak 29/07/2022 tarihinde 4.316,00 Euro ödeme yapıldığı, davalının sözleşme gereği müvekkili şirkete yapmış olduğu 4.316,00-Euro ödemeyi .. 2022 Fuarı Stand Peşinat Ödeme açıklamasıyla yapmış olmasına karşın ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davaya konu sözleşmenin yetkisiz temsilci tarafından imzalandığını ve kabulünün mümkün olmadığını, basiretli bir tacirden beklenemeyecek iddialar olduğu, davalı şirket hesabından yapılan peşinat ödemesinin sözleşmeye icazet verildiği, anlamına geldiğinden yetkisiz temsilci iddiasının geçersiz olduğu ... 18. Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalıya bildirildiğini, sözleşme imzalanması sürecinde ve sonrasında tarafların kurumsal e posta hesaplarından yazıştıkları, davalının davacı müvekkili şirket çalışanlarını kendi şirketinde ağırladığı ve yine davalı şirket tarafından yapılan peşinat ödemesinin dekontunun davalının kurumsal e- posta adresinden müvekkiline gönderildiği ve bu durumun davalının pazarlama birimine de bilgisinin verildiğini davalı şirketin davaya konu sözleşmeden haberdar olmadığının gerçek dışı olduğunu, davalının yapmış olduğu peşinat ödemesine karşılık davalıya ... fatura numaralı 10/08/2022 tarihli, 4.316,00-Euro bedelli e fatura keşide edildiğini, ancak davalı tarafından söz konusu faturaya ... fatura numaralı 26/08/2022 tarihli 4.3416,00-Euro bedelli iade fatura kesilerek haksız olarak itiraz edildiğini, davalının faturaya itirazının haksız olduğunu, itirazını 8 günlük yasal süreden sonra yaptığını, davalının haksız ve süresinden sonra keşide ettiği ... fatura numaralı 26/08/2022 tarihli 4.316,00-Euro bedelli iade faturanın Euro bedelli iade faturanın ... 18 Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde davalıya gönderildiğini, daha sonra davalıya davaya konu bakiye 38.845,00-Euro borcunu ödemesi gerektiğinin ... 27. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle ihtar edildiğini, söz konusu faturaya yine davalı tarafından itiraz edildiğini, davalının kısmi ödeme yaptığı sözleşme kapsamında bakiye borcunu ödememesi nedeniyle davalı aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine kötü niyetli ve haksız olarak borcu olmadığını iddia ederek itiraz ettiğini, davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptali takibin devamı ve %20 den aşağı olmak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 02/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde; huzurdaki davaya sebebiyet veren ... 14. İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı dosyasında takibin dayanağı olarak gösterilen 13.09.2022 tarih ve ... nolu 38.845,30 Euro bedelli faturaya karşın müvekkil şirket tarafından 20.09.2022 tarih ve ... nolu iade faturası tanzim edilmiş ve söz konusu fatura ticari defter kayıtlarına alınmadığını, davacı tarafından tanzim edilen faturaya dayanak olarak ise ...63 m2 kalan tutar bedeli ve 04.07.2022 tarihli müvekkil şirket yetkilisi tarafından imza edildiği iddia edilen bir sözleşme gösterildiğini, davacının bahsetmiş olduğu 04.07.2022 tarihli Sözleşmede yer alan imzanın müvekkili şirket yetkilisi ...'e ait olmadığını, sözleşmedeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığından,sözleşmeden doğan bir borcun varlığından da bahsedilemeyeceğini, her ne kadar davacı yan tarafından müvekkili şirket tarafından tanzim edilen iade faturasına karşılık iade faturası tanzim edildiği yönünde ... 27. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin müvekkili şirkete gönderilmişse de iade faturasına karşın iade faturası kesilmesinin hukuken mümkün olmadığını, söz konusu sözleşmenin müvekkili şirket açısından hiçbir bağlayıcılığının bulunmadığını, yetkisiz kişi tarafından imzalanan ve şirket yetkilisi tarafından kabul edilmemiş bir sözleşmeye dayanılarak müvekkili şirketten alacak talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığından huzurdaki davanın reddine karar verilmesini ve davacı yan tarafından müvekkili şirkete karşı şirket yetkilisi tarafından imzalanmamış bir sözleşme ile müvekkili şirket tarafından iade edilmiş bir faturaya dayanılarak kötü niyetli olarak takip yapıldığından asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 38.845,30-Euro üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında davalının 10-13 Kasım 2022 tarihinde Hindistan'da düzenlenen Stonemart 2022 fuarına katılım sağlaması amacı ile 04/07/2022 tarihinde sözleşme imzalanmış sözleşme de bedel olarak davalı taraf 43.161,00-Euro ödemeyi tahattüt etmiştir. Davalı tarafça peşinat olarak ödenen 4.316,00-Euro düşüldükten sonra bakiye kalan 38.845,00-Euro için davacı tarafından ... 27.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilmiştir ve 13/09/2022 tarihli fatura kesilmiştir. Davacı taraf bu faturaya ilişkin olarak ... 14 İcra Müd. ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış davalı ise bu takibe itiraz etmiştir davacı taraf işbu itirazın kaldırılmasını talep etmiştir.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda davacı taraf taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliğini ve üzerine düşen edimi yerine getirdiğini ispatlamak durumundadır.
Dosya kapsamında bulunan ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamesinde davalı taraf taraflar arasındaki sözleşmeyi yapan kişinin yetkili temsilcisi olmadığını ve şirket muhasebesi tarafından davacı şirkete sehven peşinat ödemesi yapıldığını belirterek taraflar arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğunu belirtmiş ise de yine dosya kapsamında bulunan ... bankasına ait 29/07/2022 tarihli dekontta açıklama kısmında açıkça ... fuarı stand peşinat ödemesi şeklinde açıklama olduğu ve TTK-18/2 maddesi gereğince her tacirin ticaretine ilişkin bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğünde olduğu davalı tarafın tacir olup davacı ile yapılan sözleşmeyi yetkisiz temsilcisinin yaptığını ve bu sözleşmeye istinaden yapılan ödemenin ise kendi muhasebesince sehven davacıya ödendiğini belirtmesi TTK-18/2 mad kapsamında basiretli bir tacir gibi hareket etmediği sonucu taşımaktadır ayrıca dosya kapsamında bulunan mail yazışmalarında sözleşmeyi imzalayan kişinin mail adresinin davalının kurumsal adresi olduğu ve bu hali ile davalının sözleşmeyi yetkisiz temsilcinin yaptığı iddiasının davacıya karşı ileri sürülemeyeceği ve bu durumun ileri sürülmesinin davalı açısından hakkının kötüye kullanımı olacağı kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesinde fuara katılımdan 4 aydan daha az süre kaldığında katılımcı olan davalının sözleşme bedelinin tamamını organizatöre ödeyeceği hüküm altına alınmış ayrıca dosya kapsamında bulunan fotoğraflardan davacı tarafın fuar alanına davalı standını kurduğu ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği buna rağmen davalı tarafça bakiye tutar olan 38.845,30-Euronun davacıya ödenmediği taraflar arasındaki bu tutarın likit olduğu anlaşılmıştır. Davanın kabulüne karar verilmiş ve davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak taraflarca belirlenebilir mahiyette bulunan likit alacak miktarına kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden, kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulüne, İtirazın İptaline, Takibin 38.845,30-Euro üzerinden devamına, Asıl alacak 38.845.30 Euroya takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine %20 tazminatın davalıdan tahsiline,
2-Kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen takip tarihindeki kur üzerinden (38.845,30 Euro x 21.4159-TL=831.907,06-TL %20 =) 166.381,41-TL %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 82.675,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 16.502,97-TL harç ile icra veznesine yatırılan 4.165,79-TL harcın toplamı olan 20.668,76-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 62.006,24-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 20.668,76-TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 1.246,99-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 181.440,79-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL bedelinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde, taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 05/12/2024
Başkan
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Katip
E- imzalıdır.
HARÇ BEYANI
K.H. 82.675,002-TL.
P.H. 20.668,76-TL
B.H. 62.006,24-TL.