T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/825 Esas
KARAR NO : 2025/693
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/08/2023
KARAR TARİHİ : 21/10/2025
Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/08/2023 tarih, 2023/515 Esas - 2023/595 Karar sayılı Görevsizlik Kararı ile dosya mahkememize tevdi edilmekle, Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 13/05/2022 tarihinde ... 12.Noterliği'nde yapmış olduğu eski plakası ... yeni plakası ... olan ... Marka 2010 Model ... Motor numaralı ... Şasi numaralı ticari aracın satışı hususunda 250.000 TL karşılığında anlaşıldığını, ... 12.Noterliği ... Yevmiye numaralı işlemi ile satışı yapıldığını ve bahse konu aracın mülkiyet devrinin müvekkili şirket adına yapıldığını, satış öncesinde uygulama gereği müvekkili şirket yetkilisi ... 'ın davacı şirket yetkilileri ile görüşerek aracı sanayi ustasına göstermek istediğini beyan etmesi üzerine ve davacı şirket yetkilisinin ... ilinde ikamet ettiği, İstanbul ilinde bulunan sanayi ustalarını bilecek durumda olmadığı dikkate alındığında davalı şirket yetkililerinin kefil oldukları sanayi ustasına davaya konu aracın gösterildiğini, davaya konu araçta yapılan kontroller sonrasında herhangi bir problemin olmadığının beyan edilmesi sonrasında davacı müvekkili şirketin söz konusu aracın devrini aldığını, müvekkil şirket yetkilisi ... 'ın 13/05/2022 tarihli araç satışı sonrasında aracının ... iline getirmek istediği sırada aracın ...güzergahı olarak bilinen yolda arıza yaptığını, bunun üzerine davacı şirket yetkilisi tarafından davalı şirket yetkilisi aranarak haberdar edildiğini, araçta arıza olduğu ve yolda kaldığının bildirildiğini, aracın ... Kurtarma yardımı ile en yakın ... ilinde bulunan otosanayiye getirildiğini, aracın ... iline getirilmesi için müvekkili şirketin toplam 5.000,00 TL ... Kurtarmaya çekici ücreti ödediğini, müvekkili şirketin aracı çekici yardımı ile ...ara ilinde bulunan otosanayide faaliyet gösteren ...'a ait işyerine aracı getirdikten sonra satıcı davalı şirket ile görüşüldüğünü ve araçta oluşan arızaların giderilmesini kabul etmeleri üzerine müvekkili şirketin aracın tamiri hususunda anlaştıklarını, davacı müvekkili şirketin davalı şirketin telefon görüşmelerindeki beyanlarına güvenerek davaya konu aracın yapılmaya başlandığını, davalı şirketin önerdiği İstanbul ilinde faaliyet gösteren sanayi ustasının ilanda yer alan aksamları hariç hiçbir aksamında sıkıntı olmadığını beyanına güvenerek almış olduğu araçta çalışabilmesi için demirbaş olarak kabul edilebilecek bir çok parçanın değiştirilmesinin gerektiğini, davacı müvekkili şirketin aracın arızalanması sonucunda söz konusu parçaların değiştirilmesi veya onarılması sonrasında aracı ... iline getirebildiğini, müvekkili şirketin araç tamir ve onarımı için toplam 61.360,00 TL ödeme yaptığını, müvekkil şirketin davalı şirket yetkililerine telefon ile ulaşmak istediğini ancak davalı şirket yetkililerinin müvekkili şirketin aramalarına cevap vermediğini, bunun üzerine müvekkili şirket adına ... 2.Noterliği aracılığı ile ... Yevmiye numaralı ... tarihinde araçta oluşan hasara ilişkin tamir ücreti alacağını beyan eden ihtarname gönderdiklerini, davacı müvekkili şirket adına göndermiş oldukları söz konusu ihtarnameye yasal süre içerisinde davalı şirket tarafından cevap verilmediğini, bunun üzerine ... Ara buluculuk Bürosu ...dosya numarası ile başvurulan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını bildirerek müvekkili şirketin davalıdan alacağı 66.360,00 TL bedelin hasar tarihinden 13/05/2022 tarihinden itiabren hesaplanacak olan yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; açılan davanın reddinin gerektiğini, TK'nın 23. Madde c bendi: "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmüne içerdiğini, somut olayda davaya konu aracın 13.05.2022 tarihinde davacı tarafından teslim alındığı , yine aynı tarihte aracın arızalandığı fakat ayıp ihbarının 25.05.2023 tarihinde yapıldığını, bildirim yükümlülüğünün yasal süresinde yerine getirilmemesi karşısında BK'nın 223/2 maddesi gereği vekil eden davalının sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi için ayıbın, hasarın alıcıya geçmesinden önce mevcut olması gerektiğini, hasarın alıcıya geçmesinden sonra ortaya çıkan ayıpların, önceden var sebeplerden ileri gelmedikçe satıcının sorumluluğunun doğmayacağını, bu kapsamda, alıcının hatalı kullanımı sonucunda ortaya çıkan / artan ayıplardan da satıcının sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, somut olayda davaya konu aracın bütün motor aksamının değiştirildiği, yeniden motor yapıldığı ve bunun ücretinin talep edildiğinin görüldüğünü, yani aracın bütün motor aksamının ayıplı olduğunun iddia edildiğini, buna karşılık sözde bütün motor aksamı arızalı olan aracın teslim alındıktan sonra yaklaşık 300 km yol yaptığı ancak ve ancak ... gibi zorlu bir yolda arıza verdiğinin görüldüğünü, bütün motor aksamı arızalı / ayıplı bir aracın 300 km yol yapamayacağının açık olduğunu, yine aracın, bu 300 km yoldan sonra zorlu ... arıza yapması karşısında tamire konu hasarın hatalı kullanım sonucunda meydana geldiğinin özellikle de bu hatalı kullanım sonucunda zararın arttığının anlaşıldığını, davaya konu aracın 2010 model ( yani hasar tarihinde 12 yaşında olan ) 360.000 km yol yapmış minibüs niteliğinde ticari bir araç olduğunu, yani davaya konu aracın doğal olarak yıpranmış ve yaşlı bir araç olduğunu, böyle bir aracın özelikle de uzun süreli yollarda ve... gibi zor yol koşullarında diğerlerine nazaran daha dikkatli kullanılması gerektiğini, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, davaya konu aracın satış ve teslim öncesinde davacı tarafından gerekli kontrollerinin yaptırıldığını, (doğal olarak yaşından kaynaklı yıpranma dışında) her hangi bir ayıbın tespit edilemediğini, bu kapsamda davaya konu aracın sağlam ve çalışır vasiyette davacıya teslim edildiğini, nitekim 300 km de yol yaptığını, değişen parçalardan aracın hararet yaptığı, buna rağmen ciddiye alınmayarak kullanılmaya devam edildiği, conta yaktığı ve motorun kilitlendiğinin anlaşıldığını, yani davacının hatalı ve kusurlu kullanımı sonucunda davaya konu hasarın meydana geldiğinin anlaşıldığını, hasarın geçmesinden yani satış ve teslimden önce, davaya konu araçta kısmi bir ayıp olduğu kabul edilecek olsa dahi, bu ayıbın başlı başına davaya konu hasara sebep olup olamayacağı yani davacının hatalı kullanımı ile zararın artmasına sebep olup olmadığı konusunda bilirkişi görüşü alınması gerektiği, zira eğer böyle bir ayıp bulunsa dahi küçük bir maliyet ile tamir ettirilebilecek iken davacının hatalı kullanımı / kusuru sonucunda bütün bir motoru yeniden yapmak gibi zararın artmasına sebep olduğunun da açık olduğunu bildirerek davanın reddine, yargılama harç ve giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Talimat yoluyla; ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat dosyası ile Makine Mühendisi... tarafından aldırılan 03.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda; " Dava konusu ...plakalı (Eski plakası ...), 2010 model, ... marka, ... Tipi, Dizel Yakıtlı, ... Tek katlı Cinsi olan aracın; Davalı ... LTD. ŞTİ. adına kayıtlı iken, ... 12. Noterliğinin...tarih ve ... Yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davacı .... LTD. ŞTİ.'ne Satış Bedeli: 90.000,00 TL üzerinden satışının yapılmış olduğu, TÜFE üzerinden yapılan değerlendirmede; dava konusu aracın internette satışa sunulan araçlar üzerinden yapılan inceleme ve geriye dönük TÜFE oranları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde; Dava konusu ... plakalı, 2010 model, ... marka, ... Tipi, aracın satış öncesi motorunda sorun bulunmayan durumuna göre yapılan piyasa araştırmasında satış tarihi itibariyle 250.000,00 TL civarında olduğu değerlendirilmiş olup; Dava konusu aracın 13.05.2022 tarihinde satın alındığı tarihten kısa bir süre sonrasında yola çıktığı aynı günü 13.05.2022 tarihinde ...mevkiinde aracın motor arızası sebebiyle yolda kalmış ve çekici vasıtası ile tamirhaneye çekilmiş olduğu, dava dosyasına sunulmuş olan onarım faturalarından da görüldüğü üzere aracın hararet görmüş olduğu, motorunda km ve kullanım durumuna bağlı olarak; Piston, Segman, Ana yatak, Kol yatak, Kenar Yatak, Yağ Pompası, Yağ Soğutucu Petek, Silindir Kapak, bölümünde hasar meydana gelmiş olduğu, değerlendirildiğinde; Davacı ...LTD. ŞTİ. adına kayıtlı, ...plakalı (Eski plakası ...), 2010 model, ... marka, ... Tipi, Dizel Yakıtlı,... Tek katlı Cinsi olan aracın YAPILAN SATIŞ ÖNCESİNDE GİZLİ AYIP NİTELİĞİNDE BİR AYIBIN OLDUĞU, Dava dosyasına sunulmuş olan ... plakalı (Eski plakası ...), 2010 model, ... marka, ... Tipi, Dizel Yakıtlı,... Tek katlı Cinsi olan araca ait motor bölümü fotoğraflarının ve onarım faturalarının incelenmesi neticesinde; aracın Yedek Parça Detayında; Piston, Segman, Ana yatak, Kol yatak, Kenar Yatak, Yağ Pompası, Yağ Soğutucu Petek, Zincir Seti, Takım Conta, Silindir Kapak, Emme Ekzos Subap, Devirdaym, Termostat, Eksantrik, Yağ, Yağ filtresi vb. Muhtelif revizyon aşamasında değişmesi gerek parçalar ile motor rektefiye işçiliği, silindir kapak revizyon işçiliği, torna ve kaynak işçiliği ile motor revizyon işçiliği yapılmış olduğu, Yedek Parça ve İşçilikler Toplamı ile Onarım bedelinin KDV Dahil 61.360,00 TL olduğu, Dava konusu aracın yaşı ve kullanım durumu dikkate alındığında motor bölümünde parça yıpranmalarının olabileceği, parçalarda amortisman düşldüğünde, aracın motor revizyonuna girmiş olması sebebiyle hasarlı olmasa dahi değişmesi zorunlu olan parçalar bulunduğu (Yağ Pompası, Yağ Soğutucu Petek, Zincir Seti, Devirdaym, Termostat, Yağ Yağ Filtresi, Emme ve Ekzos Subapları vb. Temizlik malzemeleri) değerlendirildiğinde, Dava konusu ... plakalı (Eski plakası ...), 2010 model, ... marka, ... Tipi, Dizel Yakıtlı, ... Tek katlı Cinsi olan araçta ayıp nedeniyle davacının talep edebileceği Yedek Parça ve İşçilikler Toplamı ile Onarım bedelinin KDV Dahil 36.500,00 TL (OTUZALTIBİNBEŞYÜZ TÜRK LİRASI) olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisleri ..., ...ve ...tarafından sunulan 27.08.2025 tarihli bilirkişi raporunda; "* Davaya konu aracın satış tarihinde AYIPLI MAL (GİZLİ AYIPLI) olduğu, * Hasar onarım bedelinin, konu tarih itibariyle 61.360,00 TL (KDV dahil) olmasının uygun ve kadri marufunda olduğu, * Davacı tarafın gerçek zararının 35.680,00 TL (KDV dahil) mertebesinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı," yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
6098 sayılı TBK'nun 225.maddesinde "Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." belirtilmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 227.maddesinde " Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. " belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ... 12. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile ... plakalı aracın 90.000 TL bedel üzerinden davalı tarafından davacıya satışının yapıldığı, davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde aracı satın alırken davalı şirket yetkililerinin kefil olduğu sanayi ustasına gösterildiğinin, sanayi ustası tarafından araçta problem olmadığını belirtildiğinin, aracın davalıdan satın ve teslim alındıktan sonra satış tarihi ile aynı gün içerisinde yolda giderken arızalandığının, aracın çekici ile sanayiye götürüldüğünün çekiciye 5.000 TL ödeme yapıldığının, aracın onarımı için de 61.360,00 TL ödeme yapıldığının beyan edilerek çekici ve onarım bedelinin talep edildiği bu davanın açıldığı, araç satış bedelinin ödenmesi yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, çekici bedeline ilişkin dosyaya sunulan fatura tarihinden ve dosya içerisindeki diğer delillerden davaya konu aracın davacı tarafından davalıdan satın alındığı tarihte yolda giderken arızalandığının anlaşıldığı, aracın ayıplı olarak satışının yapılıp yapılmadığının, ayıplı satışı yapılmış ise ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu hususlarında aracın bulunduğu yer itibariyle talimat yazılarak rapor alındığı, 03.07.2024 tarihli bilirkişi raporunun alındığı, bu rapora yapılan itirazların teknik olarak değerlendirilmesi için mahkememiz yargı çevresinden oluşturulan bilirkişi heyetinden 27.08.2025 tarihli raporun alındığı, alınan raporlar incelendiğinde aracın motorunda meydana gelen arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğunun ve aracın satışı öncesinde mevcut olduğunun tespit edildiği bu hususta teknik yönden alınan raporların mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davacı tarafça aracın onarımı için 61.360,00 TL ödeme yapıldığının beyan edilerek onarıma ilişkin faturanın sunulduğu, 27/08/2025 tarihli raporda aracın onarımı için faturada belirtilen bedelin uygun olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından davalıya onarım ve çekici bedelinin ödenmesi için ... 2. Noterliği'nin ...tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davacı tarafça süresi içerisinde ihbarda bulunulmadığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere araçta bulunan ayıbın gizli ayıp olduğu, dava dilekçesinde aracın satın alınırken davalı şirket yetkililerince kefil olunan ustaya gösterildiğinin beyan edildiği ve bu beyana karşı davalı tarafın cevap dilekçesinde açık bir şekilde itirazının bulunmadığı, davalının şirket ve tacir olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nun 225.maddesi kapsamında ayıbın süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı, 27.08.2025 tarihli raporda aracın yaşı ve kilometresi itibariyle arıza nedeniyle yapılan onarımın aracın ömrünü arttıracağından davalının onarım bedelinin yarısından sorumlu olacağı belirtilmiş ise de yukarıda tespit edildiği üzere araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, aracın davacı tarafından ayıbın bilinerek alındığına ilişkin sözleşmede beyanın bulunmadığı, buna ilişkin başka delilin de sunulmadığı, aracın bakımlarının yapılmış, davacı tarafça kabul edilecek şekilde ayıpsız ve çalışır halde satış ve tesliminin yapılması gerektiği bu nedenle davalının aracın onarım bedelinin tamamından sorumlu olması gerektiği, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının aracın onarım bedeli ile çekici bedelini talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulü ile 66.360,00-TL nin 13.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 66.360,00-TL nin 13.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.533,05 TL karar harcından peşin olarak alınan 1.133,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.399,78 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcının 1.133,27 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 20.320,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 21/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır