T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/85 Esas
KARAR NO: 2024/58
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2023
KARAR TARİHİ: 19/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 03/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle, Huzurdaki davanın kaza sonucunda uğranılan zarara ilişkin değer kaybı bedelinin tam ve kesin olarak belirlenememesi alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmesi sebebiyle HMK md. 107/f.1 uyarınca belirlenen değer oranında arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, Müvekkilin mersis adresinin ... olduğunu, yetkili yerin İstanbul mahkemeleri olduğunu, Müvekkil şirketin araç kiralama şirketi olduğunu, ... plakalı ... marka ve model aracın sahibi olduğunu, 20.01.2022 tarihinde, 2 numaralı davalı ...'un sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç takip mesafesini koruyamadığından müvekkile ait ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde üç taraflı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğini, kazada, ... plakalı araç sürücüsü ve maliki davalı ..., Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. "Araç sürücüleri trafik kazalarında; d) Arkadan çarpma, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar. " maddesi ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 52 "Sürücüler: c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar." maddesi gereğince %100 kusurludur. ... tarafından yapılan kusur dağılımı da aynı yönde olduğunu, Müvekkile ait araç sürücüsünün ise kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmayıp kusur izafe edilemeyeceğini, Müvekkil şirkete ait araç; ... marka ve model olup 13.490 kilometrede olduğunu, aracın kaza öncesi hasarı bulunmadığını, kazadan sonra orijinalliğini yitirdiğini, mevcut kaza sonucu araçta oluşan ağır hasar sebebiyle aracın birçok parçası değiştirilmek zorunda kaldığını, aracın gördüğü bu kapsamlı onarım/boya/parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar nedeniyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini, mağdurun aracın kasko değeri 361.221,00 TL olduğunu, değer kaybının; Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli resmi gazetede yayımlanan 17.07.2020 tarihli ve ...Sayılı iptal kararı ve Yargıtay içtihatları uyarınca Türk Borçlar Kanunundaki genel hükümlere göre ve gerçek zarar ilkesi uyarınca kazadan önceki değeri ile kazadan sonra oluşan piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi sureti ile hesaplanması gerektiğini, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Anonim Şirketi nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunduğunu, ... plakalı aracın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ) Tarafımızca davalı tarafa 11.02.2022 tarihinde değer kaybına ilişkin başvuru yaparak değer kaybı dosyası açılarak tarafımıza ödeme yapılması talep edildiğini, ... A.Ş. Tarafından... numaralı değer kaybı dosyası açılmışsa da herhangi bir ödeme tarafımıza yapılmadığını, davalı sigorta şirketine yazılı başvurumuz neticesinde ödeme yapılmadığından tarafımızca 01.03.2022 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna tarafımızca başvuru yapılmış olduğunu, ...sayılı başvuru dosyası açıldığını, dosyada davaya konu trafik kazası sonucu ... plakalı araçta oluşan değer kaybı bedeli miktarı tespiti teknik inceleme gerektirdiğinden dosyada uzman bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiğini, Tahkim dosyasında hakemin karar verme süresinin sınırlı olması nedeniyle taraflardan rapor tanzimi için ek süreye muvafakat talep edildiğini, süre uzatımına muvafakati yönünde beyan sunulduğunu, ... Anonim Şirketi vekili tarafından açıkça muvafakat verilmediğini, Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 16. fıkrası “Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecbur olduğunu, aksi halde, uyuşmazlık yetkili mahkemece halledileceğini, bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatleriyle uzatılabilir.” hükmünde belirlenen tahkim yargılaması süresinde bilirkişi raporu sunulmadığını ve her iki tarafça süre uzatıma açıkça muvafakat edilmemiş olduğundan dosyadan el çekilmesine karar verildiğini, davaya konu kaza sebebiyle müvekkil şirketin uğramış olduğu zarardan; kazaya %100 kusurlu olarak sebep olan davalı ... TBK md. 49 ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. ''maddesi uyarınca, davalı ... Anonim Şirketi ise Sigortacılık Kanunu 30. Maddesi ve Türk Ticaret Kanunu 1409. '' Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.'' maddesi uyarınca sorumlu olduğunu, izah edilmeye çalışıldığı üzere ... plakalı aracın kusuru ile sebebiyet verdiği hasar sonucunda müvekkil şirkete ait araç değer kaybettiğini, dolayısıyla müvekkilin bu kaza nedeniyle aracının uğradığı değer kaybı bedelinin tespit edilerek, davalılardan tazmin edilmesi gerektiğini, TTK gereğince araçlar da ticari işletmenin kapsamında olduğunu, Müvekkil şirketin iştigal konusu motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabalarının sürücüsüz olarak kiralanması ve leasingi olduğundan işbu haksız fiil nedeniyle uğradığı zarar da ticari bir zarar olduğunu, dava konusu ... plakalı aracın haksız fiil nedeniyle uğradığı zararı ticari kayıp niteliğine haiz olduğundan huzurdaki somut uyuşmazlık konusu alacağımıza avans faizi işletilmesi gerektiğini, huzurdaki davanın, Türk Ticaret Kanunu 4. Maddesi gereğince ticari dava olduğundan 6102 sayılı T.T.K.m.5/A kapsamında dava şartı arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle 20.01.2022 tarihli kaza sebebiyle müvekkilin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesine dair karar verilmesi için işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, 20.01.2022 tarihli kaza sebebiyle müvekkilin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 21/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle, anılan dava zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığından, davanın zamanaşımı itirazları doğrultusunda reddi gerektiğini, Müvekkil Şirket’in poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin ise Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi teminatı dışında olduğunu, Zorunlu trafik sigortası bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortası olduğunu, kısaca açıklamak gerekirse ve kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, söz konusu teminat limitinin tamamının defaten ödenmesi söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazmininin esas olduğunu, müvekkil şirketin, KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NUN 91. MADDESİ VE ZORUNLU MALİ MESULİYET SİGORTASI (ZMMS) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin oluşan hasarı tazmin hususunda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Müvekkil Şirket’in; Karayolları Trafik Kanunu’nun 1. maddesi ve Kasko Sigortası uyarınca, sigortalısının kusuru ile verdiği zararı, yine poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğu da göz önüne alındığında, Mahkemeniz’ce Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden Seçilecek kusur konusunda uzman bir bilirkişi ve ayrıca Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi marifetiyle kusur durumu tespitinin yapılmasının hukuki bir zorunluluk olduğunu, başvuranın iddialarının kabulü manasında olmamak üzere aracın onarımının araç kaza tarihi itibariyle müvekkil şirketin anlaşmalı olduğu servislerde uygulanacak tedarik, onarım ve işçilik bedelleri ile sorumlu olduğundan zararın tespitinde bu husus da göz önünde bulundurulması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2 2.2 maddesinde "sigortacı, araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabilir." şeklinde bu hususa açıkça yer verildiğini, bu madde gereğince, müvekkil şirketin anlaşmalı olduğu merkezleri bedellerine göre hasarın tespit edilmesi gerektiğini, zarara uğradığını iddia eden bir kimsenin pazarlık yoluyla iskonto alması piyasa şartlarında mümkün olduğunu, aracı hasar gören kimsenin aracı yaptırması durumunda iskonto yaptırması mümkün iken müvekkil sigorta şirketinin iskonto yapmasının kabul edilmesi gerektiğini, zira, aksi iddia da başvuranın haksız zenginleşmesi söz konusu olacak olduğunu, ZMMS'larında zenginleşme yasağı söz konusu olduğunu, nitekim yerleşik Sigorta tahkim komisyonu hakem kararlarında uyuşmazlığın KDV hariç ve iskontolu bedel üzerinden karar verildiğini, başvuranın özel bir şirket vasıtasıyla tek taraflı yaptırmış olduğu kusur ve hasar tespiti üzerinden müvekkil şirketin zarar tazmini yapmasına karar verilemeyeceğini, gerçek zarar bedelini ispatla yükümlü olan başvuran sahibi olmakla birlikte; bu hususu ispatlayamadığını, gerçek zararın tespitinde raporda şüpheye düşülmemesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da katılımıyla rapor alınması gerektiğini, buna karşılık, somut olayda söz konusu rapor başvuranın tek tarafın hizmet satın alması nedeniyle tanzim edilmiş olduğundan gerçek zararı içermediğinin belirsiz olduğunu, bu nedenle, hükme esasa alınamayacağını, davacı tarafça dosyaya sunulan araç hasarına ilişkin belgeler gerçek zararı ortaya çıkaracak nitelikte olmadığını, dolayısıyla, tamamen farazi bir biçimde talep edilen tazminat miktarının kabulünün imkansız olacağını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla hasar bedelinin tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılacak olması halinde yalnızca teknik bir bilirkişiden değil, aynı zamanda ilgili kanunlar ve özellikle poliçe genel şartları nezdinde olayın poliçe teminatında kalıp kalmayacağının da değerlendirilmesi için hukukçu bir bilirkişinin de bulunduğu heyetten rapor alınmasını, davayı ve faiz istemini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerekli şartların varlığı halinde dava konusu tazminat “ancak dava tarihinden itibaren” işleyecek “yasal faiz” ile birlikte talep edilebileceğini, davacı tarafın KTK m.99/1 uyarınca müvekkilimiz Şirket’ten faiz talep etme hakkı bulunmamakla beraber, Kabul anlamına gelmemekle birlikte, aleyhe faiz hükmedilecek olması halinde ise bu faizin türü ancak ve ancak araç hususi otomobil olduğundan yasal faiz olabileceğini, öncelikle zamanaşımı def’imiz ve gerekçeli itirazlarımız dikkate alınarak Sayın Mahkemeniz nezdinde görülen olan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, kazaya karışan araç sürücüsünün kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu alınmasına; varsa derdest ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasına, öncelikle davacı tarafça tarafımıza tebliğ edilmeyen delillerin tarafımıza tebliğe çıkartılması için davacı tarafa kesin süre verilmesine, araç hasarına ve var ise sovtaj bedeline ilişkin olarak uzman sigorta eksperinden rapor alınmasına, huzurda görülen davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 14/06/2023 tarihli celse ara kararı gereği, tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılarak davaya konu olayda kusur ve kaza nedeni ile davacının aracında değer kaybı olup olmadığı var ise değer kaybı miktarına dair rapor hazırlanmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi raporunda, ... plakalı araç sürücüsü ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada kusursuz olduğu, davacı tarafa ait ... plakalı 2021 model ... marka ve tip araçtaki değer kaybının 6.000 TL. olacağı görüş ve kanaatine varıldığını bildirdiği görüldü
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda,
Dava; 20/01/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluştuğunu iddia ettiği değer kaybı bedelinin tazminine ilişkin açılan tazminat davasıdır.
Davacı taraf, ... plakalı aracına davalı ... idaresinde bulunan ... plakalı aracın arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini aracında değer kaybı oluştuğunu belirterek, bu değer kaybını davalıdan ve davalının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olan diğer davalı ... A.Ş.'den tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın ZMMS poliçesi incelendiğinde, 06/04/2021 - 06/04/2022 tarihleri arasında davalı ... A.,Ş tarafından zorunlu trafik sigortasının yapıldığı, davaya konu kazanında poliçe sorumluluk tarihleri içerisinde meydana geldiği bu sebeple kaza sebebiyle davalı sigorta şirketininde sorumluluğunun söz konusu olduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf, davalı sigorta şirketine 11/02/2022 tarihinde değer kaybının ödenmesine ilişkin başvuru yapmış, davalı sigorta şirketi tarafından...numaralı değer kaybı dosyası düzenlenmesine rağmen davacı tarafa herhangi bir ödeme yapılmamıştır.
Davacı şirket tarafından, ... 'in sunmuş olduğu muvafakatname dosyaya ibraz edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, ... plakalı araç sürüsünü ... 'ın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada kusursuz olduğu ve kaza sebebiyle davacıya ait ... plakalı araçta 6.000,00 TL değer kaybının olduğunun belirtilmesi karşısında davacının aracında 6.000,00 TL'lik değer kaybının oluştuğu, ayrıntılı, irdeleyici ve hükme elverişli bilirkişi raporundan anlaşılmakla davanın kabulü ile 6.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... A.ş. Yönünden temerrüt 24/02/2022 tarihinde oluşturulan ... A.Ş. yönünden 24/02/2022 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, diğer davalı ... yönünden temerrüt kaza tarihi olan 20/01/2022 tarihinde oluşturulan ... yönünden 20/01/2022 itibaren işleyecek kanuni faiz ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın kabulü ile 6.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... A.Ş yönünden 24/02/2022 Tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte , diğer davalı yönünden 20/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından 179,90-TL peşin harç ile 106,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 285,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 141,70-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harcı, 285,90-TL tamamlama harcı ve 179,90 TL başvurma harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 6.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 2.268,75-TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili alınarak hazineye irat kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 19/01/2024
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.