T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/145 Esas
KARAR NO : 2025/872
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/10/2023
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/02/2024 tarih, 2023/718 Esas - 2024/88 Karar sayılı Görevsizlik Kararı ile dosya mahkememize tevdi edilmekle, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkilinin sahibi ve işleteni olduğu dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ... TİC. A.Ş.'nin sahibi olduğu ve davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, ... ilinde ... ilçesinde ... mevkinde çarpışması sebebiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 24.04.2023 tarihli kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere ... plakalı aracın işbu davaya konu kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın sürücüsü ...'ın işbu kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, nitekim bu hususun Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden tarafların kusur oranlarına ilişkin yapılan araştırma neticesinde de davalı ...'in %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, 24.04.2023 tarihli trafik kazasına ilişkin bilgi ve belgelerin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden celbini talep ettiklerini, 24.04.2023 tarihli kaza sebebiyle davalı ... A.Ş.'ye ait aracın ...A.Ş.'den yapılmış olan ZMMS sigortasına başvuru yapıldığını ve hasar ödemesi alındığını, bu sebeple maddi hasarın işbu davanın konusu olmadığını, 24.04.2023 tarihli kazaya ilişkin hasar dosyası ve ödeme bilgilerinin ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak ... numaralı hasar dosyasının sorulmasını talep ettiklerini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49. Maddesi uyarınca, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." Hal böyleyken ... plakalı aracın sürücüsü davalı ... 'in meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, TBK madde 49 uyarınca kusuruyla müvekkiline verdiği zararlardan sorumlu olduğunu, nitekim davalı sürücü ...'in trafik kurallarını ihlal etmek suretiyle gerçekleştirdiği haksız fiille vekil edenin uğradığı Araçtan Mahrum Kalınması Nedeniyle Oluşan Kaybın arasındaki illiyet bağının mevcut delillerle açıkça ortada olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesi uyarınca, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
" bu hüküm doğrultusunda ... plakalı aracın sahibi davalı ... A.Ş.'nin KTK madde 85 uyarınca aracın işletilmesinden doğan zararlardan da aracın sürücüsü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket ile huzurdaki davaya konu kazaya karışan aracın sahibi ...TİC. A.Ş. için huzurdaki davanın ikame edilebilmesi için zorunlu dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, müvekkiline ait ... plakalı aracın YOLCU TAŞIMACILIĞI yapmak amacıyla kullanıldığını, kaza sebebiyle uğradığı hasardan dolayı, araç onarımı için uzun süre serviste kaldığını, onarım süresince kullanılamadığı için araçtan elde edilmesi beklenen maddi menfaatin elde edilemediğini ve müvekkilinin Araçtan Mahrum Kalınması Nedeniyle Kayba uğradığını, aracın uzun süre boyunca serviste onarım gördüğünü, müvekkilinin bu süre boyunca kayba uğradığını bildirerek davanın kabulü ile, 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 100,00 TL (Fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik belirsiz alacak olarak) Araçtan Mahrum Kalınması Nedeniyle Oluşan Kayıp tazminatının davalı taraftan alınarak vekil edene ödenmesine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden 24.04.2023 tarihli, ... ve ... plakalı araçların karıştığı kazaya ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine, müvekkiline ait aracın kazancının öğrenilmesi için ...'NE müzekkere yazılmasına, davalının aracını sigortalayan... A.Ş.'den kazaya ilişkin ... numaralı hasar dosyasının ve ilgili poliçenin istenilmesine, davalıların aracı elden çıkartmış olması ve dava sonucu alınabilecek tazminatın sonuçsuz kalma ihtimali bulunduğundan ... plakalı aracın trafik kaydına ihtiyadi haciz konmasına, Noterler Birliğine müzekkere yazılarak kazanın gerçekleştiği 24.04.2023 tarihinde ... plaka sayılı aracın malik bilgisinin sorulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, uzun yıllardır araç kiralama hizmeti veren, sektöründe önde gelen bir araç kiralama şirketi olduğunu, müvekkilİ şirketin, ticari faaliyeti çerçevesinde ... plakalı aracı uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile Kiracı Şirket olan ...'ya kiraladığını, işbu kiralama süresi boyunca doğmuş/doğacak hukuki ve cezai sorumluluklar nedeniyle "işleten" sıfatı bulunmayan müvekkili şirkete sorumluluğun yüklenemeyeceğini, KTK.m.3 ""İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." denildiğini bu kapsamda Karayolları Trafik Kanunu (m.3) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği (m.3)' e göre Müvekkili Şirket'in "işleten" sıfatı bulunmadığından, huzurdaki davada hasım sıfatının da mevcut olmadığını, açık hüküm uyarınca, ... plakalı aracın, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığından Müvekkili Şirket ...'in işleten sıfatı bulunmadığını, işbu davaya konu taleplerden işleten sıfatına haiz Kiracı Şirket ve kaza sırasında aracın fiili hakimiyetine sahip olan sürücü sorumlu olduğundan Müvekkili Şirketin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, izah edilen bu nedenlerle, Müvekkili Şirket ile hiçbir ilgisi ve ilişkisi olmayan araç sürücüsünün eylemleri nedeniyle Müvekkili Şirket'e sorumluluk yüklenemeyeceğinden davaya konu taleplere ilişkin sorumluluğun öncelikle .... ve Diğer Davalı sürücüye ait olduğunu, aksinin kabulünün başka bir kişinin eylemlerinden dolayı Müvekkili Şirket'in cezalandırılması anlamına geleceğini, bu hususun açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil edeceğini, açıklanan sebeplerle işleten sıfatına haiz olmayan, dava konusu kazada doğrudan ya da dolaylı hiçbir kusuru bulunmayan Müvekkili Şirket yönünden davanın “husumet yokluğu” nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davaya konu ... plakalı aracın, dava dışı ...'ya “işleten” sıfatıyla kiraya verildiğini, kaza tarihi olan 24.04.2023 tarihinde araç uzun süreli araç kiralama sözleşmesiyle kiralanmış olup aracın zilyetliğinin dava dışı kiracı şirkete ait olduğundan müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını, bu nedenle davanın mezkur şirkete ihbarını talep ettiklerini, iddia olunan kazanın sonuçlarından sorumlu olmayan, kendisine husumet de yöneltilmesi mümkün olmayan müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi hukuka açıkça aykırı olacağından davacının haksız çıkarım sağlamaya yönelik talebinin reddinin gerektiğini, Müvekkili Şirketin, işleten sıfatına sahip olmadığından talep edilen tazminatlar açısından sorumluluğunun bulunmadığını, Müvekkil Şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle birlikte davaya konu kaza tespit tutanağında kusur oranlarına yer verilmediğini, hiçbir şekilde davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte kusur oranlarının belirlenmesi adına bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacının, dava dilekçesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusurlu olduğundan söz ettiğini, oysa iddia edildiği gibi davalının kusuruna ilişkin somut olay kapsamında gerekçeli ve kusuru ispatlar nitelikte bir açıklama yapılmadığını, bu hususlar gözetildiğinde davalı yandan dayanaksız kusur izafesiyle tazminat talep etmenin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının Müvekkili Şirket sorumluluğunda ödenmesi gereken hiçbir alacağı bulunmadığı gerekçesiyle işbu haksız çıkar sağlamaya yönelik davanın esastan da reddinin gerektiğini bildirirek davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, müvekkili şirket aleyhine talep edilen haksız ihtiyati haciz talebinin reddine, Mahkeme aksi kanaatteyse davanın ... 'na ihbar edilmesine, netice itibari ile de haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Diğer davalı ... 'e usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasına kusur bilirkişisi ...ve hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından sunulan 30.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda;"1-KUSUR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME : 1- ...Plakalı otomobil sürücüsü ...'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, B- ...plakalı otomobil sürücüsü ...'in maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında %100 (yüzde yüz ) oranında asli derecede kusurlu olduğu, kanaatini bildirir rapordur. Dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisindedir. 2-KAZANÇ KAYBI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME Davacı şirketin maliki bulunduğu 2022 Model ... ÇOK AMAÇLI TİCARİ OTOMOBİLİN olay tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta maddi hasar oluştuğu, araçta maddi hasar sonucu oluşan hasarın onarım tamir süresinin ekspertiz onarım raporunda 5 iş günü olduğu, bu sürenin heyetimiz tarafından uygun görüldüğü, davacı şirketin 5 iş günü aracın serviste kalması nedeni ile aracın çalışmadığından dolayı kazanç kaybının bulunduğu, olay tarihi itibari ile aynı model benzer araçların yapılan internet ve rentcar firmalarından alınan görüşler sonucunda aracın günlük kiralama ücretinin KDV dahil 900.TL olduğu onarım gördüğü süre içerisinde 900.00TL X5 iş günü = 4.500.TL KDV dahil kazanç kaybının bulunduğu, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren anılan alacağa ticari temerrüt faizinin uygulanabileceği kanaatini bildirir rapordur." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davacı vekili tarafından 20.01.2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinde; fazlaya ilişkin talep ve her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile dava dilekçesinde; Davacı ... ŞİRKETİ için talep etmiş oldukları 100-TL’nin 4.400,00 TL artırılarak davacı için TOPLAM 4.500,00 TL Araçtan Mahrum Kalınması Nedeniyle Oluşan Kayıp tazminatı bedelinin kaza tarihi olan 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etme zaruretimiz hasıl olduğunu, ancak 09/08/2024 tarihli beyan dilekçelerinde de belirtmiş oldukları gibi davalı şirket kaza tarihinde aracın işleteni olmadığını kanıtlamış olduğundan değer artırım taleplerinin yalnızca davalı ... açısından geçerli olduğunu, dolayısıyla davalı şirket yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini bildirerek beyanlarının ve değer artırım taleplerinin kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla, Toplam 4.500,00 TL kadar miktarın ise kaza tarihi olan 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 24/04/2023 tarihinde davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı ...'in sürücüsü, diğer davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davaya konu kazanın meydana geldiği, davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde kaza nedeniyle araçta hasar oluştuğunun, onarım süresince aracın kullanılamadığının, araç mahrumiyeti zararının oluştuğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, davaya konu kazaya ilişkin kusur oranlarının tespiti ve davacının talep edebileceği araç mahrumiyet bedelinin tespiti hususunda bilirkişi raporu alındığı, raporda ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz, ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun, aracın makul onarım süresinin 5 gün olacağının, davacının araç mahrumiyet zararının 4.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, dosya içerisine sunulan deliller ve kaza tespit tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde alınan raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davalı şirket vekilince sunulan cevap dilekçesinde davalının araç kiralama hizmeti verdiğinin davaya konu aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile ...'ya kiralandığının beyan edilerek husumet itirazında bulunulduğu, davalı şirket tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de cevap dilekçesi ekinde sunulan kira sözleşmesinde davalıya ait ... plakalı aracın kira sözleşmesi ile kiralandığına ilişkin sözleşmede açık bir beyanın bulunmadığı ve yine rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesinde davalı vekilince belirlenen bedel yönünden davayı kabul ettiklerinin beyan edildiği, davacı vekilince sunulan bedel attırım dilekçesinde dava değerinin davalı ... yönünden arttırıldığının davalı şirket yönünden arttırımda bulunulmadığının beyan edildiği anlaşıldığından davanın kabulü ile 4.500-TL maddi tazminatın (Davalı ... Tic. A.Ş. Yönünden 100,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 4.500-TL maddi tazminatın (Davalı ... Tic. A.Ş. Yönünden 100,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 615,40 TL karar harcından peşin olarak alınan 269,85- TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve 269,85 TL peşin harç olmak üzere Toplam 539,70 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 4.500,00-TL vekalet ücretinin (Davalı ... Tic. A.Ş. Yönünden 100,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen Toplam 10.470,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair miktar yönünden kesin olarak Davalı ...vekilinin yüzüne karşı karar verildi.16/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır