T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/276 Esas
KARAR NO : 2025/839
DAVA : İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2024
KARAR TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ... Şti.'nin 1965 yılından bu yana faaliyet gösteren ve alanında dünyanın en büyük yiyecek ve içecek şirketi olarak 200’den fazla ülkede üretim faaliyetinde bulunan ve bununla birlikte aynı zamanda pazarlama ve dağıtım hizmeti sunan çok uluslu bir firma olduğunu, Davacı ... Şti. ile davalı taraf (satış noktası işletmecisi) arasında ticari ilişki kapsamında davalı tarafa; ... tarafından sağlanan ürünleri koymak üzere emaneten soğutucu cihaz temini sağlandığını, anlaşma dahilinde davalının kullanımına bırakılan ve mülkiyeti davacı şirkette yer alan ... barkod numaralı soğutucunun iadesinin talep edildiğini, davalı tarafından söz konusu soğutucu dolabın müvekkili şirkete teslimi ve iadesinin gerçekleştirilmediğini, taraflar arasında akdedilen Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi ile takibe konu soğutucunun teslimatı davalı yana yapıldığını, ne var ki sözleşme şartlarını ihlal eden davalı yanın geçici suretle teslim almış olduğu soğutucuyu iade etmesi istendiğini ancak bugüne kadar iadesininin gerçekleştirmediğini, taraflar arasında akdedilen Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi 1,2 ve 3 no.lu hükümleri uyarınca davalı şirketin mülkiyeti davacı şirkette olan cihazları teslim etmekle yükümlü olduğunu, bunun gerçekleşmemesi halinde ise yine sözleşmede yer alan cihaz bedelini ödemesi gerektiğinin açık olduğunu, davalı yanın bunun bilince olduğunu, ilgili sözleşme ile söz konusu bedeli ödeyeceği hususunda kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, davalı yan ile gerçekleştirilen görüşmeler üzerine ödemenin gerçekleşmemesi üzerine davalı şirket aleyhinde ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini ancak davalının işbu takibe de haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini, müvekkili şirket soğutucu dolapları teslim alamadığı gibi, soğutucu bedelini de tahsil edemediğini bildirerek fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalı/borçlu tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamına, davalı/borçlunun, dava konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; davacının talebinin zamanaşımına uğradığından, davanın öncelikle zamanaşımı hasebiyle usulen reddinin gerektiğini, davacı yanca, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyası ile müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi yolu ile takibe girişildiğini, müvekkili tarafından taraflar arasındaki sözleşme şartlarının gerçekleşmemiş olması ve takibin haksız ve kötü niyetli bir şekilde müvekkilinden haksız kazanç elde etmeye yönelik olması sebebiyle yasal süresi içerisinde takibe itiraz edildiğini ve ... 1. İcra Müdürlüğünce işbu icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, bunun üzerine davacı yanca arabuluculuk müessesine başvurulduğunu, taraflarca arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığından görüşmelerin olumsuz olarak sonuçlandığını, müvekkilinin, ...adresinde mukim "..." adlı zincir restoranı dava dışı firma ile aralarında franchise sözleşmesine istinaden işlettiğini, dava dışı firma ile aralarındaki sözleşme hükümleri kapsamında firmanın anlaşmalı olduğu içecekleri kullanma zarureti olduğundan davacının ... firması ile anlaşma yaptığını, bu sözleşme kapsamında müvekkilin işletmesinde satmak üzere tedarik ettiği içeceklerin saklanabilmesi adına davacı tarafça işletmede kullanılmak üzere soğutucu içecek dolabı temin edildiğini, mülkiyeti davacı yanda kalmak üzere müvekkili tarafından ... markalı bu soğutucu içecek dolabının işyerinde kullanıldığını, ancak davacı yanca taraflar arasındaki esasen takibe de dayanak yapılan "Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi" başlıklı taahhütnameye aykırı bir biçimde yasal koşulları oluşmaksızın ilamsız icra takibine girişilmiş olmakla huzurdaki davaya konu takibin haksız olduğunu ve takibin iptalinin gerektiğini, davacı yanın "Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi" başlıklı taahhütnameye dayalı olarak soğutucu dolabın bedeli olarak belirlediği 500 USD üzerinden müvekkili aleyhine takibe giriştiğini, vaki taahhütnamenin 2. Maddesine bakıldığında; müvekkilinin, "...'nin geri istemesi halinde ilgili cihazı 10 gün içerisinde koşulsuz olarak sağlam, hasarsız, kusursuz ve çalışır şekilde ...i'ye teslim edeceğini" yükümlendiği, dolabın teslim edilmemesi halinde yazılı bedeli ödeyeceğinin kararlaştırıldığının açık olduğunu, bu açık düzenlemeye rağmen, davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan "geri isteme" hususu yerine getirilmeksizin, müvekkiline sözlü yahut yazılı dolabın iadesine dair herhangi bir talepte bulunulmaksızın müvekkili hakkında dolabın bedeli üzerinden takibe girişildiğini, takibin bu sebeple muaccel dahi olmadığını, bir alacağa istinaden başlatıldığını, ticari teamüle, sözleşme hükmüne aykırı, haksız ve kötü niyetli olduğunu, kaldı ki, davacının talep etmiş olduğu alacağı dayandırdığı taahhütname bu olduğuna göre, taahhütname kapsamında dolabın iadesi kararlaştırıldığı şekilde davacı yanca usule uygun bir biçimde müvekkilinden talep edilmeksizin dolabın bedeli üzerinden takibe girişilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının iddialarının haksız ve gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin davacıya karşı borçlu olmadığının açıkça ortada olduğunu, davacı yanın taahhüt konusu dolabın teslimini talep etmiş olsa idi müvekkilinin dolabı teslim edebilecek iken kötü niyetli bir biçimde dolabın Dolar değeri üzerinden takip başlatıldığını, yine taahhütname kapsamında davacı yanın bir an olsun talebinde haklı olduğu düşünülse dahi bukere davacının bedel üzerinden örnek no 7 ödeme emri ile ilamsız takibe girişmiş olduğunu, halbuki sözleşme hükmü gereği olsa olsa bir taşınırın teslimine yönelik takibe girişme hakkının bulunduğunu, müvekkilinin işbu takibe istinaden taşınırı teslim etmemesi halinde ancak taşınırın bedelinden sorumlu tutulabileceğini bildirerek davanın, öncelikle zamanaşımı itirazları nedeniyle usulden reddine; nihayetinde yapılacak yargılama neticesinde müvekkilinin itirazının yerinde olduğu gözetilerek haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine ve takibin iptaline, davacının kötü niyetli davası nedeniyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, bilumum yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalıya teslim edilen soğutucunun sözleşmeye aykırı olarak teslim edilmemesi nedeniyle yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasına mali müşavir bilirkişi ... ile Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişisi ...tarafından sunulan 09.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; "a) Davacının sözleşmeden kaynaklanan dava konusu cezai şart tazminatını talep etme şartlarının gerçekleştiği, bu bakımdan davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız olduğu, b) Davacı açısından icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da gerçekleştiği sonuç ve kanaatine varıldığı" yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıya karşı ... 1. İcra Müdürlüğü 'nün ...Esas sayılı icra dosyası ile 500,00 USD asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça yasal süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafından davacıdan satın alınan ürünleri koymak üzere emaneten geçici olarak davaya konu soğutucunun davacı tarafından davalıya verildiğinin, bu hususta taraflar arasında sözleşme düzenlendiğinin, davalı tarafça soğutucunun iade edilmesi gerekirken iade edilmediğinin bu nedenle sözleşmede belirlenen bedelin ödenmesi gerektiğinin beyan edilerek bu davanın açıldığı, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde taraflar arasaında düzenlenen sözleşmenin 2.maddesinde davacı tarafça geri istenmesi halinde soğutucunun 10 gün içerisinde iade edileceğinin bu süre içerisinde iade edilmez ise sözleşmede belirlenen bedelin talep edilebileceğinin, davacı tarafça davalıdan iadesinin talep edilmediğinin muaccel alacağın bulunmadığının beyan edildiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin sunulduğu, sözleşmenin 21/03/2022 tarihinde düzenlendiği, sözleşme incelendiğinde davaya konu soğutucunun davalı tarafından davacıdan satın alınan içecek ürünlerinin soğutulması ve muhafazasında kullanılmak üzere geçici olarak kullanılmak üzere davacı tarafından davalıya verildiğinin anlaşıldığı, ... Vergi Dairesinden gelen 22/05/2025 tarihli müzekkere cevabı incelendiğinde sözleşmede belirtilen adresteki ticari işletmesi yönünden davalının 30/06/2023 tarihinde faaliyeti terk ettiğinin belirtildiği, davalı vekilince sunulan rapora karşı itiraz dilekçesinde davalının franchise ilişkisi sona erdiğinden işletmeyi kapattığının, bu hususun davacı tarafa bildirilerek ürün alımı yapılmadığının beyan edildiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 2. maddesinde davacı tarafça geri istenmesi halinde soğutucunun 10 gün içerisinde iade edileceğinin bu süre içerisinde iade edilmez ise sözleşmenin 3.maddesinde belirlenen bedelin ödeneceği belirtilmiş ise de soğutucunun teslimine ilişkin düzenlenen sözleşmeden soğutucunun davalı tarafından davacıdan satın alınan içecek ürünlerinin soğutulması ve muhafazasında kullanılmak üzere geçici olarak verildiği anlaşılmakla vergi dairesinden gelen müzekkere cevabı ve rapora karşı beyan dilekçesinden davalının sözleşmede belirtilen adresteki ticari faaliyetine son verdiği ve bu hususun davacı tarafa bildirildiği bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, takip tarihinde sözleşme ilişkisi sona ermiş olmakla sözleşme ilişkisi sona erdiğinden davalının geçici olarak kullanmak üzere aldığı soğutucuyu iade etmesi gerektiği ancak iade etmediği, davalı tarafça davaya konu soğutucunun akıbeti hakkında herhangi açıklama yapılmadığı anlaşılmakla açıklanan bu nedenlerle davacının sözleşmenin 3.maddesinde belirlenen 500,00 USD'yi talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulü ile davalının ... 1. İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihindeki döviz kuru üzerinden % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile davalının ... 1. İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-Asıl alacağa takip tarihindeki döviz kuru üzerinden % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.051,91 TL karar harcından peşin olarak alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 624,31 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcının 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 15.399,10-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 10.185,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair miktar yönünden kesin olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı karar verildi. 09/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır