T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/29 Esas
KARAR NO : 2025/41
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/01/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiği tespiti yapıldığını, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisi müvekkilinin yüklenici şirketi tarafından giderilmiş olduğunu, davalı tarafından hasar bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine 5.137,63-TL hasar bedeli i1e 193,87-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.330,5-TL'nin tahsili amacıyla ,,, 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip yapılmış ve borçluya ,,, ödeme emri gönderildiği, alacağın tahsili amacıyla 6. İcra Müd. ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe geçildiğini, davalının itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, benzer davalarda lehe olacak şekilde çok sayıda karar bulunduğunu, haksız fiile göre belirlenen yetkili mahkeme değerlendirmesine göre davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, arabuluculuk vekalet ücreti yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmilini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dilekçesinin eklerine ilişkin cevap ve delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, müvekkilinin ilgili mevzuat kapsamında BTK tarafından yetkilendirildiğini ve kamu hizmeti sunduğunu, müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin olmadığını, davanın ,,,Aş'ye ihbarını talep ettiklerini, zira müvekkilinin belirtilen alanda çalışmasının olmadığını, sorumluluğun davanın ihbarı talep edilen şirkette olduğunu ve sorumluluğu devralarak projeyi yürüttüğünü, ayrıca davacının tek taraflı düzenlediği tutanak ile talepte bulunmasının kabul edilemez olduğunu, davacının zararını ispat yükü altında olduğunu ancak zararı ispat edemediğini, tek taraflı tutanağı ispat aracı olarak ileri sürdüklerini ve sabit aylık personel giderinin de bu tutanağa yansıttığını, müvekkilinin eylemleri ile dava konusu arasında illiyet bağı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte var olduğu iddia edilen zarar eğer meydana gelmişse davacının kusur oranının da araştırılması gerektiğini, kötü niyet tazminatı taleplerinin bulunduğunu, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabul edilemeyeceğini, davanın reddini, alacaklının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafça ödenmesini, talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, davalı şirket tarafından alt yapı çalışmaları sırasında davacı şirkete ait tesise ait zararın tazmini amacıyla davalı aleyhine açılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizde açılan dava, İİK'nın 67. Maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dosyamıza getirilen ,,, 6. İcra Müd. ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine toplam 5.137,63TL hasar bedeli ve 190,66 TL faiz olmak üzere toplam 5.328,29-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, itirazın alacaklıya tebliğe çıkarılmadığı, buna göre davanın İİK 67. Maddesinde yazılı, hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf, davasında 5.330,50-TL'lik itirazın iptalini talep etmiştir.
Mahkememizce iddia , savunma ve toplanan deliller kapsamında meydana gelen hasarda davalı tarafın kusur yada sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, zararın miktarının tespiti hususunda dosya Elektrik Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiye tarafından dosyaya rapor ibraz edilmiştir.
Bilirkişi 15/04/2024 tarihli raporunda davalı şirketin hasar bedelinin %70'inden sorumlu olduğu Davacı Şirketin ise %30 oranında kusurlu olduğunu belirterek davacı şirketin İcra takip Tarihi İtibarıyla Alacağı: Davacı şirketin asıl alacağı 356,29 TL İcra takip tarihine kadar birikmiş faiz 7,15 TL Davacı şirketin toplam alacağı 364,04 TL Davacı ,,,A.Ş.'nin, ,,, 6. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosya kapsamında icra takip tarihi itibariyle davalı ,,, Şirketi'den alacağının 364,04 TL olduğu kanaatine varıldığı ve Emsal Yargıtay kararları ve ilgili mevzuatlarda ceza bedeli oranı hususunda herhangi bir hüküm belirlenmemiş olduğu hususları dikkate alındığında takdiri Sayın Mahkemenizde olmak üzere davacı tarafından Dağıtılamayan Enerji Bedeli ve Eşik Kesintisi Aşım Bedeli mevzuatlar kapsamında talep edilemeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiş bilirkişilerden alınan 17/08/2024 tarihli ek raporda ise davacı şirketin %30 davalıların %70 kusurlu olduğu hasar bedelinin 2.360,06-TL olduğu ve davacı tarafın davalılardan 1.652,74-TL asıl alacak 35,95-TL faiz olmak üzere 1.688,69-TL'yi talep edebileceği Emsal Yargıtay kararları ve ilgili mevzuatlarda ceza bedeli oranı hususunda herhangi bir hüküm belirlenmemiş olduğu hususları dikkate alındığında takdiri Sayın Mahkemenizde olmak üzere davacı tarafından Dağıtılamayan Enerji Bedeli ve Eşik Kesintisi Aşım Bedeli mevzuatlar kapsamında talep edilemeyeceği bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilip yeniden rapor alınması için üçlü bilirkişi heyetine gönderilmiş bilirkişi heyeti 02/12/2024 tarihli raporunda Hasarların meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğu davacının karşı kusurunun bulunmadığı, Davaya konu hasar bedelinin; Hasarın davacı kurum elemanları veya yüklenici şirket aracılığı ile giderilmesi hususu , Sayın Mahkemenin yetki alanı içinde bulunan Hukuki değerlendirmeye göre , Dava konusu hasarın, davacı ,,,'ın kurum dahilinde çalışan kendi elemanlarıyla giderildiği kanaatine varılması halinde Yargıtay kararına göre, işçilik eleman ve araç giderlerinin hasar maliyetine dahil edilemeyeceği, Bu durumda davalının ödemekle yükümlü olduğu tutarın, ,,, 6. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile yapılan takip tarihi itibariyle; hasar bedeli/asıl alacak 65,66 TL gecikme faizi 2,64 TL olmak üzere TOPLAM 67,30 TL olduğu Dava konusu hasarın davacı ,,,'ın kurum dışı eleman ve müteahhit ya da taşeron tarafından yani yüklenici şirket HİPAR tarafından giderildiği kanaatine varılması halinde, işçilik giderleri de hasar maliyetine dahil edildiğinde , İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile yapılan takip tarihi itibariyle; hasar bedeli/asıl alacak 2.361,06 TL gecikme faizi 95,03 TL olmak üzere toplam 2.456,09 TL olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.
HMK 282.maddesi gereği hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer deliller ile birlikte serbestçe değerlendirmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının davacı şirketin altyapısına zarar verip vermediği bu durum sebebi ile davacının oluşan zararının davalıdan tahsil edip edemeyeceğine yöneliktir dayanağı TBK 49.maddesinde haksız fiil sorumluluğudur.
6098 sayılı TBK'nın 49.maddesine göre, Hukuka aykırı kusurlu bir fiille başkasına zarar veren bir kimse bu zararı tazminine mecburdur. Böylece haksız fiilden sorumluluk tazminat borcunun kaynağını oluşturmaktadır. Haksız fiil sorumluluğunda genel davranış kurallarına aykırılık söz konusu olmaktadır. Özel bir sorumluluk hükmü ile düzenlenmemiş olup, bütün hallerde bir kimse için haksız fiil sorumluluğu söz konusu olması, 6098 sayılı TBK'nın 49.maddesindeki şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Diğer bir deyişle, ayrık bir düzenleme bulunmadığı kusur sorumluluğu hallerinde, 6098 sayılı TBK'nın 49.maddesi ve devamındaki yer alan esaslar uygulanır.
Madde 49, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zararın verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile , ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de , bu zararı gidermekle yükümlüdür düzenlemesi mevcuttur.
Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur için hukuk düzeni kurallarının bilerek ve isteyerek ya da ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekmektedir. Kusurun kanunumuzda tanımı yapılmamıştır. Uygulamada kabul görmüş tanıma göre kusur, hukuk düzeninde kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur , genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınaması olup, bu kınama o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanmaktadır.
Haksız fiil öğretide, hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğmasına neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağı bulunması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararını karşılamak durumundadır. TMK 'nun 6. Maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etmek yükü davacıdadır. Davacı, zararın, haksız fiili ile gerçekleştiğini, diğer söylem ile zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Yukarıdaki ayrıntılı olarak açıklanan yasal düzenlemeler ışığından somut olayımıza bakıldığında,
Taraflar arasında benzer mahiyette adliyemizde sayıca epey miktarda dava olduğu ve davalarda bazı bilirkişilerce davacının %100 kusurlu bazı bilirkişilerce davalının %100 kusurlu ve bazı bilirkişilerce ise tarafların müşterek kusurlu kabul edildiğine yönelik raporlar sunulduğu ve tarafların bu raporlara kendi lehlerine yönelik olanları emsal raporlar olarak dosyaya ibraz etmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf yapmış olduğu kazı çalışmalarını dosyada ihbar olunan şirket olan ... Şirketi eliyle yapmış ve bu kazı çalışmaları neticesinde davacının altyapılarında hasarlar meydana gelmiştir. Taraflar arasında bu hasarın meydana gelmesi hususunda anlaşmazlık olmayıp hasarın meydana gelmesinde kusurun kime ait olduğu üzerinde toplanmaktadır. Davalı taraf ve kazıyı yapan ihbar olunan şirket davacının kabloları yeterli derinlikten geçmediğini bu sebeple davacının kusurlu olduğunu savunmakta iken davacı tarafta ise hasardan dolayı davalı şirketin kusurlu olduğunu belirterek davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini talep etmiştir. Kazı yapan tarafça kazıya başlanılmadan önce davacı şirketten nezaretçi talep edilmesi gerekirken davalı taraf adına kazıyı yapan ihbar olunan şirket nezaretçiyi sözlü olarak talep ettiğini beyan etmiş ancak dosyada ihbar olunan şirketin davacıdan nezaretçi talep ettiğine ilişkin herhangi bir yazılı belge bulunmamıştır.
Gerek davalı taraf gerekse ihbar olunan şirket tacir olup TTK 18/2 mad gereği ticaretine ait bütün faliyetlerini basiretli bir iş adamı gibi yapmak zorundadır davalı adına kazıyı yapan ihbar olunan şirket nezaretçi talebini sözlü yaparak basiretli tacir gibi davranmamıştır ve kazıyı yaptıktan sonra davacının kablolarına zarar vermesine rağmen kazı çalışmalarına devam etmiştir bu sebeple davalı taraf ve davalı adına kazı yapan ihbar olunan şirket kusurludur.
Davacı şirket ise ... Şebekeleri Enerji Kabloları Montaj (Uygulama) Usul ve Esaslarında; “Kablo kanalının en az 80 cm derinlikte açılması, kanal dibine kum serilmesi, kablonun döşenmesi, kablonun üzerine kum serilmesi, kumun üzerine aralık bırakmadan koruyucu tuğla yerleştirilmesi, ikaz bandının serilmesi, tuvanenin doldurulması, kaplamanın yapılması, zeminin eski haline getirilmesi, kablo güzergahına ikaz levhaları çakılması” hükümleri yer almasına rağmen dosyaya sunulan raporlarda kablonun üzerine koruyucu tuğla koymadığı, ikaz bandı sermediği kabloların yeterli derinlikten geçmediği anlaşıldığından Bu nedenle, zararın meydana gelmesinde davacı şirketin müterafik kusuru olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu hasar süreci bilgilendirme formu incelendiğinde davacının icra takibine konu yaptığı 2.481,69-TL'lik alacağın 2.000,89-TLsinin malzeme bedeli 972,08-TL'sinin dağıtılamayan enerji bedeli 1.380,95-TLsinin eşik kesinti süresi aşım bedeli 783,81-TLsinin ise KDV olduğu ve davacının davalıdan malzeme bedeli dağıtılamayan enerji bedeli eşik kesinti süresi aşım bedeli ve KDV talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında davacı tarafından sunulan hizmet alım sözleşmesine göre dava konusu elektrik tesisine zarar verilen bölgelerde arıza giderme bakım onarım yeni tesis vb hizmetlerin beda enerji dağıtım ve perakende satış hizm aş ye verildiği ve söz konusu onarımlarında yüklenici bu şirket tarafından yapıldığı ve bu sözleşme ile toplu fiyat üzerinden anlaşıldığı dosyaya konu somut kazı çalışması sebebi ile davacının ekstra bir bedel ödemediği anlaşıldığından davacının işçilik talebinin yerinde olmayacağı ve davacının dağıtılamayan enerji bedeli talebi yönünden ise bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere gerçek zarar ilkesi göz önüne alındığında talebin de yerinde olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş davacının eşik kesinti süresi aşım bedeli yönünden ise davacı taraf kullanıcılara tazminat ödediğine dair herhangi bir belge sunmadığından davacı tarafın bu talebi de yerinde görülmemiştir. Davacı tarafın neticen davalıdan sadece 55,64-TL malzeme bedeli ve bu bedelin %10,02 KDV'si olmak üzere toplam 65,66-TL'lik bir talepte bulunmasının mümkün olduğu anlaşılmış bu bedel üzerinde ise HMK 282.maddesi gereği dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının mahkememizce değerlendirilmesi neticesinde yukarıda ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere davacı şirket ve davalı şirket %50 oranında kusurlu kabul edildiğinden davacının 32,83-TL malzeme gideri ve KDV ile 1,32-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34,15-TL talep edebileceği kanaatine varılmış Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, Davalının İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 32,83 TL asıl alacak ve 1,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34,15 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32,83 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine reddedilen kısım yönünden davacı alacaklının icra takibi başlatmasında kötü niyeti bulunmadığından davalı borçlunun kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:yukarda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 32,83TL asıl alacak ve 1,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34,15 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32,83 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Reddedilen kısım yönünden davacı alacaklının icra takibi başlatmasında kötüniyeti bulunmadığından davalı-borçlunun kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 615,40-TL nispi karar ve ilam harcı peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcının ve 427,60-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 34,15 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Reddedilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.296,35 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen toplam 16.691,75 TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 106,82-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Arabuluculuk sarf kararına ilişkin mahkememizin 2024/52 esas sayılı dosyası üzerinden karar verildiğinden bu dosyada arabuluculuk sarf kararı hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere karar verildi. 15/01/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır
Tashih Şerhi
Mahkememizin 15/01/2025 tarih 2024/29 esas, 2025/41 karar sayılı kararında, Hüküm kısmının 1 nolu bendinde ... 6 İcra Müd. ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline ilişkin ibarenin davaya konu icra dosyasının ... 6 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası olduğu anlaşıldığından hüküm kısmının 1 nolu bendindeki icra dosyasının ... 6.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline şeklinde tashihine karar verilmiştir. 15/01/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır