T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/320 Esas
KARAR NO : 2025/145
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 23/05/2024
KARAR TARİHİ : 28/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dilekçesinden özetle: Müvekkili ...'in hamili bulunduğu ... Bank ... şubesine ait ... seri no'lu keşidecisi ...ŞTİ. olan, ... TİC. LTD.ŞTİ. namına düzenlenmiş 09.07.2024 ödeme tarihli 88.477,20-TL. miktarlı bir adet çek yukarıda müvekkilinin çalıştığı işyerinde zayi olduğu, zayi olan ve vadesi henüz gelmemiş bulunan çekin ileride keşidecilerinden tahsil olunabilmesi için, diğer yandan kötü niyetli kişilerin ellerine geçtiğinde tahsillerinin bertarafı bakımından çeklerin iptalleri ile ödeme yasakları kararı verilmesi hususunda mahkemenize başvurma zorunluluğu hasıl olduğunu, ... Bank ... şubesine ait ... seri no'lu keşidecisi ... ŞTİ. olan, ...TİC. LTD.ŞTİ. namına düzenlenmiş 09.07.2024 ödeme tarihli 88.477,20-TL. miktarlı çekin kötü niyetli kişilerin ellerine geçerek tahsil edilmelerinin ihtimal dahilinde olduğu ve böylece keşidecilerin ve hamillerin mağduriyetinin önlenmesi bakımından teminatsız olarak çekler hakkında ödeme yasakları konulmasını ve ilgili bankaya yazı yazılmasını, bu vesileyle çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir. Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.
Mahkememizce ilan yazıları ve ödeme yasağı kararı yazılmış, ilanların yapıldığına ilişkin sicil gazeteleri dosyamız içerisine alınmıştır.
Dava konusu, ...bank ...Şubesine ait keşidecisi ...şti. keşide tarihi 09/07/2024 olan 88.477,20 TL bedelli ... numaralı çekin yapılan ilanlar sonucunda mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Hukuksal durum bu olunca işbu çekler yönünden zayii nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın kabulü ile; ... Bank ... Şubesine ait keşidecisi...Şirketi keşide tarihi 09/07/2024 olan 88.477,20 TL bedelli ... numaralı çekin zayi olması nedeniyle İPTALİNE,
2-Teminatın HMK 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda davacı tarafa iadesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 269,85-TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75-TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır