T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/658 Esas
KARAR NO : 2025/859
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/11/2024
KARAR TARİHİ : 15/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinden özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında ihale yoluyla hizmet alımları yapan ve ihale makamı sıfatını haiz bir kamu kurumu olan davacı şirket ile davalı şirket arasında muhtelif tarihlerde akdolunan hizmet alımına dair sözleşmeler uyarınca, sözleşme kapsamında çalışmış olan personellere ödenen işçilik alacaklarının, sözleşme ve yasal mevzuat gereği davalıdan rücuen tazmini amacıyla huzurdaki davanın açıldığını, .... tarafından davalı bünyesinde çalışan 16 personele toplam 1.195.222,25-TL ödeme yapıldığını, söz konusu alacaklara ilişkin olarak, davalı şirkete yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını, dava şartı arabuluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını, ...'ın sermayesinin tamamının doğrudan ve dolaylı olarak ... ait olması sebebiyle, (2/4 maddesi gereği) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında olduğunu, bu nedenle her tür kaynaktan karşılanan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin, Kamu İhale Kanunu kapsamında dışarıdan ihale ile temin edildiğini, bu nedenle hizmet alımlarına ilişkin sözleşme ve şartnamelerdeki düzenlemelerin, Kamu İhale Kurumu'nun talimat ve uygulamaları doğrultusunda düzenlendiğinden, ...'ın ihale makamı olması sonucunu doğurduğunu, nitekim sözleşmede; ...'ın, işin yapılmasını, yürütülmesini ve işçilerin organizasyonunu bir bütünlük içinde yükleniciye (davalıya) bıraktığını, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde, sözleşme konusu işlerle ilgili yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin İş Kanunları ve diğer mevzuattan kaynaklanan sorumlulukların yükleniciye ait olduğun kararlaştırıldığını, ihale sözleşmesi kapsamında ihale makamının işçilik alacaklarından sorumlu olmadığının açık olduğunu, davacı şirketin ihale makamı olduğunun ve taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin kurulmadığını, dava dışı personellere ödenen tüm miktarların tamamından davalı tarafın sorumluluğu olduğunu ve rücu olunan miktarların davacı şirkete ödenmesi gerektiğinin kabulü gerektiğini, bu hususta yargıtay kararları bulunduğunu beyanla; davanın kabulü ile tahkikat sürecinde ortaya çıkacak olan miktarda artırmak üzere ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000 TL'nin, yapılan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava ; dava dışı işçiler için davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce ...Müdürlüğüne, yazılan müzekkereye verilen cevabi yazılar incelenerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememiz işbu dosyasında Uyap sistemi üzerinden dosyamız ilgili kişilerinin her biri için ayrı ayrı SGK hizmet döküm raporları sorgulanarak dosyamız arasına alınıp incelenmiş olup kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz 10/02/2025 tarihli celse ara kararı ile; Dosyanın İş Mevzuatında uzman Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edilerek, dava dışı işçi için yapılan ödemenin davalıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise ödenen bedellerin kadri maruf olup olmadığı konusunda rapor hazırlanmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen 24.07.2025 tarihli raporda özetle ; Hukuki durumun ve delillerin takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davacının taleplerinde haklı görülmesi halinde, davalının sorumlu olabileceği tutarların Mahkemece davalının, davacı kurum tarafından ödenen tutarın tamamından sorumlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde 979.670,67 TL, Mahkemece davalının, davacı kurum tarafından ödenen tutarın yarısından sorumlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde 489.835,33 TL, olabileceği yönünde görüş ve kanaatlerini içerir raporu sunduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 13.10.2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Daha önce 1.000 TL olarak açılan işbu davanın bilirkişi raporu doğrultusunda 978.670,67 TL ' si ıslah edilerek; toplam 979.670,67 TL alacağın, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini, ıslah dilekçesi doğrultusunda artırılan miktar da nazara alınarak toplam 979.670,67 TL üzerinden davanın kabulü ile her bir ödeme bakımından, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini , yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesinde "bir işverenden iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet ürün üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren denir. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenenin işçilerine karşı o iş yeriyle ilgili olarak bu kanun da iş sözleşmesinde veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu bulunmaktadır." hükmüne yer verilmiştir.
İhale sözleşmesi,teknik şartname, genel şartnamede dava dışı işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemeleri yönünden alt işverenlerin sorumluluğunu belirleyici hüküm bulunmaması halinde 6098 sayılı TBKnun 167.nci m.de sorumlulukla ilgili iç ilişkisi; "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler." şeklinde düzenlenmiştir.
Alacaklıya halef olma 6098 s.TBK.nun 168.m.sinde "Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." şeklinde düzenlenmiştir.
Emsal nitelikteki Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin ... E.... K.sayılı bozma ilamında da açıklandığı üzere davacı asıl işverenin açtığı ihale ile hizmet alım sözleşmesi yapılma halinde o ihale döneminde ihale yüklenicisi alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm işçilik alacaklarından davalı alt işveren ihale dönemi ile sınırlı olarak sorumludur.
Mevuzata ve yerleşik içtihatlara ilişkin yapılan tespitlerin somut dava açısından değerlendirilmesi neticesinde;Somut olayda, davacı ... tarafından davalı bünyesinde çalışan 16 personele toplam 1.195.222,25-TL ödeme yapıldığından bahisle Kamu İhale Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında ihale yoluyla hizmet alımları yapan ve ihale makamı sıfatını haiz bir kamu kurumu olan davacı şirket ile davalı şirket arasında muhtelif tarihlerde akdolunan hizmet alımına dair sözleşmeler uyarınca, sözleşme kapsamında çalışmış olan personellere ödenen işçilik alacaklarının, sözleşme ve yasal mevzuat gereği davalıdan rücuen tazmini amacıyla huzurdaki davanın açıldığı,söz konusu dava dışı işçilerin çalışmış olduğu işin, Çay Ocakları İşletilmesi Hizmet Alımına Ait Sözleşme belirli süreler ile değişen alt işverenlerden temin edildiği, bu kapsamda davalı ile akdedilen sözleşmenin 22. maddesinde; “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde
düzenlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” Düzenlemesinin bulunduğu, Genel şartnamede ise, çalışanların özlük haklarının düzenlenmiş olup, “Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi işlem yapmak zorundadır" şeklinde düzenlenerek yüklenicinin çalışan elemanlarla ilgili olarak sorumlu olduğunun vurgulandığı, alıntılanan sözleşme ve şartname hükümlerine göre davalı alt işverenin, dava dışı işçinin tazminat ve alacaklarından, işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarın tamamından sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, bilirkişi tarafından davacının dava dışı işçilere yaptığı ödemelerin işçilerin davalı bünyesinde çalıştığı döneme tekabül eden kısmına yönelik yaptığı hesaplama neticesinde toplam 979.670,67 TL'nin davalıdan rücuen tahsili koşulunun oluştuğunun tespit edildiği, anılan tespitlerin mevzuat hükümleri ille uyumlu olduğu anlaşılmakla hükme esas alınabileceği kanaatine varılmakla, davacı ile davalının dava dışı işçiler karşısında müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları nedeniyle müteselsil sorumlulardan biri tarafından yapılan ödemenin sorumlu olduğu kısmı diğer taraftan talep edebileceği, burada temerrüdün ödeme tarihinde gerçekleştiğinden davacının da ödeme tarihlerinden itibaren faiz talep ettiği gözetildiğinde, sonun olarak davanın kabulüne, 979.670,67 TL'nin;19.704,10 TL'sinin 25.08.2021 tarihinden,24.286,81 TL'sinin 03.08.2021 tarihinden,18.442,21 TL'sinin 22.06.2021 tarihinden, 27.076,49 TL'sinin 08.06.2021 tarihinden, 19.190,52 TL'sinin 19.01.2021 tarihinden, 12.345,60 TL'sinin 21.05.2019 tarihinden,26.963,39 TL'sinin 26.07.2022 tarihinden, 50.557,92 TL'sinin 20.01.2023 tarihinden, 78.200,62 TL'sinin 03.04.2023 tarihinden, 70.692,65 TL'sinin 14.04.2023 tarihinden, 49.343,69 TL'sinin 26.05.2023 tarihinden,77.425,69 TL'sinin 08.06.2023 tarihinden, 83.907,17 TL'sinin 20.09.2023 tarihinden, 84.477,05 TL'sinin 11.10.2023 tarihinden,174.473,06 TL'sinin 04.09.2024 tarihinden,162.583,71TL'sinin 29.08.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
2-979.670,67 TL'nin;19.704,10 TL'sinin 25.08.2021 tarihinden,24.286,81 TL'sinin 03.08.2021 tarihinden,18.442,21 TL'sinin 22.06.2021 tarihinden, 27.076,49 TL'sinin 08.06.2021 tarihinden, 19.190,52 TL'sinin 19.01.2021 tarihinden, 12.345,60 TL'sinin 21.05.2019 tarihinden,26.963,39 TL'sinin 26.07.2022 tarihinden, 50.557,92 TL'sinin 20.01.2023 tarihinden, 78.200,62 TL'sinin 03.04.2023 tarihinden, 70.692,65 TL'sinin 14.04.2023 tarihinden, 49.343,69 TL'sinin 26.05.2023 tarihinden,77.425,69 TL'sinin 08.06.2023 tarihinden, 83.907,17 TL'sinin 20.09.2023 tarihinden, 84.477,05 TL'sinin 11.10.2023 tarihinden,174.473,06 TL'sinin 04.09.2024 tarihinden,162.583,71TL'sinin 29.08.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 66.921,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 -TL ve ıslah harcı 16.714,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 49.779,70-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 -TL peşin harç ve ıslah harcı 16.714,00 TL toplamı olan 17.141,6 TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 7.650-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 152.950,60-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7- Arabuluculuk ücreti olan 3.600-TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.15/12/2025
Katip
E-imza
Hakim
E-imza