T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/93 Esas
KARAR NO : 2025/697 Karar
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 06/02/2024
KARAR TARİHİ : 24/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olduğu şirketin ''....'' adresinde bulunan şubesinde ... hesap ve ... tüketim hizmet no.lu elektrik sayacının abonesi olduğunu, dava konusu faturaların tahakkuk ettrildiği işyeri müvekkil şirketin şubesi olduğu ve işbu şubede genelde ayaktan börek satışı yapıldığını, elektrik enerjisi ile çalışan bir adet klima,bir adet fırın ve aydınlatma lambaları mevcut olduğunu, müvekkilinin kendisine ... tarafından tahakkuk ettirilen elektrik faturalarını düzenli bir şekilde ödediğini, müvekkili olduğu şirketin , şube iş yerine gelen davalı şirket çalışanlarının müvekkili aleyhine usul ve yasalara aykırı olarak Kaçak / Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlediğini, bu olaydan sonra müvekkiline dava konusu faturaların,davalı şirket tarafından tahakkuk ettirildiğini, ancak faturaların müvekkiline tebliğ edilmediğini, dava konusu faturaların son ödeme tarihi gelmediği halde müvekkili olduğu şirketin elektrik enerjisinin davalı şirket tarafından kesildiğini, müvekkili aleyhine düzenlenen dava konusu kaçak elektrik faturaları incelendiğinde işbu faturaların usul ve yasalara aykırı olarak düzenlendiğini, davalı şirket tarafından müvekkil aleyhine tahakkuk ettirilen iki adet kaçak elektrik faturası ile ilgili bilirkişi incelemesi yapıldığında işbu faturaların her türlü hukuki dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz olarak müvekkil aleyhine tahakkuk ettirildiğinin anlaşılacağını, yine müvekkili tarafından kaçak elektrik enerjisi kullanıldığını zımnen kabul anlamına gelmeksizin , dava konusu kaçak elektrik faturalarından 412.069,40 TL lik fatura incelendiğinde görüleceği üzere, işbu fatura müvekkili aleyhine 09.07.2023- 05.01.2024 tarihleri arası tahakkuk ettirildiğini, diğer fatura olan 276.077,27 TL lik fatura ise 05.01.2023-09.07.2023 tarihleri arasında tahakkuk ettirildiğini, aynı tutanaktan dolayı müvekkile iki adet kaçak elektrik faturası düzenlenmesi de usul ve yasalara aykırı olduğunu, müvekkili tarafından kaçak elektrik enerjisi kullanıldığını zımnen kabul anlamına gelmeksizin, iki adet kaçak elektrik faturasında, FaturaOrt.Tük (kWh/gün) yazan kısımda zorunlu olarak belirtilmesi gereken kWh / gün yazılmadığını, müvekkiline ait iş yerinde dava konusu edilen ,kaçak elektrik faturalarındaki meblağ kadar kaçak elektrik enerjisi kullanımı fiziken de mümkün olmadığını, davalı şirket usul ve yasalara aykırı her türlü hukuki dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz olarak, müvekkili aleyhine tahakkuk ettirdiği işbu dava konusu fatura bedellerini müvekkilinden tahsil edebilmek için müvekkili üzerinde elektrik enerjisi kesme baskısı uyguladığını bunun akabinde müvekkili tarafından dava konusu faturalardan dolayı elektrik enerjisi kesme işlemlerinin durdurulması ve elektrik enerjisinin açılması için ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dava dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talebin uygun görüldüğünü ve teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, yine süresi içinde işbu asıl dava olan menfi tespit davasını açtıklarını, davalı şirketle aralarında arabuluculuk toplantısı yapıldığı ancak anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle müvekkilinin abonesi olduğu ... Sözleşme Hesap No.lu ve ... Tüketim Hizmet Nokta No.lu elektrik sayacına müvekkili aleyhine, davalı şirket tarafından usul ve yasalara aykırı olarak tahakkuk ettirilen 18.01.2024 son ödeme tarihli 412.069,40 TL bedelli ve 18.01.2024 son ödeme tarihli 276.077,27 TL bedelli iki adet kaçak elektrik faturasından dolayı, müvekkili olduğu şirketin borçlu olmadığının tespiti ile işbu faturaların iptalini, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş ve ... Karar Sayılı dava dosyasının sayın Mahkemeniz dosyasının eki sayılmasını verilen ihtiyati tedbir kararının Sayın Mahkemeniz dosyasından devamını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yönelik olduğu ve başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlandığını, dilekçeleri ekinde sundukları belgelerle müvekkil şirket çalışanlarınca yapılan kontroller sonucunda 05.01.2024 tarihinde sayaca müdahale edildiğini "EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42.madde 1/c bendine göre ilgili kullanım yerinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek/ bina kofresinden gelen kablonun ikinci fazına kontaktör bağlanarak sayacın bu fazda kayıt yapmaz hale getirilerek sayacın eksik ölçüm yapmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi kullanıldığı" tespiti yapılarak davacı hakkında h/654875 seri nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgelerin, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılacağı açıklandığını, aboneliğin olması bireylerin/şirketlerin kaçak elektrik kullanmasına engel olmadığını, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasına itiraz ettiklerini, açıklanan nedenlerle müvekkili olduğu şirketin aleyhine doğabilecek herhangi bir zarar sonucu açacakları her türlü dava ve tazminat haklarını saklı tutarak; usule ilişkin olarak dava şartı yerine getirilmediğinden ve esasa ilişkin açıklamaları doğrultusunda davanın başta ihtiyati tedbir talebi olmak üzere tüm haksız talepler bakımdan esastan reddini, davacının müvekkilinin alacağını almasını engellemesi sebebiyle İİK m.72/f.4 uyarınca %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının kaçak elektrik kullandığı iddiasıyla davalı şirket tarafından davacı aleyhine düzenlenen 18/01/2024 son ödeme tarihli ... fatura seri numaralı 412.069,40 TL bedelli ve 18/01/2024 son ödeme tarihli ... fatura seri numaralı 276.077,27 TL bedelli faturalardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili, davacının kaçak elektrik enerjisi kullanmadığını belirterek davalı tarafından düzenlenen 18/01/2024 son ödeme tarihli ... fatura seri numaralı 412.069,40 TL bedelli ve 18/01/2024 son ödeme tarihli ... fatura seri numaralı 276.077,27 TL bedelli faturalardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Dosya davalının davacıdan davaya konu fatura sebebi ile alacağının olup olmadığının tespiti açısından bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu 27/10/2024 tarihli raporda;
Dava dosyası, taraf ticari defter ve belgeleri üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, Taraf 2024 yılı ticari defterlerinin e-defter olduğu, TTK 64/3 maddesi gereği kanuni süresi içinde açılış onaylarına ait Ocak ayı elektronik defter beratlarının oluşturulup imzalanarak Gelir İdaresi Bilgi İşlem sistemine yüklendikleri, kapanış onayı için henüz yılın devam ettiği, kapanış onayının olamayacağı, envanter defterlerine ait noter açılış tasdiklerinin kanuni süresi içinde yaptırıldığı, taraf ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahipleri lehine delil teşkil edebileceği görülmüş olduğu
Davacı ticari defterlerinde, davaya konu iki adet faturanın davacı ticari defterlerine kaydedildiği,
her iki faturanın ödenmediği,
Davalı ticari defterlerinde, davaya konu iki adet faturanın davalı ticari defterlerine kaydedildiği,
her iki faturanın ödenmediği,
Davaya konu faturalar toplamının 688.146,67 TL olduğu,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının cafe- börekçi olarak işletildiği anlaşılan işyerinde kaçak elektrik tüketimi yapıp yapmadığının tespit edilmesi ile tüketim miktarı ve tahakkuk hesaplamalarında hata olup olmadığının tespit edilmesi noktalarında toplandığı,
05.01.2024 tarihli tutanakta tespit edildiği ve sunulan video kaydıyla da kanıtlandığı şekliyle, elektrik enerjisinin sayaç girişindeki sigorta ile kontrol edilen harici hat vasıtasıyla direkt bağlı olarak kullanıldığı ve işyerindeki tüketimin büyük kısmının sayaçtan geçirilmeden yapıldığı, bunun da Yönetmeliğin ilgili hükmü gereği kaçak elektrik kullanımı olduğu anlaşılmakla, davacının kaçak elektrik kullanımı yapılmadığı yönünde beyanları olmasına rağmen, usulüne uygun düzenlendiği görülen kaçak elektrik kullanımı tespitinden ve tahakkuk edecek fatura bedelinden sorumlu olduğu,
Tutanakta kaçak kullanımı şekli, ölçü sistemine müdahale edilerek tüketim yapılması olmasına rağmen, aslında kaçak kullanımı şeklinin direkt bağlı hat üzerinden kaçak elektrik kullanımı yapılması tespitine de uyduğu anlaşıldığı için, hesaplamada direkt bağlı hat üzerinden kaçak elektrik kullanımı yapılması tespitine istinaden tanımlanan hesaplama yönteminin kullanılabileceği,
Yönetmeliğin kaçak elektrik miktarı hesabına ilişkin ilgili maddelerinde, başlangıç tarihinden doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik kullanımı başlangıç tarihine kadar toplamda 12 ayı geçmemek üzere ek tüketim tahakkuku yapılabileceği de hüküm altına alındığı anlaşılmakla, dosyada KW tüketim ekstresi olmadığı için kaçak elektrik kullanımının tam olarak hangi tarihte veya dönemde başladığına dair kesin kanaat belirtebilecek somut bulgulara ulaşılması mümkün olmamakla birlikte, davacı tarafından sunulan dönem fatura dökümünde 2024 yılı ortalama günlük tüketiminin 2023 yılı ortalama tüketiminden daha fazla olduğunun görülmesi, kaçak tüketiminin en azından 1 yıldan daha fazla süredir yapıldığı yönünde kanaate varılmasına yol açtığı için ek tüketim tahakkuku da yapılabileceği,
Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereği yapılan hesaplamalar sonucunda, kaçak tüketim fatura bedeli 412.069,40.-TL, davacının kira sözleşmesi ile faaliyete başladığı 15.01.2023 tarihinden itibaren yapılan hesaplama ile ek tüketim fatura bedeli 259.843,68.-TL olarak hesaplanmış, davacının 18.01.2024 son ödeme tarihi itibariyle sorumlu olduğu toplam kaçak ek tüketim fatura bedeli toplamı 671.913,08.-TL olarak hesaplanmıştır. Şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.
Elektrik mühendisi bilirkişi 10/02/2025 tarihli ek raporunda ise Davacı tarafın kök rapora itirazlarının daha çok kaçak tüketim miktarı ve tahakkuk hesaplamalarına olduğu görülmekle, davacının talebi ve sayın Mahkemenin yeniden görevlendirmesi ile kaçak tüketimine konu işyerine gidilerek hem kaçak tespitine ilişkin hem de tüketim miktarı hesabında dikkate alınan cihazların kurulu güçlerine ilişkin incelemeler yapılmış, 4 gözlü fırının güç bilgisinin tutanakta kayıt altına alınan ile aynı olduğu, kaçak kullanıma konu salon tipi klimanın ise teknik bilgilendirme dokümanından ulaşılabilen güç bilgisinin tutanakta kayıt altına alınandan bir miktar daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Davalının işyerinde 19.01.2012 tarihinden itibaren abonelik sözleşmesi kapsamında elektrik tüketimi yapıldığı yönündeki beyanları ve buna ilişkin sunulan belgelere göre kök rapordan farklı olarak 175 değil 185 gün üzerinden ek tüketim miktarı hesaplanabileceği anlaşılmıştır.
Davacının işyerinin ticarethane olduğu günlük çalışma süresinin 8.saat olduğu yönünde itirazları olmakla birlikte, yerinde yapılan incelemelerde akşam 18:00 itibariyle kafe olarak hizmet verdiği anlaşılan işyerinin halen faaliyette olduğunun görülmesi, günlük çalışma süresinin 8.saat olarak esas alınmasının doğru olmadığı, tutanakta ve kök raporda esas alındığı gibi 14.saat olarak esas alınması gerektiği yönündeki görüşü pekiştirmiştir.
05.01.2024 tarihli tutanakta tespit edildiği ve sunulan video kaydıyla da kanıtlandığı şekliyle, elektrik enerjisinin sayaç girişindeki sigorta ile kontrol edilen harici hat vasıtasıyla direkt bağlı olarak kullanıldığı ve işyerindeki tüketimin büyük kısmının sayaçtan geçirilmeden yapıldığı, bunun da Yönetmeliğin ilgili hükmü gereği kaçak elektrik kullanımı olduğu anlaşılmakla, davacının kaçak elektrik kullanımı yapılmadığı yönünde beyanları olmasına rağmen, usulüne uygun düzenlendiği görülen kaçak elektrik kullanımı tespitinden ve tahakkuk edecek fatura bedelinden sorumlu olduğu,
Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereği, kök rapora itirazlarda sunulan yeni bilgi ve belgelerle yerinde yapılan incelemelerden elde edilen bulgulara göre yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda, kaçak tüketim fatura bedeli 401.204,29.-TL, ek tüketim fatura bedeli 268.797,89.-TL olarak hesaplanmış, davacının 18.01.2024 son ödeme tarihi itibariyle sorumlu olduğu toplam kaçak + ek tüketim fatura bedeli toplamı 670.002,18.-TL olarak hesaplanmıştır.şeklinde ek rapor tanzim etmiştir.
Mahkememizce dosyanın üç kişilik elektrik mühendisi ve bir SMMM oluşacak bilirkişi heyetine tevdii ile dosyaya sunulan rapor, uzman mütaalası, tarafların itirazları da değerlendirilerek davacının davalıya davaya konu faturalar sebebi ile borcun olup olmadığı var ise ne kadar borcun olduğu hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş ve bilirkişi heyetinin dosyaya sunduğu 07/07/2025 tarihli raporda 08/01/2024 tarih ... seri no'lu 412.069,40 TL bedelli fatura ile 08/01/2024 tarih ... seri numaralı 276.077,27 TL bedelli faturanın her iki taraf ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu,
Fatura bedelinin davacı tarafça ödenmediği,
Abonelik sözleşmesi bulunan tesisatta , bir fazda kontaktör kullanarak sayacın eksik tüketim kaydetmesine sebep olmak sureti ile enerji kullandığı tespit edilen davacının, bu şekildeki tüketiminin , EPTHY nin 42. 1-c Maddesine göre kaçak elektrik tüketimi olduğu,
EPTHY nin Kaçak tüketimle ilgili maddeleri temel alınarak hesaplanan tüketim miktarına göre; davacının davalı kuruma ödemekle yükümlü olduğu bedelin 24.454,33 TL olduğu,
Davacı tarafından 412.069,40 TL+ 276.077,27 TL= 688.146,67 TL bakımından borçlu olmadığının tespiti istenmiş olup 688.146,67 TL -24.454,33 TL = 663.692,34 TL bakımından borçlu olmadığının tespitini isteyebileceği yönünde rapor ibraz edilmiştir.
Menfi tespit davalarında ispat yükü davalı alacaklıdadır davalı alacaklı davacıdan alacağı olduğunu ispatlamak durumundadır. Dosyaya sunulan kök rapor, ek rapor ve elektrik mühendisi bilirkişi heyetinden alınan son rapor birlikte değerlendirildiğinde abonelik sözleşmesi bulunan tesisatta , bir fazda kontaktör kullanarak sayacın eksik tüketim kaydetmesine sebep olmak sureti ile enerji kullandığı tespit edilen davacının, bu şekildeki tüketiminin , EPTHY nin 42. 1-c Maddesine göre kaçak elektrik tüketimi olduğu bilirkişi raporlarından anlaşılmış ve davalı taraf kaçak kullanım sebebiyle davacıdan alacağı olduğunu ispatlamıştır.
Davalı tarafın davacıdan ne kadarlık alacağı bulunduğu yönünde yapılan incelemede ise dosyaya sunulan ilk rapor, ek rapor ve uzman mütalaası da değerlendirilmek suretiyle elektrik mühendisi bilirkişilerce hazırlanan 07/07/2025 tarihli raporun karar vermeye elverişli ve davaya konu olayı çözer mahiyette olduğu anlaşılmış ve bu rapora itibar edilmiş, yapılan değerlendirmede bilirkişi heyeti tarafından EPTHY nin 42-1-c maddesine göre yapılan kaçak kullanım hesabında Davacının iş yerinin börek/cafe olduğu , aboneliğinin ticarethane abone gurubundan olduğu anlaşıldığından EPTHY nin 45-3-ç maddesine göre günlük ortalama çalışma süresi 8 saat alınarak yapılan hesaplama neticesinde EPTHY nin Kaçak tüketimle ilgili maddeleri temel alınarak hesaplanan tüketim miktarına göre; davacının davalı kuruma ödemekle yükümlü olduğu bedelin 24.454,33 TL olduğunun anlaşılması karşısında, davalı tarafın davacıya düzenlediği ... numaralı 412.069,40 TL'lik fatura ve ... numaralı 276.077,27 TL'lik faturaların 663.692,34 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazla ilişkin 24.454,33 TL'lik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş, İİK 72/4 maddesi gereği reddedilen kısmın %20'si oranındaki 4.890,86 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın kısmen kabül kısmen reddi ile;
a-Davacının ... numaralı 412.069,40 TL'lik fatura ve ... numaralı 276.077,27 TL'lik faturaların 663.692,34 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazla ilişkin 24.454,33 TL'lik kısım yönünden davanın reddine
2-İİK 72/4 maddesi gereği reddedilen kısmın %20'si oranındaki 4.890,86 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 45.336,82-TL karar harcından peşin alınan 11.751,83-TL'nin mahsubu ile 33.584,99-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcının ve 11.751,83-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 103.553,85TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Red edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 24.454,33-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen toplam 32.725,00-TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 31.561,95-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan bir gider olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 3.472,20-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
10-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 127,80-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
11-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/10/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır