T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/166 Esas
KARAR NO: 2025/572 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/03/2025
KARAR TARİHİ: 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi tacir olduğunu, İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmamaktadır.) davalıya ait, ..., ..., ...., ..., ... plakalı araçlar ile 30.05.2024-29.08.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ... 120 adet ihlalli geçiş gerçekleştiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalı ise, herhangi bir borcu olmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, diğer taraftan geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olup, davalının geçiş ücretlerini ödemediği de sabit olup; icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğunun açıkça anlaşılacağını, diğer taraftan alacağın likit olduğunu, bu nedenle, davacı lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, konuya ilişkin olarak, ekte sunulan yüksek mahkeme kararlarının tamamında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekliliğinin vurgulandığını, kanunu bilmemenin mazeret sayılamadığını, ayrıca itiraz konusu olan faiz nevi ve oranına yönelik olarak, ihlalli geçişi gerçekleştiren aracın bir ticari araç olduğu ve davalının ticari işletmesine ilişkin kullanıldığı açık olduğundan ticari işlerde uygulanan faiz nevi ve oranının talep edilmesinde de hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, yukarıda arz ve izah edilen ve sayın mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini,takibin devamını, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 73.725,00 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (15.466,62 TL) ve KDV (3.093,36 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak bir cevap sunmadığı, duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 5.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 73.725,00-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 15.466,62-TL faiz ve 3.093,36 TL KDV olmak üzere toplam 92.284,98-TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. ...Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 29/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
1)Davacı taraf işletmecisi olduğu ...”)'nda bulunan gişelerden 30.05.2024-29.08.2024 tarihleri arasında davalı Davalı...Şirketi'ne ait araçlar ile farklı tarihlerde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 23.12.2024 tarihinde davalı-borçlu aleyhine ... 5. İcra Müç 'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu,
2) Dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine göre ihlalli geçiş yapan...-...-...-...-... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 30.05.2024-29.08.2024 tarihlerinde davalı ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu, davalının iş bu plakalara ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı,
3) Davacı vekili tarafından sunulan CD içinde bilgiler incelendiğinde; Araçların ihlalli geçişlerine ilişkin dava konusu plakalı aracın geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının sunulmamış olduğu,
- İhlalli geçişler toplam bedelinin 14.745,00.-TL olduğu, 58.980,00.-TL ceza bedeli (4 kat) olmak üzere toplamda 73.725,00.-TL olduğu,
“Davacı alacaklı ...A.Ş. tarafından tahsil edemediği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı olan 73.725,00.-TL asıl alacak tutarının 15.671,47.-TL İşlemiş faiz, 3.134,29.-TL KDV olmak üzere toplamda 92.530,77.-TL olarak hesaplandığı,
- Açılan İcra Müdürlüğü dosyasında alacak tutarının 73.725,00.-TL asıl alacak, 15.466,65.- TL Faiz (ticari), 3.093,33.-TL KDV olmak üzere toplam 92.284,98.-TL olduğu,
-Davacı Şirketin ödeme emrinde davalı ... Şirketi'nden talep ettiği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı ile talep edebileceği asıl alacak tutarın birbirleri ile uyumlu olduğu, ancak faiz ve KDV Tutarları arasında fark olduğu,
4)Provizyon hareketlerine yönelik incelemede “Ürün Kara listede/iptal ürün ” şeklinde uyarı alınmış olduğunun görüldüğü,
5) Davalı ...Şirketi'nin davacı tarafından belirtilen ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu,
6) Davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu,
7)Tarafların inkâr tazminatı ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı, şeklinde rapor ibraz edilmiştir
Davacı tarafın ... 5.İcra Müdürlüğünün ..Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 73.725,00-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 15.466,62-TL faiz ve 3.093,36 TL KDV olmak üzere toplam 92.284,98-TL üzerinden takip başlattığı yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalıya ait araçların davacının işlettiği otoyoldan ücretini ödemeksizin faydalandığı ve davalıya ait araçların ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, bu ihlalli geçişlerin bedellerinin 14.745,00.-TL geçiş ücreti , 58.980,00.-TL ceza bedeli (4 kat) olnak üzere toplamda 73.725,00.-TL olduğu ve bilirkişi raporu ile de davalının üzerine kayıtlı aracın davacının işletmiş olduğu otoyoldan geçmiş olduğu tespit edildiğinden davacının alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davacı tarafın icra takibinde 15.466,62-TL faiz ve 3.093,36 TL KDV talep ettiği bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının 15.466,65.- TL Faiz (ticari), 3.093,33.-TL KDV talep edebileceği anlaşılmakla davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 73.725,00 TL asıl alacak, 15.466,65 TL işlemiş faiz ve 3.093,33 TL KDV olmak üzere 92.284,98 TL üzerinden devamına, asıl alacak 73.725,00 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, alacak likit olduğundan %20 oranındaki 14.745,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 73.725,00 TL asıl alacak, 15.466,65 TL işlemiş faiz ve 3.093,33 TL KDV olmak üzere 92.284,98 TL üzerinden devamına, asıl alacak 73.725,00 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 14.745,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.303,98-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.114,59-TL harcın ve icra dosyasına yatırılan peşin harç olan 461,42-TL'nin mahsubu ile bakiye 4.727,97 -TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ile 1.114,59-TL peşin harç toplamı 1.729,99-TL harç bedelinin ve davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6.075,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 6.074,40-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına
5-Davalı tarafından yapılan yargılama masrafı olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL bedelin 4.599,54-TL'sinin davalıdan, 0,46-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalı tarafın yokluğunda , tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/09/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır