T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/27 Esas
KARAR NO: 2025/398
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2025
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 13/01/2025 tarihli dava dilekçesinden özetle; davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında müvekkili şirketin aleyhine iflas yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, bu takibin usulsüz tebliğ ile kesinleştiğini, davalının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasından iflas davası açıldığını, işbu dosya ile birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası yönünden tefrik edildiğini ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığını, müvekkili şirketin başlatılan takibi ve ...Esas sayılı dava dosyasını Mahkemenin dosya üzerinden verdiği tedbir kararı gereğince, müvekkili şirketin mevcut mal varlığının defterlerinin tutulması envanteri için görevlendirilen kişilerin 17/08/2020 tarihinde şirkete gelmeleri üzerine öğrendiğini, ... 8. İcra Hukuk Hakimliğinin ... Esas sayılı dava dosyasının kesinleştiğini, davacı tarafın takibin durması üzerine ... 2 ATM... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali ve iflas davası açtığını, aynı icra dosyası ile ilgili olarak biri ... 1 ATM diğeri ... 2. ATM olmak üzere iki ayrı iflas davasının ortaya çıktığını ... 2. ATM nin kendisine açılan davayı birleştirirek ...E sayılı dosyası ile karar verildiğini, davalı firmanın ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında; 1.021.912,92 Usd asıl alacak ve 10.410,92 Usd temerrüt faizi olmak üzere toplam 1.032.323,82 Usd alacak talebiyle müvekkili şirket aleyhine takip başlatıldığını, takibe konu 1.021.912,90 Usd asıl alacağın konusu müvekkili tarafından iade red edilen fatura alacağı olan 348.013,50-Usd ve siparişlerin iptalinden kaynaklı 673.899,40-Usd alacağın toplamı olduğunun belirtildiğini, dava ve icra takibi konusu 31/03/2020 tarihli e fatura önce sistem üzerinden 06/04/2020 tarihinde reddedildiğini, ... 4. İcra Müdürülüğünün ... E sayılı takibine konu asıl alacak ve ferileri yönünden müvekkili davacının sahte sevk irsaliyeleri ve faturalar ile borçlu kılınmaya çalışılmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflarca sulh ibra protokolü imzalandığını, protokol aslının mahkemeye sunulduğunu, taraflar arasında sulh olunduğunu ve davalı Rebul vekilinin bu protokolü mahkemeye sunmadığını, taraflarınca protokolün sunulduğunu ve protokol dikkate alınarak karar verilmesinin talep edildiğini, mahkemenin kararında protokolden hiç bahsetmeyerek hukuka ve kanuna aykırı bir karar verdiğini, davalı vekilinin imzalarına itiraz etmeyerek kabul ettiği protokole rağmen protokolde borcun sınırlandığı hususu da dikkate alınmayarak icra kapak hesabına göre depo emri ve karar verildiğini, protokolde davalı alacaklı tarafın dava konusu taraflarına teslim edilmeyen malların teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davalıya bir kısım ödeme yapıldığını malların gerekli yasal sağlık kontrol ve onayı yapılıp taraflarına teslimi ile protokolde kabul edilen miktar üzerinden ödeme yapılacakken malların taraflarına teslim edilmediğinden müvekkilinin davalıya hiçbir borcu ve ödeme yükümlülüğü olmadığını, zaten protokolde malların teslimi halinde ödeme yapılamayacağının açıkça ön görüldüğünü, icra dosya kapak hesabı değil protokol hükümlerinin geçerli olduğunu, işbu nedenle taraflar arasında geçerli protokol gereğince taraflarına mal teslimi yapılmadığından vadesi gelmiş bir borçlarının da bulunmadığını, bu nedenle ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ara kararı gereğince dosyaya yatırılan 441.270,02-USD asıl alacak, 1.479,77-USD takip tarihine kadar işlemiş faiz, 71.887,72-USD takip tarihinden rapor tarihine kadar hesaplanan faiz 20.077,79-USD tahsil harcı ve 759.517,56-TL vekalet ücreti, 62,20-TL icra masrafları olmak üzere 18.360.358,84-TL (534.715,30-USD)+759579,76-TL=toplam 19.119.938,60-TL mahkeme veznesine depo edildiğinden teminatsız olarak öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve tüm icrai işlemlerinin durdurulmasına, mahkeme veznesine yatırılan depo bedelinin davalıya ödenmemesine karar verilmesini, protokol gereğince hükmü kalmayan ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından davalıya borçlu olmadıklarına karar verilmesini, davalı alacaklının kötü niyetli olmasından ötürü dava konusu alacağın %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 26/02/2025 tarihli cevap dilekçesinde; davalı müvekkili ... Şirketinin davacı ...A.Ş den olan ve Saide tekstil in ödemede temerrüt halinde bulunduğu bir kısım alacaklarının tahsili amacıyla 10/07/2020 tarihinde ... 4 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlattıkları genel iflas yoluyla adi takipte ödeme emrine konu borca itirazı üzerine, 06/08/2021 tarihinde ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı dosya ile İİK 156/3. Maddesi uyarınca itirazın kaldırılması ve iflas talepli olarak dava açıldığını, davacının menfi tespit davasında borçlu olmadığının tespitini talep ettiği 19.119.938,60-TL tutarın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında verilen 05/11/2024 tarihli depo emri uyarınca davalının 18/11/2024 tarihinde mahkeme veznesine depo ettiği 19.119.938,60-TL olduğunu, davacının huzurda ikame ettiği iş bu menfi tespit davasında ısrarla mahkeme veznesinde depo edilmiş tutarın ödenmesinin önlenmesi konusunda ihtiyati tedbir talep etmesine hukuken anlam veremediklerini, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, huzurda açılan menfi tespit davası nedeniyle durdurulması talep edilen ... 4 İcra Müdürülüğünün ... E sayılı genel iflas yolu ile takibinin durdurulması halinde İİK 72. Maddesi uyarınca alacaklarını geç almaktan kaynaklanacak zararlarının tazminini teminen menfi tespiti talep edilen borç tutarının %20 sinden az olmayacak tazminatın davacı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen 05/11/2024 tarihli ara karar ile; Gelen raporun ve rapordaki hesaba göre; davalı şirkete ve vekiline depo emrinin tebliğine, İİK.nun 158.maddesine göre 441.270,02 USD asıl alacak, 1.479,77 USD takip tarihine kadar işlemiş faiz, 71.887,72 USD takip tarihinden rapor tarihine kadar hesaplanan faiz, 20.077,79 USD tahsil harcı ve 759.517,56 TL vekalet ücreti, 62,20 TL icra masrafları olmak üzere 18.360.358,84 TL (534.715,30 USD) + 759.579,76 TL = TOPLAM 19.119.938,60 TL miktarın tebliğden itibaren 7 günlük kesin süre içerisinde davacıya ödenmesi veya bu meblağın mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı ve 2024/1290 karar sayılı 19/12/2024 tarihli gerekçeli kararında; " .. dosya kapsamı ve toplanan deliller alınan bilirkişi ek ve kök raproları neticesinde davacının davalıya ihraç kayıtlı (ihraç edilmek üzere) 31.03.2020 tarih, 348.013,50 USD bedelli faturayı düzenlediği, ancak fatura muhteviyatı ürünlerin davalı tarafından teslim alınmadığının sabit olduğu, davacının 673.899,40 USD tutarında alacak talebinin, davalının sipariş ettiği, ancak sonrasında iptal ettiği siparişlerden kaynaklandığı, davalının davacıya verdiği ve iptal ettiği siparişlerin toplam 640.938,30 USD tutarında tespit edildiği, davacının iptal edilen siparişler nedeni ile mahrum kaldığı 93.256,52 USD kârı talep edebileceği, 19.12.2024 tarihli duruşmada 348.013,50 USD asıl alacak ve 1.167,04 USD işlemiş faiz ile 93.256,52 USD mahrum kalınan kar ve 312,73 USD işlemiş faiz yönünden davalının takibe itirazının kaldırılmasına karar verildiği, depo emrine esas bedelin davalı tarafça yasal süresi içerisinde ödendiği.." gerekçesiyle davacının iflas talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Dosyamız davacısı ... Tic. A.Ş. Vekili tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... karar sayılı ilamı ile istinaf edilmiş, istinaf dilekçesinde, ".. 348.013,50 USD bedelli faturaya konu ürünlerin siparişinin, yurt dışında müvekkilinden farklı bir şirket tarafından verildiğini, fatura içeriği ürünlere ilişkin müvekkilinin siparişi bulunmadığı gibi ürünlerin teslim de edilmediğini; davacının 673.899,40 USD alacak talebine konu ürünleri üretmediğini, yargılama sırasında tarafların sulh ve ibra protokolü imzaladığını, protokol gereği davacıya bir kısım ödeme yapıldığını ve protokol konusu malların teslimi ile protokolde kabul edilen miktar üzerinden ödeme yapılacak iken ürünlerin teslim edildiğini, bu nedenle davacıya hiçbir borçları kalmadığını, mahkemenin sulh protokolünü hiç değerlendirmeden karar verdiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini .." talep ettiği görülmüştür.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından dosyamız davacısı ... tic. A.ş.'nin istinaf talebi kabul edilerek, ... Esas, ... karar sayılı 17/04/2025 tarihli, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, .... karar sayılı ilamının kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma ilamında ".. somut davada kararın gerekçesinde, bir yandan 348.013,50 USD bedelli fatura muhteviyatı ürünlerin davalı
tarafından teslim alınmadığının sabit olduğuna değinilmiş iken, diğer taraftan gerekçesi açıklanmadan davalının bu fatura nedeniyle de borçlu olduğu kabul edilmiş ve depo emrine esas tutar kapsamına, anılan fatura bedeli de dahil edilerek davalı borçluya depo emri tebliğ edilmiştir. Mahkemece hangi nedenle 348.013,50 USD bedelli fatura yönünden davalının borçlu olduğunun açıklanıp tartışılmaması ve bu konuda herhangi bir gerekçe gösterilmemesi karşısında kararın HMK'nın 297 ve Anayasanın 141. Maddesi gereğince gerekçe içermediği açık ve tartışmasızdır. Ayrıca yargılama sırasında sunulan sulh protokolü değerlendirilmeden karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Kabule göre de; Borçlu, yedi günlük süre içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat eder ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi iflas davasının reddine karar verir (Mahmut Coşkun,Konkordato ve İflas, 2 baskı sh. 4429).
Somut olayda, takipli iflas davasında takibe konu alacağın davalı tarafça depo edilmesi sebebiyle iflas talebinin reddine, davalı, dava tarihinde davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, iflas davasının konusu kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi de doğru olmamıştır .." şeklinde hüküm oluşturulmuştur.
Davacı mahkememizde yargılaması yapılan davada, taraflar arasındaki sulh ve borç tasfiye protokolü gereğince, davalı ... Şirketine borçlu olmadığını, davalı şirketin protokole haksız ve sebepsiz yere uymadığını, protokol gereğince davacıya teslim etmesi gereken malları ürünleri teslim etmediğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, 2024/1290 karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada, davaya konu protokol hükümlerinin hiç değerlendirilmediğini, 31/03/2020 tarihli, 348.013,50 USD bedelli faturaların hiç teslim alınmadığını, sulh ve ibra protokolü değerlendirmeden, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05/11/2024 tarihli ara kararı uyarınca, 19.119.938,60-TL'nin mahkeme veznesine depo edilmek durumunda kalındığını, bu miktar kadar borçlu olmadıklarına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının mahkememizde ileri sürdüğü iddia ve talepler, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı ilamının istinaf nedenleriyle aynı olduğu, İstanbul BAM 17. Hukuk dairesinin ...esas,... sayılı kaldırma kararında da, yargılama sırasında sunulan sulh protokolünün değerlendirilmeden karar verilmesinin doğru görülmediği, yine mahkemece hangi nedenle 348.013,50 USD bedelli fatura yönünden davalının borçlu olduğunun açıklanıp tartışılmadığı bu yönlerin açıklığa kavuşturulması açısından dosyanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine iade edildiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki yargılamada, davacının tüm iddia ve taleplerinin değerlendirileceği, mahkememizde dava açmakta davacının hukuki menfaati bulunmadığı anlaşıldığından, hukuki menfaat yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Hukuki menfaat yokluğundan davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 326.520,76-TL harçtan mahsubu ile bakiye 325.905,36-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye kalan gider avansının davacıya iadesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/06/2025
Başkan
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Katip
E- imzalıdır.