T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/270 Esas
KARAR NO: 2025/818 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/04/2025
KARAR TARİHİ: 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, ...’nun işletmesinin Davacı Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçlu şirkete ait muhtelif plakalı araçlar ile muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe; Davalı-Borçlu Şirket aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı-borçlu-şirket, “borcun tamamına,faize,faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlu şirketin itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapıldığını, davalı-borçluya ait araçların otoyolu kullandığı anlarda HGS/OGS hesaplarının müsait olmadığını, HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı-borçlu şirketin sorumluluğunda olduğunu, otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu, benzer şekilde KGM ve davacı şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağladığını, bu durumda ücretli otoyolları kullanan davalının HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak davacı şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, davacı şirketçe, davalıya ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “İptal Ürün/Kayıt Bulunamadı- Talimat Onayı Verilmemiş/Kayıt Bulunamadı- Aktif talimat bulunamadı” sonucu ile döndüğünü, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilemediğini ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini, arabuluculuk görüşmeleri ''anlaşamama'' ile sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü, davalının ... 11. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalı şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçlu şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak bir cevap sunmadığı, duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 12.605,00-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 6.938,98-TL faiz ve 1.387,76 TL KDV olmak üzere toplam 20.931,74-TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ... tarih, ...E....Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, ... Esas ve...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 15/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
1)Davacı taraf işletmecisi olduğu ...'nda bulunan gişelerden 29.12.2022-05.05.2024 tarihleri arasında davalı ...Şirketi'ne ait araçlar ile farklı tarihlerde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 24.12.2024 tarihinde davalı-borçlu aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu,
2)Dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine göre ihlalli geçiş yapan ...plakalı araçların ihlalli geçiş tarih aralığı olan 29.12.2022-05.05.2024 tarihlerinde davalı ... Limited Şirketi'ne ait olduğu, davalının iş bu plakalara ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı,
3)Davacı vekili tarafından sunulan CD içinde bilgiler incelendiğinde; Araçların ihlalli geçişlerine ilişkin dava konusu plakalı aracın geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının sunulmuş olduğu, İhlalli geçişler toplam bedelinin 2.521,00.-TL olduğu, 10.084,00.-TL ceza bedeli (4 kat) olmak üzere toplamda 12.605,00.-TL olduğu, “Davacı alacaklı ... A.Ş. tarafından tahsil edemediği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı olan 12.605,00.-TL asıl alacak tutarının 6.790,98.-TL İşlemiş faiz, 1.306,20.-TL KDV olmak üzere toplamda 20.7002,74.-TL olarak hesaplandığı, Açılan İcra Müdürlüğü dosyasında alacak tutarının 12.605,00.-TL asıl alacak, 6.938,98.-TL Faiz (ticari), 1.387,76.-TL KDV olmak üzere toplam 20.931,74.-TL olduğu, Davacı Şirketin ödeme emrinde davalı/borçlu ...Şirketinden talep ettiği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı ile talep edebileceği asıl alacak tutarın birbirleri ile uyumlu olduğu, ancak faiz ve KDV Tutarları arasında fark olduğu,
4)Sayın Mahkemece itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalı ... Şirketi'nden şirkete ait araçların 29.12.2022-05.05.2024 tarihler arasına yapmış olduğu ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olan 12.605,00.-TL asıl alacak, 6.790,98.-TL faiz ve 1.306,20.-TL KDV olmak üzere toplamda 20.702, 18.-TL talep edebileceği,
5)Provizyon hareketlerine yönelik incelemede “İptal ürün-OGS'ye tanımlı olmayan plaka” şeklinde uyarılar alınmış olduğunun görüldüğünü,
6)Davalı ... Şirketi'nin davacı tarafından belirtilen ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdi in Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu,
7) Davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(0on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu,
8)Tarafların inkâr tazminatı ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı şeklinde rapor ibraz etmiştir.
Davacı tarafın ... 11. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 12.605,00-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 6.938,98-TL faiz ve 1.387,76 TL KDV olmak üzere toplam 20.931,74-TL üzerinden takip başlattığı, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalıya ait araçların davacının işlettiği otoyoldan ücretini ödemeksizin faydalandığı ve davalıya ait araçların ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, bu ihlalli geçişlerin bedellerinin ceza bedeli (4 kat) olmak üzere toplamda 20.702, 18.-TL olduğu ve bilirkişi raporu ile de davalının üzerine kayıtlı aracın davacının işletmiş olduğu otoyoldan geçmiş olduğu tespit edildiğinden davacının alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının ... 11. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 12.605,00 TL asıl alacak, 6.790,98 TL işlemiş faiz ve 1.306,20 TL KDV olmak üzere 20.702,18 TL üzerinden devamına, asıl alacak 12.605,00 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 2.521,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 12.605,00 TL asıl alacak, 6.790,98 TL işlemiş faiz ve 1.306,20 TL KDV olmak üzere 20.702,18 TL üzerinden devamına, asıl alacak 12.605,00 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 2.521,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.414,16-TL karar harcından peşin olarak alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 798,76-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı ile 615,40 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 20.702,18-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 6.090,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 6.026,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama masrafı olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.551,70- TL'nin davalıdan, 48,30-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.05/12/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır