T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/369 Esas
KARAR NO: 2025/600
DAVA: Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi
DAVA TARİHİ: 28/05/2025
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen. 28/05/2025 Tarihli dava dilekçesinden özetle; Müvekkili ...'nin, ...Şirketi'nin 187.757.024 paya ayrılmış olan sermayesinin 9.569.668 TL pay adedine sahip olduğunu ve pay sahibi sıfatını taşıdığını, Davalı şirketin iki ortaklı olduğunu, bu ortaklardan hakim ortak konumunda ... Şirketinin bulunduğunu, müvekkili ... ise paylarının miktarı sebebiyle davalı şirketin azınlık ortağı olarak bulunduğunu, davalı şirketin kurulduğundan bu yana hiç kar elde edemediğini, yönetim kurulunca açıklanan bilançolar ile sürekli zararda olduğunun kaydedildiğini, müvekkilinin, kuruluşunda büyük yatırımlarla ortak olduğu bu şirkette zaman içerisinde bilinçli şekilde azınlık konumuna getirildiğini, Yönetim Kurulunca dürüstlüğe aykırı şekilde alınan sermaye arttırımları ile müvekkili ...'nin payları düşürüldüğünü, davacı şirketin yönetiminden uzak tutulduğunu, şirketin müvekkilince denetlenmesi ve müvekkilinin haklarını kullanmasına hakim ortak tarafından kasıtlı şekilde engel olunduğunu, şirketin arttırmış olduğu sermayenin iptali için açılan ... 20.Asliye Ticaret Mahkemesin...E. Sayılı dosyası ile alınan 3 bilirkişi raporunda şirketin kasıtlı olarak zarar ettirildiği belirlendiğini, raporlarda ortaya konulan verilerin ve şirketin genel anlamda yönetimiyle ilgili bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında spesifik ve belli olaylar ışığında sorulan sorularına genel kurulda cevap verilmediğini ve özel denetim talebinin genel kurulca reddedildiğini, TTK 439 vd. maddeleri uyarınca şirkete özel denetçi atanmasına, hazırlanacak özel denetim raporunda şirkete ait bilgi ve belgelerin yerinde incelenerek ; Kira sözleşmelerinin incelenerek davalı şirket ile ... A.Ş. ve... A.Ş. arasında kira ilişkisi olup olmadığı, kira ödemesi yapılıyor ise bu tutarın şirkete gelir olarak kaydedilip kaydedilmediği, sunulan bilirkişi raporunda yer alan 148 adet kabinden bir kısmının adı geçen diğer şirketlerin kullanımına tahsis edilip edilmediği ve bu tahsisattan elde edilen gelir olup olmadığı, kabinlerin güncel durumu ve maliyetinin ,Yüksek elektrik gideri nedeniyle aynı adreste faaliyet gösteren şirketlerin bu giderlere katkı sağlayıp sağlamadığının ,Şirkette çalışan personel sayısı, diğer şirketlerle ortak personel çalıştırılıp çalıştırılmadığı, varsa bunların ücretlerinin hangi şirket tarafından karşılandığı, yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenip ödenmediğinin, Şirketin banka hesapları, kredi kartı kullanımı, mevcut borç durumu ve ödeme planlarının tespitinin, bilirkişi raporunda belirtilen şirketin zarara uğradığı ve kaynakların etkin kullanılmadığı yönündeki bulgular karşısında eldeki nakit ve kaynakların nasıl değerlendirildiğinin, davalı şirkette yapılan büyük sermaye artırımlarının amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının tespiti ile bu çerçevede; müvekkilinin ödemiş olduğu 820.000,00 TL’lik sermaye bedelinin ne amaçla kullanıldığı ve bağlı şirketlerden herhangi bir ödeme alınıp alınmadığının, Şirket ile ... A.Ş. ve ...A.Ş. arasında pay sahipliği dışında bir ticari ilişki olup olmadığı bu şirketler arasında bir finansman dolaşımı olup olmadığının bu hususlar üzerinden hukuki ve cezai yaptırım uygulanması gereken davranışların mevcut olup olmadığı hakkında Davalı Şirket’in faaliyette bulunduğu veri hizmetleri alanında uzmanlığı bulunan kişilerin de arasında bulunacağı bir özel denetçi heyeti oluşturularak, nitelikli ve gerekli denetim anlayışına uygun bir özel denetim raporu hazırlanmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 03/07/2025 tarihli cevap dilekçesinde; davacı tarafından ileri sürülen tüm iddialar haksız ve asılsız olduğunu, müvekkili şirketin, kuruluşların bilgi teknolojileri operasyonlarını ve ekipmanlarını merkezi hale getiren büyük miktarlarda verinin toplanması, saklanması, işlenmesi ve dağıtılmasına olanak sağlamak amacıyla bilgisayar, kabin ve ağ donanımlarının yoğunlaştırıldığı bilişim alanında hizmet veren veri merkezi olduğunu, bulunduğu sektör itibari ile maliyetlerin ve yatırımların bedel bakımından hayli yüksek olduğunu, müvekkili şirketin kuruluş aşamasından itibaren datacenter olarak kullanılacağı hususunda davacının bilgisinin bulunduğunu, şirketin ismi ve kuruluş amacında dahi verilecek hizmetin niteliğinin sabit olduğu, ... işi sektörde ''asset intensive'' niteliğinde sayıldığını, veri merkezi yapılacak binanın müvekkili şirket tarafından kiralanmış olduğunu, elektrik ve data kablo sistemleri döşenmek sureti ile hizmet vermeye hazır hale getirildiği, şirketin kuruluş amacını büyük montanlı şirketlerle çalışıp sektörün öncü firmalarından biri olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 20 Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; davacının dosyamız davacısı ..., davalının dosyamız davalısı ...A.Ş. Karşı dava açıldığı, dava konusu 26/02/2024 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin olduğu görüldü.
... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas ve... karar sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; "...Bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında tarafımızca sermaye artırımı dışında da pek çok soru dayanağı olan bilgi ve belgelerin talebi ile birlikte yönetilmiş, ancak bu sorular hukuka aykırı olarak tutanağa geçirtilmemiştir. İddiasında bulunulmuş ise de bilgi alma hakkın kapsamında taleplerin yazılmadığına ilişkin bir muhalefet şerhi verilmemiş olmakla bu iddia da yerinde görülmemiştir.." şeklinde hüküm kurulduğu görülmüştür.
Davacının, bilgi alma ve inceleme talebinin genel kurulda red edildiği ve istediği bilgilere erişemediği, yönetici olmadığından yönetim veya genel kurul kararıyla bilgiye erişmesi mümkün azınlık pay sahibi olduğu anlaşılmıştır.
TTK nun 437 maddesindeki düzenleme;
" 1.Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
2.Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
3.Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
4. Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
5. Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
6. Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. " şeklindedir.
TTK nun 437.maddesinin 5. Fıkrası bilgi alma ve inceleme işlemleri cevapsız bırakılan haksız olarak reddedilen, ertelenen veya bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi reddi izleyen 10 gün içinde diğer hallerde makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir, şeklinde düzenlenmiş olduğundan bilgi edinme hakkını kullanıp da bilgi sahibi olamayan pay sahibi özel denetçi atanmasını talep edebilir.
TTK.nın 438.maddesinde, her pay sahibi pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanmış ise, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceği, Genel Kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibinin 30 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebileceği, TTK.nın 439.maddesinde, genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık Anonim Şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az 1.000.000 Türk Lirası olan pay sahiplerinin 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebileceği, dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacağı, 440.maddesinde, şirket ve istem sahipleri dinlendikten sonra kararın verileceği ve mahkeme kararının kesin olduğu düzenleme konusu yapılmıştır.
Davacı davalı şirketin 10/04/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında , bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak istediğini beyan ederek 4 sayfadan oluşan 12 adet soruyu genel kurula sunmuş, genel kurul tarafından ilgili soruların kapsamlı olması, davaya konu olması ve şirket kayıtlarının tüm ortaklara açık olması nedeni ile daha sonra cevaplanmak üzere genel bilgilendirme yapıldığı, davacı tarafından da; verilen cevapların tatmin edici olmaması sebebi ile genel kurula özel denetçi atanması talep edilmiş özel denetçi atanması talebi genel kurul tarafından reddedildiğinden davacı mahkememiz huzurundaki bu davayı açmıştır.
Davacı tarafından bilgi alma ve inceleme hakkı daha önce kullanılmış olması nedeniyle Özel denetçi tayin edilebilmesi için TTK' nun 438. Maddesindeki düzenlemeye göre ilk şart yerine getirilmiştir.
Pay sahibinin yeterince bilgi temin edememesi durumunda, özel denetçi tayin edilebilmesi için talep edilen bilginin söz konusu pay sahibinin pay sahipleğinden doğan haklarını kullanması açısından gerekli olması ve kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi zarara uğrattıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konması gerekmektedir.
Davacı pay sahibinin 10/04/2025 tarihli genel kurulda bilgi alma ve inceleme kapsamında genel kurula yönelttiği soruların ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yargılama konusu yapıldığı, bu davada sunulan bilirkişi raporu kapsamında davacının sorularının bir kısmının irdelendiği, özel denetim hakkının kullanılabilmesi için özel nitelikte şirketin finansal tablolarından anlaşılamayan konuların aydınlığa kavuşturulmasının talep edilmesi geretiği, davacının sorularını şirketin finansal tablolarından ve ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamadan anlaşılabileceği sonuç ve kaanatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alınmış olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı TTK 440/2 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 25/09/2025
Başkan ...
E- imzalıdır.
Üye ...
E- imzalıdır.
Üye ...
E- imzalıdır.
Katip ...
E- imzalıdır.