T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/410 Esas
KARAR NO : 2026/424
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/06/2024
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
İstanbul 17. Asliye Hukuk Mahkemesi 'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) 11/03/2025 tarih, ...Esas - ...yılı Görevsizlik Kararı ile dosya mahkememize tevdi edilmekle, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; Müvekkili şirketin Türkiye'de sigorta hizmeti veren piyasada itibar ve öneme sahip bir şirket olduğunu ... numaralı 18/06/2022 tarihli Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı ... Şirketi'ne faturalar uyarınca çelik karbon dikişsiz boru emtiası ...Şirketi'nden satın alındığını, ...'den..Limanına deniz yolu ile taşınması ... ile gerçekleştiğini, söz konusu geminin 02/05/2023 tarihinde ... Limanına yanaşması sonrasında yapılan kontrollerde 9 adet çelik karbon dikişsiz boru cinsi emtianın boşaltma/elleçleme çalışmaları esnasında hasarlandığının tespit edildiğini, ilgili hasar kapsamında eksper raporu düzenlendiğini, çalışmaları esnasında hasarlandığının tespit edildiğini, ilgili hasar kapsamında eksper raporu düzenlendiğini, ilgili raporda tespit edildiği üzere emtianın tahliye operasyonu esnasında farkliftten düşürülerek hasarlandığının sabit olduğunu, söz konusu hasarın sigortalı tarafından müvekkiline bildirildiğini ve müvekkili şirket tarafından sigortalısına hasar bedeli olan 8.554,10 USD tazminat bedeli ödenerek müvekkili sigortalısının haklarına TTK'nın 1472 maddesi gereği halef olduğunu, hasar sebebiyle sigortalıya ödenen tazminat tutarının müvekkili tarafından davalılardan talep edildiğini, davalıların müvekkiline veya sigortalısına ödeme yapmadığını, taraflarınca ticari dava şartı olan arabuluculuk başvurusu gerçekleştirildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde de herhangi bir anlaşmanın sağlanamadığını, davaya konu yükte meydana gelen zarardan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, eksper raporunda tahliye limanına sağlam şekilde gelen emtiaların tahliye operosyanu esnasında emtiaların davalılar sorumluluğunda iken hasarlandığını, bu doğrultuda meydana gelen hasarı karşılamaları gerektiğini, navlun alacağını tahsil eden bir numaralı davalının da TTK'nın 1178 maddesi uyarınca eşyanın hakimiyet alanında iken meydana gelen zıyaı veya hasarından sorumlu olduğunu, davanın kabulü ile alacağa ödeme tarihinden itibaren en yüksek döviz faizi işletilmesini, yargılama giderleri, masrafları ve vekalet ücretinin davalılardan tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; Davacı tarafın tebligat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı delillerinin tamamen sunulması ile taraflarına tebliğ edilmesinin yasa gereği olduğunu, davacının delilleri içinde yabancı dilde olanların türkçeye tercüme edilerek sunulmasını talep ettiklerini, davacı sigorta şirketinin sigorta poliçesi şartlarına uygun olarak hasar ödemiş olup olmadığı yönünde inceleme yapılmasına imkan vereceğini, aksi takdirde doğru halefiyet hakkını kazandığını ispat yükü altında olan davacı tarafın bu iddiasını ispatlayamamış halde olacağını, davacı sigorta şirketinin doğru halefiyet hakkını elde etmiş olduğunu ispat etmesi gerektiğini, tazminat ödenen taraf sigorta ettirenin dava hakkının bulunması, şartlarının gerçekleşmiş olması ve bu şartların gerçekleştiği hususunun davacı iddia sahibi tarafından kanıtlanması gerektiğini, yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne kayıtlı adresinin ... olduğunu, bu kapsamda yetkili mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini, hem şirket genel merkezinin hem de şirkete ait bir şubenin davalı olarak gösterilmesinin mümkün olmadığını, meydana gelen kazanın sebebine dair davacı tarafından herhangi bir kanıt sunulmadığını, hasarın nedeni olarak boruların gemiden tahliye operasyonu esnasında forkliftten düşürülerek hasarlandığının sözle belirtildiğini, buna dair yazılı bir dayanağın bulunmadığını, davacı tarafından emteanın müvekkili şirket sorumluluğunda hasarlanmış olduğu varsayımını ya da iddiasını destekleyici herhangi bir delil ibraz edilmediğini, davanın ... Şirketi'ne ihbar edilmesini talep ettiklerini, yükleme ve boşaltma limanında kaptanın yüke nezaret yükümlülüğü bulunduğunu, bu kapsamda kaptanın da sorumluluğunun doğduğunu, davacının doğru halefiyet hakkını elde edememeiş olması sebebiyle davanın husumet yokluğundan reddini, iddia konusu hasar sebebiyle müvekkili şirkete alfı kabil bir kusur ve ihmal olmaması sebebiyle fahiş ve kadri marufunda bulunmayan fahiş faiz talebini havi davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile taraflarına takdir olunacak vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Dava; sigortacının poliçe kapsamında sigortalısına ödemiş olduğu tazminatın zarar sorumlularından 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca kanuni halefiyete dayalı rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacı sigorta şirketinin Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına ödediği 8.554,10 USD hasar bedeli tazminatını halefiyet ilkesi uyarınca davalıya rücu edip edemeyeceği, hasarın forkliftten düşme sonucunda meydana gelip gelmediği hususlarına ilişkindir.
Mahkememiz dosyasına makine mühendisi ..., deniz taşımacılığı alanında uzman bilirkişi ...ve sigortacı bilirkişi ... tarafından sunulan 09.12.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; "Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerden, yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu; 1-Teknik açıdan; a-Eğer hasar olayı; forklift, gemi güvertesi veya ambarında yükü uygun konuma getirmek için çalıştıysa gemi kaptanı ve görevlilerini de ilgilendiren durum/sorumluluk söz konusudur. YOK b-Eğer yük liman kara zeminine indirildikten sonra (Gemi ile artık ilgisi kalmamış halde), yükü ilgili sahaya taşımak ve istiflemek veya taşıyıcı bir araca yüklemek için forklift çalışıyorsa, liman karasındaki saha hizmetleri sorumlusu olan kuruluşu ilgilendiren durum sorumluluk söz konusu olup; hasarın Belde Port limanında meydana gelmiş olabileceği, 2-Taşımacılık açısından; a-Konişmento da herhangi bir şerh olmadığına göre; yük “clean on board” yani hasarsız yüklendiğine işaret etmekte olup, ekspertiz raporu ile belgelenen hasarın deniz taşıması sırasında ve gemiden tahliyesi sırasında oluşan bir hasar şeklinde görünmemekte olduğu, b-Raporda resimleri bulunan yüklerin hasarı gemi tahliyesinden sonra fazla yüksek olmayan bir yerden bir tarafı üzerine düşmesi sonucu oluşan hasar görüntüsü vermesi ve bu durumda eksper raporunda belirtilen forklift den düşme ile oluşacak hasarla örtüşmekte olduğu, 3-Sigortacılık açısından; a-Hasarın; yüklerin gemiden tahliye edildikten sonra, Davalı ...AŞ. Liman İşletmeciliğinin ... Limanında, .... Şti.nin işyerine (fabrika-depo vb.) taşınması amacıyla, Kara Nakil Araç/Araçlarına yüklenmesi esnasında oluştuğu ve bu nedenle taşıyanın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, b- Davacı ... Sigorta AŞ.’nin; Davalı ... AŞ.’ne karşı rücu hakkına sahip olduğu, c-...Tic. Ltd. Şti.nin hasardan sorumluluğunun olup olmadığı ise; Sayın Mahkemenin takdirinde olacağı, görüş ve kanaatlerine ulaşıldığı" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkememiz dosyasına makine mühendisi İbrahim Kayahan, deniz taşımacılığı alanında uzman bilirkişi ..., sigortacı bilirkişi ... ve deniz hukuku ve ticaret alanında uzman akademisyen bilirkişi... tarafından sunulan 09.12.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Sayın Mahkeme görevlendirmesi hususları, davacı vekilinin 25.12.2025 tarihli dilekçesi, davalı yanın24.12.2025 tarihli, 12.01.2026 tarihli ve 02.02.2026 tarihli dilekçeleri, ihbar olunan şirketin 25.12.2025 tarihli dilekçesi birlikte incelenmiş ve değerlendirilmiş olmakla; 1-Sigortacılık açısından; davacının ödemesi tutarı ile sınırlı olarak sigortalısı ... firmasına 8.554,10 USD ödeme tutarı gözetilerek ve alınan temlik belgesi gereği yasal ve akdi halefiyetle halef olduğu ve sorumluluğu bulunanlara rücu edebileceği, 2-Teknik açıdan; Emtia hasarı bakımından hasarın 7.776,46 USD zarara yol açtığı, aşan tutarın %10 bedel artış farkı kaynaklı 777,65 USD kısmının emtia hasarına dayanmadığı, 3-Deniz taşımacılığı açısından, Meydana gelen zararın TTK m.1185 hükmüne uygun bir şekilde deniz taşıma sürecinde meydana geldiğine dair hasar bildirimi yapılmadığı, 4-Hasarın geldiği aşama ve sebebi açısından; Eksper raporu ve dosya kapsamına göre, hasarın taşıma tamamlandıktan sonra, boşaltma ve liman elleçlemeleri sırasında meydana geldiği, davalı taşıyanın bundan sorumlu tutulamayacağı, 5-... teslim şekline göre; varma limanı faaliyetlerinin deniz taşıma sürecine dahil olmadığı, davalı taşıyandan ziyade bu aşamada sigortalı ... tarafından dava dışı ... firmasından boşaltma ve aktarma hizmeti alındığı, 6-Davalıların sıfat açısından; davalı tarafın tek bir tüzel kişi şirket olduğu, davalı tarafta tüzel kişi sermaye şirketi taraf gösterilmekle, artık şubeye husumet yöneltilmesinin somut olaya uymadığı, EK SONUÇLARINA varılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
6102 sayılı TTK'nun 5/2 maddesinde "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 1472.maddesinde "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." belirtilmiştir.
İstanbul Bilge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararında " İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davaya konu uyuşmazlığın deniz ticareti kapsamında kaldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve TTK'nın 5/2. maddesi uyarınca dava dosyasının deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin davaları görmekle görevlendirilmiş olan ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesine (karardaki denizcilik ihtisas mahkemesi ibaresi bu şekilde anlaşılmalıdır) gönderilmesine karar verilmiştir. 28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 sayılı Yasa ile 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası’nın 4. maddesine eklenen fıkrada, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Yasanın dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı, bu mahkemelerin yargı çevresinin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenleme doğrultusunda Hakimler Savcılar Kurulunca, İstanbul ilinde bu tür davalara bakma görevi İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesine verilmiştir. Bu mahkeme ile diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup mahkemece resen dikkate alınır. Somut olayda emtianın tahliyesinin liman içinde gerçekleştiği, dolayısıyla taşımanın devamı niteliğinda sayılması gerektiği anlaşılmaktadır. Dava konusu taşıma ise deniz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, davacının yaptığı sigorta, deniz taşıması bağlamında nakliyat sigortasıdır. Açıklanan bu gerekçelerle, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı isabetli olduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir."belirtilmiştir.
İstanbul Bilge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ...Karar sayılı kararında " Somut olayda ; dava dışı .... ait emtianın bulunduğu çekicisi olmayan dorsenin ... Limanından davalının işlettiği ... gemisi ile ... Limanına getirildiği ; eksper raporunda yazılı olduğu üzere mafi aracı ile tahliye edileceği esnada -rampadan orta güverteye aşağı doğru geçerken mafi sürücüsünün aracın kontrolünü kaybettiği ve dorse içindeki yükün kısmi hasar gördüğü,emtia sahibi ... tarafından davacı akdi taşıyıcıya hasar tutarı faturası tanzim edildiği ,hasar bedelinin deniz taşıyıcısı davalıdan talep edildiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki ilişki,gemiye yükleme ve tahliye işlemlerinin deniz taşımasını ilgilendirdiği ,hasarın gemiden henüz tahliye gerçekleşmeden meydana geldiği gözönüne alındığında deniz taşıması sırasında hasarlanan emtia bedeline ilişkin dava da TTK nun Deniz Ticaretine ilişkin 5.kitap hükümleri uygulanacaktır. TTK’nun 5. (2).maddesinde ise ;" bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından ,asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir."denilmiştir. HSK tarafından İstanbul İli mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Deniz taşımasına ilişkin TTK 5.kitapda yazılı deniz ticareti işlerine ilişkindir. Davanın niteliği itibariyle deniz ticareti işlerine bakan mahkemeye gönderilmesine ilişkin hükümde isabetsizlik yoktur. Davacı vekilinin davanın asliye ticaret mahkemesinde bakılması gerektiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir."belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacı sigorta şirketi ile dava dışı... Şirketi arasında düzenlenmiş Nakliyat Sigorta Poliçesi bulunduğunun, dava dışı sigortalı tarafından Çin'den çelik karbon boru ürünü satın alındığının, bu ürünlerin taşıma işinin deniz yoluyla yapıldığının, geminin Diliskelesi limanına yanaştığının, yapılan kontrollerde ürünlerin bir kısmının tahliye, boşaltma aşamasında forkliften düşerek hasara uğradığının, bu hasar nedeniyle sigortalının zararı oluştuğunun poliçe kapsamında sigortalıya ödeme yapıldığının, meydana gelen zarardan davalının sorumlu olacağının beyan edilerek bu davanın açıldığı, davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla açıldığı, .. 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) ...Esas sayılı dosyasında uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında düzenlenen Deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı, deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunmanın da bulunmadığı, taraflar tacir olduğundan davanın genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş ise de sigorta poliçesinin dosyaya sunulmuş olduğu, davacı tarafça sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödediği bedel yönünden 6102 sayılı TTK'nun 1472.maddesi kapsamında sigortalının yerine geçerek bu davanın açıldığı, bu nedenle davaya bakmakla görevli mahkeme yönünden sigorta şirketinin yerine geçtiği sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişki yönünden değerlendirme yapılması gerektiği, dosya içerisine sunulan eksper raporunda hasarın ürünlerin gemiden tahliye aşamasında forkliften düşmesi neticesinde meydana geldiğinin belirtildiği, dosyamız içerisine alınan kök ve ek raporda da eksper raporunda yapılan tespitlerin aksine bir tespitin bulunmadığı yukarıda belirtilen İstinaf ilamlarında deniz taşımacılığında ürünlerin gemiden tahliye işlemlerinin de deniz taşımacılığının devamı niteliğinde olduğunun belirtildiği, somut olayda da davaya konu ürünlerdeki hasarın gemiden tahliye işlemleri sırasında meydana geldiğine ilişkin tespitler kapsamında bu işlemlerin deniz taşımacılığı kapsamında olduğundan somut uyuşmazlıkta deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği ve davaya bakmakla görevli mahkemenin ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) olacağı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliğine, karşı görevsizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Mahkememiz ile ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyası arasında görev uyuşmazlığı bulunduğundan kararın taraflarca istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde dosyanın merci tayini için İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
3-HMK' nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretlerinin o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır