T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/225 Esas
KARAR NO : 2026/407
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/03/2023
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; Davalı tarafından davacı müvekkil aleyhine 09/12/2019 tarihinde ... 23 İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak davacı müvekkilin takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, alacaklı tarafın öncelikle halihazırda iflas kararı verilmiş olan ... Tic. A.ş adına icra takibi başlatıldığını, alacağın sebebinin ...Tic. A.ş ile alacaklı taraf arasındaki ticari alacak olarak gösterilmesine rağmen , alacaklı taraf iflas halindeki şirketten para tahsil edemeyince , şirketin ortaklarından olan müvekkili adına icra takibi başlatıldığını, müvekkil adına gönderilen 89/1, 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerinin müvekkilinin haberi olmaksızın kesinleştiğini, tebligatların eline ulaşmaması sebebiyle itiraz sürelerini kaçırdığını, müvekkilinin maaş hesabından kesinti yapılıp, icra dosyasına aktarıldığını belirterek öncelikle dava sonuçlanıncaya değin müvekkilin daha fazla hak kaybına uğramaması açısından takibin tedbiren durdurulması ile davamızın kabulüne, davacı müvekkilin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalı adına tahsil edilen paraların-şimdilik 3501,76 TL- tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile istirdatına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedeli olan 99.424,93 TL’nin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak bir cevap sunulmadığı ve duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
Dava, ... 23. İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, takibe konu borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas ve ...Karar sayılı ilamında; davacının davasının kabulüne, davacının ... 23. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında takibe konu alacaktan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının dava tarihi itibariyle ödemiş olduğu 5.628,46 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, takip miktarı üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş davalı vekili kararı istinaf etmiştir.
Mahkememiz kararının, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin ... esas-...karar ve 12/02/2026 tarihli ilamında; "Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus HMK'nın 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci fıkrası Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır. Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. TTK m.4'te hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5. maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde; davacıya İİK 89/3 haciz ihbarnamesinin 22/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davanın İİK 89/3 maddesi gereğince 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra 06/03/2023 tarihinde açıldığı, davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde tebligat usulsüzlüğüne yönelik bir iddialarının bulunmadığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın İİK 89/3 maddesine dayanılarak açılmadığı, İİK 89/5 maddesine göre açıldığı gözetilerek, mahkemece bu madde kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. İncelemeye konu dava; İİK'nın 89/5 hükmüne dayalı olarak açılmış olup, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. İşbu eldeki davada davacı ve davalı arasında temel ilişki bulunmadığı, davanın ticari dava olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır. HMK'nın 1. maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı kanunun 114/1-c bendi gereğince dava şartı olan bu husus, HMK m.115/1 gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır ve göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Tüm bu nedenlerle Asliye Ticaret Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekir iken anılan gerekçe ile esasa girilerek inceleme yapılması yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davalı vekilin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,..." şeklinde kaldırılmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye karşı ... 23. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası ile 98.739,17 TL asıla alacak, 685,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 99.424,93 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, bu icra dosyasında dosyamız davacısına İİK'nun 89.maddesi kapsamında haciz ihbarnameleri gönderildiği, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde icra dosyasında davacının mernis adresine haciz ihbarnameleri gönderildiğinin, davacının haberi olmaksızın kesinleştiğinin, davacının maaş hesabından icra dosyasına kesintiler yapıldığının, davacının dava dışı takip borçlusu ve icra dosyası yönünden borcunun bulunmadığının beyan edilerek menfi tespit ve istirdat talepli bu davanın açıldığı, yukarıda belirtildiği üzere davacının icra dosyasında takip borçlusu olmadığı, davacıya bu icra dosyasından İİK'nun 89.maddesi kapsamında haciz ihbarnameleri gönderildiği, İstinaf ilamında da tespit edildiği üzere somut olayda davacı ile davalı arasında temel ilişki bulunmadığı, uyuşmazlığın İcra Takip Hukukundan kaynaklandığı, İİK'nun 89/5 maddesi kapsamında menfi tespit ve istirdat talepli dava açıldığı, davanın ticari dava olmadığı, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK' nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretlerinin o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/04/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy