T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/284 Esas
KARAR NO: 2018/218
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2013
KARAR TARİHİ: 13/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirket çalışanı...'in arkadaşı ... vasıtasıyla dava dışı ...Şti nin taşımacılık işleri yaptıracağını öğrendiğini ve bu işi üstlendiklerini, nakliye işleri için ...'nın görev yaptığı dava dışı ... A.Ş vasıtasıyla ... Şti, ... Şti, ...Şti, ...Şti ile anlaştıklarını, ...'nın... katılmadan önce ... ve...şirketlerinde kurucu ortak-yönetici olarak görev yaptığını,... şirketinin ortaklarının aynı zamanda davalı şirketlerinde ortağı olduğunu, sonra öğrenildiğini, ...'ın ... ve ... şirketlerinden hayali işler alıp bunları davalı şirketlere ve dava dışı ..., ... adlı şirketlere taşıttırmış gibi göstererek ... tarafından düzenlenen çeklerin adı geçen firmalara verilmesini sağladığını ve çeklerin derhal faktoring şirketleri aracılığıyla nakde çevrildiğini, bu defa müvekkili çalışanını ikna ederek ... şirketinin hayali taşıma işlerinin müvekkili üzerinden gerçekleştirdiğinin öğrenildiğini, yapılan araştırmada davalı şirket yöneticilerin sahte belge düzenlemek suretiyle müvekkili şirketini ve dava dışı ... şirketine aldattıklarını öğrendiklerini, müvekkili şirketten alınan çeklerle ilgili nakliye işlerinin gerçekleşmediğinin tespit edildiğini ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının şikayette bulunulduğunu, ... numaralı soruşturmanın halen sürdüğünü, sahte belgelerle aldatılan müvekkilinin davalı şirketlere borçlu olmadığını, düzenlenen çeklerin de bu nedenle bedelsiz kaldığını belirterek davaya konu yapılan ... bankasına ait 4794018, 4794019, 4794020 toplam 88.400,00 EURO bedelli 3 adet çekten dolayı davalı ... şirketine, toplam 531.350,00 EURO bedelli dava konusu olan diğer 24 adet çekten dolayı davalı ... şirketine borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA/
Davalı ...Şti. yetkilisi cevap dilekçesinde ve özetle; yaklaşık 7 ay boyunca davacı şirkete hizmet verildiğini, araç tedariğinde bulunulduğunu, ... firması ile bir ilgilerinin olmadığını, iddia edilen yüklemelerin tamamının mal mukabili gönderildiğini, ... ve ... hazırlanmadığını sadece yol evrakı olarak ...belgesi düzenlendiğini, davacının verdiği çekleri ödemekten kaçındığını, vade tarihi geldiğinde dava açılmasının iyi niyetli olmadığını belirterek davanın haksızlığını savunmuş ve reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde ve özetle; iddiaların asılsız olduğunu, davacı yanın bildirdiği yükün sevkiyatının kendisinin bulduğu alt taşıyıcıya yaptırıldığını ve müvekkilinin bu işte sadece aracı konumunda olduğunu, taşınacak yük, nasıl taşınacağı ve ilgili her türlü işlerin davacının sorumluluğunda olduğunu, işveren ile davacı arasında taşımacılık sözleşmesinin yapıldığını, hayali taşımacılık iddiasının gerçek dışı olduğunu, taşıyıcının hazırlıksız şekilde işi altı taşıyıcıya yüklemesinin ve yapılmayan işlem için hesap sormasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumlulğuna ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığını belirterek davanın haksızlığını savunmuş ve reddine karar verilmesini istemiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; davacının dava konusu yapılan çeklerden dolayı davalılara borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesine istemine ilişkindir.
İİK.nun 72/1. maddesi gereğince; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir. Anılan yasanın 72/7. maddesi gereğince de; takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde genel hükümler kapsamında paranın geri alınmasını isteyebilir.
Davacı tarafından gösterilen deliler toplanmış, davacı ve davalı şirketlere ait ticaret sicil dosyası örnekleri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... numaralı soruşturma evrakı örneği, İstanbul ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası örneği, davaya konu çek örnekleri, taşıma belgesi örnekleri, ...,... formu örnekleri, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ... rapor örneği getirtilerek dosya içine alınmış, tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya içeriği deliler üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmeştir.
08/10/2014 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda; davacı şirketin 2013 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davaya konu yapılan çeklerin davalılara verildiği, davalıların ibraz edilen muavin defter dökümüne göre; davalı ... Şti nin davacı şirketle ile ilgili olarak 622.250,00 EURO tutarında fatura düzenlediği, davaya konu edilen 24 adet çekinde dahil olduğu, muhtelif çeklerle fatura bedellerinin ödendiği, 23/09/2013 tarihinde davalı şirket bakiyesinin 0 olduğu, borç bulunmadığı, davalı .... Ltd. Şti nin ise davacı şirket ile olan ilişkisinde 2013 yılı için toplam 162.400,00 EURO tutarında fatura düzenlediği, davaya konu edilen 3 adet çekin verilişi nedeniyle 88.400,00 EURO borç kaydedildiği, davalı şirketin 05/09/2013 tarihi itibariyle 74.000,00 EURO alacaklı olduğu, taşınan yüke taşıma sürecine ve ifaya ilişkin herhangi bir delilin mevzuata uygun şekilde dosyada yer almadığı belirtilmiştir.
Dava konusu çek asılları davalılardan istenilmesine rağmen dosyaya ibraz edilmediğinden fotokopileri ile yetinilerek yargılama sürdürülmüştür. ...banka yazılan yazı cevabına göre; çeklerin karşılıksız olarak işlem gördüğü, ...bankası ... şubesi cevap yazısına göre; davaya konu çeklerden 5 adedinin karşılıksız olarak işlem gördüğü, diğer çeklerin ise ibraz edilmediği belirtilmiştir. İbraz edilen çek fotokopileri muhatap banka tarafından yazı ekinde dosyaya gönderilmiş ve dosyada bulunan örneklere uygun olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul... Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dava dosyasında; davacı şirket yetkililerinin şikayeti üzerine, davalı şirketlerin yetkilileri hakkında "Şirket yönetici yetkililerinin dolandırıcılığı" suçundan dolayı kamu davası açıldığı ve yargılamanın devam ettiği, dosya örneğinin incelenmesiyle anlaşılmıştır. Ceza dosyasındaki dava önce bekletici sorun yapılmasına rağmen; dava tarihi ve dosyamızda toplanan delil durumuna göre işin daha fazla uzamaması için bu konudaki ara kararından dönülerek yargılama sürdürülmüş ve karar verilmiştir.
İddia, savunma, dosya içeriği deliler ve alınan bilirkişi raporuna göre; Davacının taşıma işleri komisyonculuğu yaptığı, bu durumun 6102 sayılı TTK nın 917 ve devamı maddelerinde düzenlendiği ve birden fazla komisyonculuk ilişkisi, alt komisyonculuk ilişkisi yönünden yasal bir kısıtlamanın bulunmadığı, davacının da bu kapsamda dava dışı ... firması tarafından kendisine verilen taşıma işlerini alt komisyoncu sıfatıyla davalı şirketlere aktardığı anlaşılmaktadır. Davalı şirketler taşıma ile ilgili olarak araç temin etmekte ve verdikleri hizmetle ilgili olarak düzenledikleri fatura bedellerini davacı şirketten tahsil etmektedir. Dosyaya ibraz edilen taşıma senetlerinde malın teslimi, yükleme, boşaltma, zayi, hasar, gecikme ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Gönderen ve gönderilen tarafından taşıma senetleri imzalanmamıştır. Davacı şirketin aslında dava dışı... firmasından herhangi bir iş almadığı, davalı şirketlerinde herhangi bir taşımayı yapmadıkları, davacı şirket çalışanı...'in dava dışı ... A.Ş çalışanı ... ile anlaşarak gerçekte olmayan bir taşıma organizasyonu içine davacının da dahil edildiği, taşıma sürecinde alınması gereken refakat belgesi, taşma senedi, v.b gibi belgeler düzenlenmeksizin iş alınarak ve olmayan işler yapılıyormuş gibi gösterilerek alt taşıyıcılara aktarılmak suretiyle faaliyet sürdürüldüğü, davalı şirketlerin gerçekte yapmadıkları işlerle ilgili taşıma senedinde gösterilen şirketlerin var olmadığı, var ise de ilgili adreslerde bulunmadığını gösterir noter tercümeli E-mail yazışmalarının dosyaya ibraz edildiği, davalı firmalar adına yönetmelik çerçevesinde taşıma komisyonculuğu ile ilgili verilmiş herhangi bir yetki belgesinin bulunmadığı belirlenmiştir. Bu durumda yapıldığı iddia edilen taşımaların bedeli olarak davalılara verilen çeklerin alt ilişki olmaksızın düzenlendiği, bedelsiz kalan bu çeklerden dolayı davacının davalı şirketlere borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Başka bir anlatımla; davaya konu çeklerin gerçekleşmemiş taşımalar için verildiği, gerçekte taşınan yükün, taşıma sürecine ve ilfaya ilişkin herhangi bir delilin mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği, herhangi bir iş yapmaksızın yapmış gibi gözüken davalı şirketlerin taşımayı başlatan ... şirketi ile bağlantılı oldukları, bedelsiz kalan bu çeklerden dolayı davacının davalı şirketlere borçlu olmadığı sonucuna varılmış ve aşağıdaki biçimde karar vermek gerekmiştir.
.Davaya konu yapılan... bankası ... şubesinin ... nolu hesabından keşide edilen borçlusu davacı, lehtarı davalı ... Şti olan
1-... çek nolu ... keşide tarihli, 26.100,00 EURO bedelli,
2-... çek nolu... keşide tarihli, 26.700,00 EURO bedelli,
3-... çek nolu ... keşide tarihli, 35.600,00 EURO bedelli olmak üzere toplam 88.400,00 EURO bedelli 3 adet çekten dolayı davacının davalı ... Şti ne borçlu olmadığı tespiti sonucuna varılmşıtır.
..Davaya konu yapılan ...bank...Şubesinden keşide edilen ... hesap nolu
1-... çek nolu ... keşide tarihli, 36.600,00 EURO bedelli,
2-... keşide tarihli, ... çek nolu 12.533,00 EURO bedelli,
3-... çek nolu, ... keşide tarihli, 12.533,00 EURO bedelli,
4-...çek nolu, ... keşide tarihli, 12.534,00 EURO bedelli,
5-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
6-... çek nolu , ... keşide tarihli,17.840,00 EURO bedelli,
7-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
8-... çek nolu, ...keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
9-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
10-... çek nolu ... keşide tarihli, 32.800,00 EURO bedelli,
11-... çek nolu, ... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
12-... çek nolu, ... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
13-... çek nolu,... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
14-...çek nolu,... keşide tarihli, 16.750,00 EURO bedelli,
15-... çek nolu, ... keşide tarihli 16.750,00 EURO bedelli,
... Bankası... Şubesinden keşide edilen,
16-... çek nolu,... keşide tarihli, 20.800,00 EURO bedelli,
17-... çek nolu, ... keşide tarihli 24.000,00 EURO bedelli,
18-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.800,00 EURO bedelli,
19-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.100,00 EURO bedelli,
20-... çek nolu, ...keşide tarihli, 45.250,00 EURO bedelli,
21-... çek nolu, ... keşide tarihli, 36.200,00 EURO bedelli,
22-... çek nolu, ... keşide tarihli, 27.151,00 EURO bedelli,
23-...çek nolu, ...keşide tarihli, 24.375,00 EURO bedelli,
24-... çek nolu, ... keşide tarihli, 24.375 EURO bedelli toplam 24 adet çekten dolayı davacının davalı ...'ne borçlu olmadığı tespiti sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının davaya konu yapılan ...bankası ...şubesinin ... nolu hesabından keşide edilen borçlusu davacı, lehtarı davalı ... Şti olan
1-... çek nolu ... keşide tarihli, 26.100,00 EURO bedelli,
2-...çek nolu ... keşide tarihli, 26.700,00 EURO bedelli,
3-... çek nolu ... keşide tarihli, 35.600,00 EURO bedelli olmak üzere toplam 88.400,00 EURO bedelli 3 adet çekten dolayı davacının davalı ... Şti ne borçlu olmadığının tespitine,
..Davaya konu yapılan ... bank ...Şubesinden keşide edilen2806072 hesap nolu
1-... çek nolu ... keşide tarihli, 36.600,00 EURO bedelli,
2-... keşide tarihli, ... çek nolu 12.533,00 EURO bedelli,
3-... çek nolu, ... keşide tarihli, 12.533,00 EURO bedelli,
4-...çek nolu, ... keşide tarihli, 12.534,00 EURO bedelli,
5-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
6-... çek nolu , ... keşide tarihli,17.840,00 EURO bedelli,
7-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
8-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
9-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.840,00 EURO bedelli,
10-... çek nolu ... keşide tarihli, 32.800,00 EURO bedelli,
11-... çek nolu, ... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
12-... çek nolu, ... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
13-... çek nolu,... keşide tarihli, 21.533,00 EURO bedelli,
14-... çek nolu, ...keşide tarihli, 16.750,00 EURO bedelli,
15-... çek nolu, ... keşide tarihli 16.750,00 EURO bedelli,
... Bankası ... Şubesinden keşide edilen,
16-... çek nolu, ... keşide tarihli, 20.800,00 EURO bedelli,
17-... çek nolu, ... keşide tarihli 24.000,00 EURO bedelli,
18-... çek nolu, ... keşide tarihli, 17.800,00 EURO bedelli,
19- ...çek nolu, ...keşide tarihli, 17.100,00 EURO bedelli,
20-... çek nolu, ... keşide tarihli, 45.250,00 EURO bedelli,
21-... çek nolu,... keşide tarihli, 36.200,00 EURO bedelli,
22-... çek nolu, ... keşide tarihli, 27.151,00 EURO bedelli,
23-...çek nolu, ... keşide tarihli, 24.375,00 EURO bedelli,
24-... çek nolu, ... keşide tarihli, 24.375 EURO bedelli olmak üzere toplam 531.350,00 EURO bedelli 24 adet çeklerden dolayı davacının davalı ...'ne borçlu olmadığını tespitine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 114.889,05 TL (davalı ... ..Ltd.Şti 16.387,56 TL'sından, davalı ...Şti 98.501,49 TL'sından sorumlu olmak üzere) nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 20.344,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 67.209,33 TL nispi vekalet ücretinin davalı davalı ...Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 31.278,85 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 2.784,80 TL gider avansından geriye kalan 120,80 TL'nin hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı tarafça yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
HARÇ BEYANI /
114.889,05 TL. KARAR HARCI
28.586,80 TL. PEŞİN HARÇ
86.302,25 TL. KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
28.614,85 TL İLK GİDER
2.250,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
414,00 TL POSTA MAS.
31.278,85 TL TOPLAM