T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/548 Esas
KARAR NO: 2020/190
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:16/09/2014
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 28/12/2013 tarihinde davalı ... şirketine ... numaralı ZMMS poliçesiyle sigortalı davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı arcın yaya ...' e çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, müvekkillerinden ...' ün , ... ve ...' ün destekten yoksun kaldığını, şimdilik 3.000,00-TL destek tazminatı istediklerini, müvekkilleri ..., ..., ..., ... ve ... için şimdilik toplam 90.000,00-TL manevi tazminat talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan... plakalı aracın 17/04/2013 tarihinden başlayarak 1 yıl süreli trafik poliçesinin olduğun, poliçe teminat üst limitinin 250.000,00-TL olduğunu, sorumluluğunun sigortalı arç sürücüsünün kusuru nispetinde olduğunu, kaza tarihindan itibaren faiz talebinin reddedilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi' ne gönderilmesini, mirasçılara maaş bağlandığını, davacıların hepsinin müteveffaya ait evde yaşadıklarını, davacılardan müteveffanın eşi ve kızının çalışmakta olduğunu, destekten yoksun kalmadıklarını, davacı ...' e ise destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi halinde ise öğrenimi bitirip çalışana, çalışmaması halinde evlenen kadar geçecek sürenin hesaplanarak destekten yoksun kalma süresi ve tazminatın hesaplanması gerektiğini, aktüerya raporunun alınması gerektiğini, Adli Tıp Krumu Trafik İhtitas Dairesi' nden kusur raporu alınması gerektiğini beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
Hasar dosyası, trafik kaydı, nüfus kayıtları, Gaziosmanpaşa Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası celbedilmiş, davacıların ve desteğin sosyal ekonomik durum araştırması yaptırılmış, SGK kaydı celbedilmiş, taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır.
... Trafik İhtisas Dairesi' nin 22/05/2017 tarihli ve... sayılı raporunda Davalı sürücü ...'ın %25 (yüzde yirmi beş) oranında, davacılar yakını yaya ...'ün %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirilmiştir.
Tarafların itirazları değerlendirilerek dosya kusur yönünden rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 14/02/2018 teslim tarihli bilirkişi raporunda; davalı sürücü ...' ın % 25 (yüzdeyirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu, davacıların murisi yaya ...' ün % 75 oranında asli kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
22/01/2019 teslim tarihli bilirkişi ek raporunda da kök raporda yapılan değerlendirmelerde herhangi bir maddi hatanın bulunmadığı beyan edilmiştir.
Aktüeryal hesap uzmanı tarafından düzenlenen 11/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı eş ... adına hesaplanan destek tazminatının toplam 111.862,58-TL olduğu, davacı kızı ... adına hesaplanan destek tazminatının toplam 17.520,72-TL, davacı kızı ... adına çalışıyor olması sebebiyle destek tazminatı hesaplanmadığı, hesaplanan toplam destek tazminatının 129.383,30-TL olduğu, söz konusu tutarın poliçe teminat üst limitini aşmadığı, hesaplanan destek tazminatlarına davanın açıldığı 20/02/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği, manevi tazminat taleplerine ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacılar vekili 03/10/2019 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; Davacı ... açısından 111.862,58 TL, davacı ... açısından 17.520,72-TL olmak üzere toplam 129.383,30-TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatının davalılardan haksız fiil tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 49 maddesi kapsamında haksız fiil failine, 2918 Sayılı Kanun'un 85 maddesi kapsamında işletene ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve devamı maddeleri ile 97 maddesi kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik Borçlar Kanunun 53/3 fıkrası kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı; ve 6098 Sayılı Kanunun 56/2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi kapsamında haksız fiil faili ve işletene yönelik manevi tazminat talepli eda davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu kazada tarafların kusur durumlarının ne olduğu, maddi ve manevi tazminat talep edebilme şartlarının oluşup oluşmadığı, tazminat tutarının ne olduğu, davalı ... şirketinin işleten sıfatının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
6098 Sayılı Kanunun 53/3 maddesi uyarınca haksız fiil sonucu ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini talep hakları vardır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden ... sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan ... talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
6098 Sayılı Kanunun 56/2 maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapamına göre, dava konusu kazanın meydana gelişinde davalı ...(...)'ın maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %25, yaya ...r'ün %75 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacıların desteği ...r'ün vefat ettiği, hükme esas almaya elverişli 11/06/2019 tarihli aktüeryal hesap raporuna göre; davacı eş ...'ün destekten yoksun kalma zararının111.862,58-TL olduğu, davacı çocuk ...'ün destekten yoksun kalma zararının 17.520,72-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı çocuk ...'ün çalışıyor olması ve babasının desteğini aldığının ispat edilmemesi karşısında, bu davacı yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talep koşulları oluşmamıştır. Davacılar ... ve...'in destekten yoksun kalma zararlarından davalı ...'ın TBK'nun 49 maddesi uyarınca haksız fiil faili sıfatıyla, davalı ...(...)'in 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi uyarınca işleten sıfatıyla, davalıSigorta Şirketinin ise 2918 Sayılı Kanunun 91 ve devamı maddeleri uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatıyla sorumlu oldukları anlaşılmakla, Davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 111.862,58-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...Ş. Yönünden dava, diğer davalılar ... ve ...(...) yönünden 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, Davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 17.520,72-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...Ş. Yönünden dava, diğer davalılar ... ve ...(...) yönünden 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine karar verilmiş, davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davası reddedilmiştir.
Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacıların desteğinin kusur durumu, davacılar ... ve ...'nın çocuklarını, davacı ...'ın eşini, davacılar ... ve ...'in ise babalarını kaybetmeleri nedeniyle yaşamış oldukları elem, manevi tazminatın bir ceza ve zenginleşme aracı olamayacağı ilkeleri de göz önünde bulundurularak, TBK'nun 49, 56/2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85 maddeleri kapsamında, davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 12.000,00-TL manevi tazminatın, Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 9.000,00-TL manevi tazminatın, davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 9.000,00-TL manevi tazminatın, davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 6.000,00-TL manevi tazminatın, davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 6.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacılara verilmesine dair aşaüıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 111.862,58-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...Ş. Yönünden dava, diğer davalılar ... ve ...(...) yönünden 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 17.520,72-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...Ş. Yönünden dava, diğer davalılar ... ve ...(...) yönünden 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı maddi tazminat davasının REDDİNE,
Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının KISMEN kabulü ile 12.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının KISMEN kabulü ile 9.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının KISMEN kabulü ile 9.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının KISMEN kabulü ile 6.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün açtığı manevi tazminat davasının KISMEN kabulü ile 6.000,00-TL manevi tazminatın, 28/12/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,
Maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 8.838,17-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 317,65-TL'nin ve 435,00-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 8.084,52-TL bakiye karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
Manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.254,23-TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...(...)'den müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacının dava açılırken peşin olarak yatırmış olduğu 317,65-TL ile 435,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 752,65-TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen maddi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 14.576,95-TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen maddi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün reddedilen maddi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen manevi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...(...)'den alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen manevi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...(...)'den alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen manevi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...(...)'den alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ...'ün kabul edilen manevi tazminat talebi üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...(...)'den alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacılar tarafından tarafından yapılan 25,20-TL başvuru harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, ile 840,70-TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.865,90-TL yargılama giderinin davadaki kabul oranına göre 3.015,40-TL sinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan bakiyenin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır