T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/975 Esas
KARAR NO:2021/238
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:07/03/2014
KARAR TARİHİ:16/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davalı arasında ... ... satın alınması hususunda 09.03.2012 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalının 10.03.2012 ila 10.01.2013 tarihleri arasında aylık 3.250 ton olmak üzere toplam 32.500 ton ... cevherini müvekkiline teslim edeceğinin belirlendiğini, davacının bu sözleşme ile 750.000 USD avans vermeyi taahhüt ettiğini ve 09.03.2012 tarihinde 250.000 USD ile 16.03.2012 tarihinde 500.000 USD olarak ödediğini, davalı tarafından alacağı avansa teminat olarak ... ... ... sicil nolu maden sahasına ait maden ruhsat hukuku ile bu sahada bulunan ve zenginleştirme tesisini oluşturan makinalar üzerinde müvekkili şirket lehine ipotek tesis edildiğini, davalının 32.500 ton ... ... teslimi taahhüdünü yerine getirmediğini, taahhüdün yerine getirilmesinin 23.08.2012 tarihli ihtarname ile ihtar edildiğini, davalının kendi sermaye grubundan olan iki şirkete 07.01.2013 tarihinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu, müvekkiline olan taahhüdünü yerine getirmediğini, davalının 32.500 ton cevher teslim etmesi gerekirken dava tarihi itibariyle 7.746 ton teslim ettiğini, 24.754 ton cevherin ise teslim edilmediğini, davalıya 09.07.2013 ve 25.07.2013 tarihlerinde ihtarnameler gönderildiğini, davalının 01.08.2013tarihinde temerrüde düştüğünü, taraflar arasındaki sözleşmeden para borcuna USD cinsinden en yüksek mevduat faizi uygulanacağının belirlendiğini, davalının aldığı avansı iade etmediğini, sözleşmenin ve davalının faturalarının ödemelerinin USD olarak düzenlendiğini, kayıtların TCMB kurları üzerinden TL. olarak tutulduğunu, temerrüt tarihi itibariyle 697.454,81 TL. karşılığı 327.428,20 USD borcu ve müşterek borçlu müteselsil kefil ...-... Ltd.Şti.nin ise 733.928,90 TL. karşılığı 379.880,38 USD kefalet borcu olmak üzere toplam 1.431.383 TL. karşılığı 707.308,58 USD avans iade borcunun bulunduğunu, davalı şirket aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalı itirazının haksız olduğunu belirterek; davalının ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takip dosyasındaki davalının yetki ve borca itirazının iptali ve 707.308,58 USD asıl alacak üzerinden ve takip talebindeki diğer şartlar dahilinde takibin devamı ile davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talep ve dava edilmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili 25/06/2014 tarihli dilekçesinde özetle; Davacı ile yapılan sözleşmenin 7nci maddesi uyarınca davacı tarafından verilecek 750.000 USD avans karşılığı teminatı olarak ... Bankası ... Şubesi ... nolu 750.000 USD tutarlı çek ile müvekkilinin sahibi olduğu maden sahasının ipotek olarak verildiğini, alınan avansın her faturada 50.000 USD olarak kesileceğinin sözleşmenin 7nci maddesinde belirlendiğini, müvekkilinin her türlü teminat edimini yerine getirdiğini, davacının teslim edilen mal karşılığı kesilen faturalar ile avansın kesildiğini, her faturada 50.000 USD kesileceğine dair hükme davacının uymadığını ve müvekkili şirketin ekonomik durumunun iyi olmadığını ileri sürerek sözleşmeden caydığını, avansın davacı şirkete ödendiğini, davacı şirkete; 05.06.2012 tarihinde ... 05.06.2012 tarihinde ... 17.08.2012 tarihinde ... 31.08.2012 tarihinde fatura 05.09.2012 tarihinde avans iadesi 05.09.2012 tarihinde avans iadesi 10.10.2012 tarihinde fatura 15.10.2012 tarihinde fatura 22.01.2013 tarihinde ... 09.04.2013 tarihinde fatura Şeklinde mal teslim ettiklerini, ayrıca müvekkilinin ... Liman Müdürlüğüne gönderdiği toplam 920.385,00 ton ... cevherinin davacı tarafından müvekkilinin haberi olmadan sahte belgeler ile satarak parasını tahsil ettiğini, bu konudaki yasal hakların saklı tutulduğunu, davacıdan alınan avansın mal teslim etmek sureti ile ödenmiş olduğunu, müvekkilinin almış olduğu avanstan dolayı davacıya borcunun kalmadığını, teminat olarak verilen ipoteğin fekki ile teminat çekinin iadesinin gerekeceğini, davacının olmayan borç için icra takibi yaptığını, ayrıca maden sahası ile ilgili olarak da ...Noterliği ... E. Sayılı dosyası ile de takip başlattığını, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılan davanın reddine, icra dosyasına itirazın kabulüne ve takibin iptaline, ayrıca davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası celbedilerek incelenmiş, davacı tarafından 750.000,00-USD asıl alacak ve 7.813,36-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 757.813,36-USD alacağın ödenmesi için davalı aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluşla takip başlattığı, alacağın ve takibin dayanağı olarak ... ... Sayın alınması için verilen avans, 14/03/2013 tarihli ipotek senedi, 09/03/2012 tarihli maden ipoteği sözleşmesi, 09/03/2012 tarihli ... ... satın alma sözleşmesi(sözleşme no:...) ve 07/01/2013 tarihli maden sözleşmelerinin gösterildiği, takibe itiraz ve davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konularının; takip dayanağı 09/03/2012 tarihli maden ipoteği sözleşmesi ile 14/03/2012 tarihli ipotek senedine konu ipoteğin hangi alacakları teminat altına aldığı, davalı ile davacı arasındaki 09/03/2012 tarihli ... cehveri satış sözleşmesi haricinde, davacı ile dava dışı ... ..., Karakale Madencilik ve İmece Mühendislik arasındaki 07/01/2013 tarihli maden sözleşmesinden doğan alacakların, takip dayanağı ipotek le teminat altına alınmış olup olmadığı, buna göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, sözleşmeler, ihtarnameler, takip dayanağı ipotek senedi dosya arasında alınmış, davalı şirketin 2012 ve devamı yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, davacı alacağının varlığı ve miktarı yönünden mali muşavir bilirkişiden rapor alınması için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır.
...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasına sunulan 15/06/2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının kendi kayıtlarına göre 31.12.2013 tarihi itibariyle 818.577,32 TL. davacıya borçlu durumda olduğu, davalının 2012 ve 2013 yılı yevmiye defterlerinin kapanış onaylarının yaptırılmış olup TTK uyarınca sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacının dosyaya sunduğu muavin defter kayıtlarına göre davalıdan 742.145,84 TL. alacaklı gözüktüğü, taraf defterleri arasındaki farkın, kur farkları ile farklı iki ayrı borçlandırma işleminden kaynaklandığı, bu kalemler hakkında tarafların beyanı ve dayanak delillerinin sunulmasının gerektiği, davacının defter ve belgelerinin de incelenip, yapılacak tespitten sonra kesin miktar belirlenip kanaat sunulabileceği, dava dışı olan hesaplar ve kayıtlarda işlem gören ...-... ... Ltd.Şti., ... Ltd.Şti. ile ilgili olarak ticari sır kaplamında işlemlerin ayrıntıları ile belirtilmeyip sadece yıl sonu bakiyelerinin yazıldığı, davacı kayıtlarının incelemesinden sonra hukuken değerlendirme yapılarak bu firma hesapları hakkında yorum yapılmasının uygun olacağının değerlendirildiği, davalı defter kayıtlarına göre 31.12.2013 tarihi itibariyle davacının 818.577.32 TL. alacaklı gözüktüğü sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Dava dışı ...-... Mad. şirketinin 2012 ve devamı yıllarına ait ticari defter ve kayıtlar incelenerek davacı ...Dış Tic ve San A.Ş'nin adı geçen şirketten alacağının tespiti yönünden daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınması için yeniden talimat yazılmış,
...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasına sunulan 21/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının kendi kayıtlarına göre 31.12.2013 tarihi itibariyle 818.577,32 TL. davacıya borçlu durumda olduğu, davalının 2012 ve 2013 yılı yevmiye defterlerinin kapanış onaylarının yaptırılmış olup TTK uyarınca sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacının dosyaya sunduğu muavin defter kayıtlarına göre davalıdan 742.145,84 TL. alacaklı gözüktüğü, taraf defterleri arasındaki farkın, kur farkları ile farklı iki ayrı borçlandırma işleminden kaynaklandığı, bu kalemler hakkında tarafların beyanı ve dayanak delillerinin sunulmasının gerektiği, davacının defter ve belgelerinin de incelenip, yapılacak tespitten sonra kesin miktar belirlenip kanaat sunulabileceği, dava dışı olan hesaplar ve kayıtlarda işlem gören Dıv-... madencilik Ltd.Şti., ... Ltd.Şti. ile ilgili olarak ticari sır kaplamında işlemlerin ayrıntıları ile belirtilmeyip sadece yıl sonu bakiyelerinin yazıldığı, davacı kayıtlarının incelemesinden sonra hukuken değerlendirme yapılarak bu firma hesapları hakkında yorum yapılmasının uygun olacağının değerlendirildiği, davalı defter kayıtlarına göre 31.12.2013 tarihi itibariyle davacının 818.577.32 TL. alacaklı gözüktüğü sonuç ve kanaati bildirilmiştir. dava dışı ...-... ... Ltd.Şti. kayıtlarına göre 31.12.2013 tarihi itibariyle davacı şirkete 117.798.31TL. borçlu gözüktüğü sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Talimat yolu ile kök ve ek raporlar alındıktan sonra; davacı ...şirketinin 2012 ve devamı yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişiler ... ve Yard.Doç.... tarafından düzenlenen 23/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirket aleyhine .... icra Müdüdüğü'nün ... sayılı dosyası ile maden ipoteğinin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olmasına rağmen dava dosyası ekinde icra dosyası mevcut olmadığından, takibin hangi tarihte başlatıldığı, takibe dayanağı ipotek belgesi, takibe esas tutar, para birimi, talep edilen faiz ve ferileri gibi hususlarda herhangi bir bilgi edinilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafın davalı şirketin temerrüt tarihi itibariyle 697.454,81-TL karşılığı 327.428,20 $ kendi borcunun, ...-... Madenjilik....LtdŞti.nin borcundan dolayı 733 928,90 TL karşılığı 379.880,38 $ kefalet borcu olmak üzere toplam 1.431.383,71-TL karşılığı 707.308,58 $ bakiye avans iade borcunun bulunduğunu iddia ederek neticede davalının itirazının iptaline, takibin 707.308,58 $ asıl alacak üzerinden devamına karar verilmesini talep ettiği, dava dilekçesi ekinde sunduğu muavin defter kayıtlarını bu iddiasına dayanak olarak gösterdiği, söz konusu muavin defter kayıtlarında davalı ....Ltd.Şti.'nin davacı yana 697,454,81 TL borçlu gözüktüğü, dava dışı....Şti'nin 733,928,90-TL borçlu gözüktüğü, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporlarında ise, davalı....Ltd.Şti'nin ticari defterlerinde davacının 818.577.32 TL, Dava dışı ...Şti.'nin ticari defterlennde ise davacının 117.798,31 TL alacaklı gözüktüğü, bu durumda davalı İmece Müh.San.ve Tic.Ltd.Şti'nin ticari defterlerinde davacı yanın alacağının (818.577,32- 697.454,81=)121.122,51 TL fazlasıyla ; dava dışı .... Şti.nin ticari defterlerinde ise davacı yanın alacağının (733. 928,90-117.798,31=)616.130,59 TL eksiği ile teyit edildiği, davacı şirketin muavin defter kayıtları ile dava dışı ....Ltd.Şti.'nin kayıtları arasında oluşan 616.130,59 TL fark konusunda bir saptama yapılabilmesi için davacı tarafın ...-... ile ilgili 2012 ve 2013 yıllarına ait muavin defter kayıtlannın borç ve alacak hanelerine ilişkin dayanak belgelerin dosyaya sunulmasına ihtiyaç bulunduğu söz konusu eksikliklerin tamamlanmasından sonra sıhhatli bir incelemenin yapılabileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce takip dayanağı 09/03/2012 tarihli Maden İpoteği Sözleşmesi ile 14/03/2012 tarihli ipotek senetleri incelendiğinde, davalı tarafından davacı lehine ... İli ... İlçesi ... ruhsat ve ... erişim numaralı maden sahası işletme ruhsatı üzerinde 750.000,00-USD limitle ipotek hakkı tanındığı, 09/03/2012 tarihli maden ipoteği sözleşmesinin 1.maddesinde bu ipoteğin davacı ile davalı arasında imzalanan ... sözleşme numaralı, 09/03/2012 tarihli ... ... satın alma sözleşmesi kapsamında davalıya verilen 750.000,00-USD avansı teminat altına aldığının açıkça kararlaştırıldığı tespit olunmuştur. Şu halde takip dayanağı ipotek, davacı ile dava dışı ... ..., ... ... arasındaki 07/01/2013 tarihli maden sözleşmesinden doğan alacakların teminatını teşkil etmemekte, sadece davacı ile davalı arasındaki 09/03/2012 tarihli ... ... satın alma sözleşmesinden doğan alacağın teminatını oluşturmaktadır. İzah edilen gerekçe ile davacının, 07/01/2013 tarihli sözleşmeye konu alacak talepleri yerinde görülmemiştir.
Takip dayanağı ipoteğin teminatını teşkil ettiği 03/03/2012 tarihli ... ... satın alma sözleşmesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde; anılan sözleşme ile davalının davacıya 32.500-ton ... ... teslim borcu altına girdiği, davacının davalıya 750.000,00-USD avans ödemesi yaptığı tartışmasızdır. Davacı, davalının sadece 7.746-ton cevher teslim ettiğini iddia etmiş, davalı ise avans tutarında cevher teslim edildiğini savunmuştur. Taraflar arsındaki sözleşmenin 2.maddesinde teslimin nasıl yapılacağı, 6.maddesinde faturalama ve 7.maddesinde avans ödemesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre davacı davalıya 750.000,00-USD avans ödemeyi, davalı her ay 3.250-ton ... davacının depolarına sevk irsaliyesi ile teslim etmeyi taahhüt etmiş, her ay teslim edilen ürünler için düzenlenen fatura tutarlarının avanstan mahsubu kararlaştırılmıştır. Davacının avans ödemesi yaptığı uyuşmazlık konusu değildir. Davalı teslim olgusunu ispatla yükümlüdür. Buna karşılık davalı avans tutarında teslimat yaptığını sözleşmenin 2 maddesine uygun şekilde irsaliyeli fatura yahut ispata elverişli başkaca bir yazılı delil ile ispat edememiş, yine sözleşmenin 7.maddesi kapsamında davalıya teminat çekleri verildiğini yazılı delil ile ispat edemediği gibi defterlerinde bu yönde bir kayıt da tespit edilememiştir. Üstelik davalı kendi defter ve kayıtlarına göre davacıya takip tarihi itibariyle 818.577,32-TL borçlu görünmektedir. Davacı ise kendi defter ve kayıtlarına göre davalıdan 742.145,84-TL alacaklı görünmektedir. Öte yandan davacı vekili dava dilekçesinde 09/03/2012 tarihli ... ... Satış sözleşmesi nedeniyle davalıdan 697.454,81-TL karşılığı 327.428,08-USD alacaklı olduğunu iddia ettiğinden mahkememizce taleple bağlı kalınmıştır.
Takip tarihi itibariyle TCMB'nin USD efektif satış kurunun 1,00-USD=2,0451-TL olduğu anlaşılmakla, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 09/03/2012 tarihle sözleşmeden doğan alacağı USD'ye çevrilmiş (697.454,81-TL/2,0451=341.037,20-USD), mahkemece tespit edilen USD cinsinden alacağın davacı talebinden fazla olduğu görülmekle davacı talebi esas alınmıştır.
Yukarıda yapılan tüm saptamalar karşısında davacının takip tarihi itibariyle davalıdan, takip dayanağı ipoteğin teminat altına aldığı 09/03/2012 tarihli ... ... Satış sözleşmesi nedeniyle 327.428,20-USD alacaklı olduğu, davacının da iş bu itirazın iptali davasına sadece asıl alacak tutarlarını konu ettiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davacı alacağı likit nitelikte olup, davalı itirazında haksız olduğundan, davalının hüküm altına alınan alacağın %20'si (143.708,24 TL) oranında inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takibine yaptığı itirazın 327.428,20-USD asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin faiz ve fer'iler ile birlikte ipotek limiti olan 750.000,00-USD'yi aşamamk kadıyla, 327.428,20-USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda, 3095 Sayılı Kanunun 4/a bendi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden bir yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davalının hüküm altına alınan alacağın %20'si (143.708,24 TL) oranında inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 49.083,55TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
Davacı tarafça yatırılan 18.579,40 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 52.977,06-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 58.262,01-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 3.347,60 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 47'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/03/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır