T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1082 Esas
KARAR NO: 2021/708
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 08/11/2016
KARAR TARİHİ: 28/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Mülkiyeti dava dışı ... A.O. Ait olan ve müvekkili sigorta şirketinde ... sayılı poliçe ile kasko sigortası bulunan ... plaka sayılı araca ... plaka sayılı vasıta ile 28.05.2015 tarihinde sebebiyet verdiği hasar nedeni ile müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı için 10.09.2015 tarihinde 20.673,77-TL tutarındaki hasar tazminat bedelini ödediğini ve müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına TTK 1301 maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, 28.05.2015 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı kaza da 06-350 plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza yerinin 3.Havalimanı şantiyesi 3.artge döküm sahası içerisinde meydana geldiğini, davaya konu edilen ve hasarın meydana geldiği işyeri sahasının niteliği itibariyle araç trafiği olan, sürekli yükleme ve boşaltma yapılan bir yer olduğu, bu nedenle karayolu sayılan yerlerden olduğunun kabulünün gerektiği, bu durumda da rizikonun teminat kapsamında olduğunun kabul etmek gerektiğini, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın haksız fiil sorumlusu, ... plaka sayılı aracı finansal kiralama ile kiralayan şirket ... İşletmesi (müvekkili sigorta şirketi hasar nedeni ile ödemesini yapmış olması nedeni ile) ve Karayolları Trafik Kanunu ZMMS poliçesini tanzim eden ... A.Ş'nin hasar nedeni ile sigortacı sıfatı olarak sorumluluğunun bulunduğunu beyanla 20.673,77-TL'nin -rücu tazminatın fazlaya dair ve faiz ve kusur artışından doğan dava ve talep hakları saklı tutularak- (Davalı ... Ticari İşletmesi için ödeme tarihi olan 10.09.2015 tarihi, Davalı ...için dava tarihinden itibaren, Davalı ... A.Ş için dava tarihinden itibaren) T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranı üzerinden faiz, masraf ve ücreti vekalet ile birlikte (sigorta şirketi açısından poliçe kapsamında sorumlu tutulması gereken tutar ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... vekili 28/12/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde ve özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin çalıştığı dönem içinde ... plaka sayılı araç ile 28/05/2015 tarihi öncesi ve sonrasında herhangi bir kaza yapmadığını, bu hasara ilişkin tutulan tutanaklara, raporlara itiraz ettiklerini, müvekkilinin sözü edilen araçla hiçbir kazaya karışmadığını beyanla dayanaksız açılan davanın reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili 12/01/2017 havale tarihli beyan dilekçesinde ve özetle; hasara ilişkin tutulan 28/05/2015 tarihli tutanaktaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin bu aracı hiç kullanmadığını, ayrıca müvekkilinin kamyon şoförü olmayıp iş makinesi operatörü olduğunu belirterek imza incelemesi yapılmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ticari İşletmesi vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle davada taraf teşkilinin sağlanmadığını, adi ortaklığın tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeni ile ... Ticari İşletmesinin davanın tarafı olmadığını, anılan nedenle dava dilekçesinin adi ortaklığı oluşturan her bir şirkete tebliğ edilerek adi ortaklığı oluşturan ortakların davaya dahil edilmelerinin gerektiğini, dava konusu kazaya karışan ve rücu talebinde bulunulan her iki aracın malikleri, sigorta ettirenleri ve poliçeyi düzenleyen sigorta şirketlerinin aynı olduğunu, her iki aracın da müvekkili şirket tarafından davacı şirkete sigorta ettirildiğini, üçüncü kişi konumunda olmayan müvekkili şirketten talepte bulunulmasının, müvekkili şirkete ödenen tazminatın geri alınması anlamına gelmekte ve halefiyet ilkesine açık aykırılık teşkil ettiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete rücu etme olanağının bulunmadığını, müvekkili şirketin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyanla öncelikle davanın husumet yönünden reddini, Mahkeme aksi kanaate ise esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş.(eski ünvanı ... Sigorta A.Ş.- yeni unvanı ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde ve özetle; 3... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... nolu, 23.02.2015-23.02.2016 vadeli ZMSS(trafik) poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri, poliçe vadesi, sigortalı sürücüsünün kusuru, kusuru oranı ve maddi zararla sınırlı olduğunu, dava konusu hasarın poliçe teminat kapsamına girmediğini, hasarın teminat dışı olduğunu, zorunlu trafik sigortasında sorumluluğun karayolunda meydana gelen kazalar ile sınırlı olduğunu, olayın meydana geldiği yerin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 2 anlamında karayolu sayılmadığını, meydana gelen olayın trafik kazası değil iş kazası olduğunu, davanın müvekkili şirket bakımından reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, hasar dosyaları, trafik kayıtları dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı ... vekilinin 12/01/2017 havale tarihli beyan dilekçesi ile imza inkarında bulunduğu Olay Tespit Formu incelendiğinde; ilgili evrakta davalı ..., dava dışı ..., ... ve ...'ın imzalarının bulunduğu, davalı ...'ın ilgili formda ifade kısmının yanında ''döküm sahasına geri manevra yapmakta iken sol aynaya bakmadım. Arkamda duran ... nolu kamyona çarptım'' şeklinde ifadesinin geçtiği tespit edilmiştir.
Mahkememizin 12/06/2017, 23/11/2017 ve 13/06/2019 tarihli celselerinde davalı ... vekiline davaya konu ve davalı ...'ın imza inkarında bulunduğu Olay Tespit Formu'nun aslının dosyaya sunulması için süre verilmiş, ayrıca davalı ... vekilinin talebi üzerine 07/02/2019 tarihli duruşmada Olay Tespit Formu'nun aslının celbi için belirtilen adrese müzekkere yazılmış, davalı ... vekili 16/07/2019 tarihli dilekçelerinde müvekkili şirketin büyük çaplı inşaat firması olması ve evrak trafiği sebebiyle, davaya konu olayın tespit formu aslının tüm çabalara rağmen bulunamadığını bildirmiştir. Bu nedenlerle tüm araştırmalara ve çabalara rağmen davalı ...'ın imza inkarında bulunduğu Olay Tespit Formu'nun aslı dosyaya kazandırılamamış, bu nedenle Mahkememizce imza incelemesi yapılmamıştır.
Mahkememizin 21/11/2019 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek KUSUR VE HASAR konularında uzman marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına'' dair karar verilmiş ve bu doğrultuda ... tarafından tanzim edilen 16/12/2019 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu 28/05/2015 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın sürücüsünün asli kusurlu (%75 oranında), 34-06-546 plakalı aracın sürücü ...'ın tali kusurlu (%25 oranında) olduğu, davacı şirkete sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen onarım zararının 19.250,00 TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu, teknik açıdan yeterli, denetime açık, bilimsel verilere dayalı görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Mahkememizin 25/06/2020 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Her ne kadar 12/06/2017 tarihli ön inceleme celsesinin 5 nolu ara kararı ile davacı vekiline, davalı adi ortaklığı oluşturan şirketlere davanın yöneltilmesi hususunda iki haftalık süre verilmiş ve davacı vekili ara karar gereğini yerine getirmemiş ise de; verilen sürenin ihtarlı ve HMK'nun 115/2 fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmakla; davacı vekiline davalı ...Ortaklığı'nı oluşturan tüm şirketlere karşı davayı yönlendirerek taraf teşkilini sağlaması için HMK'nun 114/1-d bendi ve 115/2 fıkrası uyarınca iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davalı ...Ortaklığı'na karşı açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedileceğinin ihtarına(ihtar edildi)'' dair karar verilmiş ve hazır bulunan davacı vekiline ihtar edilmesine karşın davacı vekilinin davalı ...Adi Ortaklığı'nı oluşturan tüm şirketlere karşı davayı yönlendirerek taraf teşkilini sağlamadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusu; 28/05/2015 tarihinde ... ilçesi sınırlarında bulunan 3. havalanı inşaatı sırasında davacı tarafın kasko sigortası ile teminat altına aldığı ... plaka sayılı kaya kamyonuna davalı ... sigorta Aş (... Sig Aş) nın ZMM sigortası yaptığı ...plakalı aracın çarpması sonucu oluşan ve davacı tarafından 10/09/2015 tarihinde karşılanan 20.673,77 TL tutarındaki hasarın davalı sigorta şirketi ile araç sürücüsü ... dava tarihinden itibaren ve işleten ...Ortaklığından ödeme tarihi olan 10/09/2015 den itibaren tahsili istemi konusunda olduğu ayrıca davalı ... nın ... plakalıaracın kasko sigortacısının da davacı ... sigorta olduğunu bildirerek ödeyeceği miktarı yine davacıya rücu edeceği dolayısıyla davacının dava açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
6098 Sayılı Kanun'un 49.maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
Yukarıda anılan düzenlemeler, iddia, savunma ve alınan bilirkişi raporlarına göre; eldeki davanın dava konusu 28/05/2015 tarihli kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle davalılardan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, hasar dosyası ve bilirkişi raporundan dava konusu kazanın KTK md.3 ve Yargıtay HGK'nın 2011/17-499 E ve 2011/557 Karar sayılı ilamı gözetilerek karayolu sayılan bir alanda meydana geldiği, davaya konu kazanın meydana gelişinde ... plakalı aracın sürücüsünün asli kusurlu (%75 oranında), ... plakalı aracın sürücü ...'ın tali kusurlu (%25 oranında) olduğu, davacı şirkete sigortalı ...plakalı araçta meydana gelen onarım zararının 19.250,00 TL olduğu, bu zarardan davalı sigorta şirketinin 2918 Sayılı Kanun'un 91 ve 97 maddeleri uyarınca sorumlu bulunduğu hususları mahkememizce sabit görülmekle davalı ... Sigorta A.Ş'ye açılan davanın kısmen kabulü ile; 14.437,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte taraf teşkili yönünden Mahkememizin 25/06/2020 tarihli celsesinin (1) numaralı ara kararında da belirtildiği üzere adi ortaklığın tek başına tüzel kişiliği bulunmadığı, bu nedenle adi ortaklığı oluşturan tüm şirketlere karşı davayı yönlendirmesine ilişkin davacı vekiline ihtaratlı kesin süre verilmesine karşın davacı vekilinin ihtaratlı kesin süreyi yerine getirmediği anlaşıldığından Mahkememizce davalı ... Ortaklığı Ticari İşletmesine karşı açılan davanın HMK md.114/1-(d) ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Yine dava dosyasında kaza şartına ilişkin olarak 28/05/2015 tarihli Olay Tespit Formu dışında herhangi bir belge bulunmamaktadır. Davalı ... ise söz konusu belgede kendisi tarafından atılan imzaya yönelik imza inkarında bulunmuştur. Bununla birlikte tüm araştırmalara ve çabalara rağmen davalı ...'ın imza inkarında bulunduğu Olay Tespit Formu'nun aslı dosyaya kazandırılamamış, bu nedenle Mahkememizce imza incelemesi yapılamamış ve söz konusu belgenin altındaki imzanın davalı ...'ın eli ürünü olup olmadığı tespit edilememiştir. Dolayısıyla davaya konu kazayı gerçekleştiren şahsın da davalı ... olduğu ispat edilemediğinden Mahkememizce davalı ...'a karşı açılan açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davalı ...Ticari İşletmesine karşı açılan davanın HMK md.114/1-(d) ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ...'a karşı açılan açılan davanın ESASTAN REDDİNE,
3-Davalı ... A.Ş'ye açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; 14.437,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 986,22-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 353,07-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 633,15-TL harcın davalı ... A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,
5- Kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap olunan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap olunan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap olunan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ticari İşletmesine verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap olunan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 800,00-TL bilirkişi, 353,07-TL peşin harç, 29,20-TL başvurma harcı ve 311,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.493,27- TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre 1.045,29-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... tarafndan yapılan 24,20-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...' a verilmesine,
8-Davalı ... Sigorta A.Ş.'den tarafndan yapılan 50,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı göre, 35,00-TL'sinin kendi üzerinde bırakılmasına, 15-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.' ye verilmesine,
9-Davalı ...Ticari İşletmesi tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
10-HMK nun 333. Maddesi gereğince davacı ve davalı ... tarafından yatırılan gider avanslarından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde ilgililere iadesine,
Dair, davalı ... ve davalı ... vekillerinin yüzüne, davacı ve davalı ... vekillerinin yokluklarında, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/10/2021
Katip
¸
Hakim
¸