T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/339 Esas
KARAR NO: 2018/1287
DAVA: Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/03/2016
KARAR TARİHİ: 20/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM:Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; taraflar arasında yapılan nakliye sözleşmesi ile davacıya ait makinelerin 05/06/2015 tarihinde ... Merkezi' nde sergilenmek üzere götürüldüğü, 15/10/2015 tarihli ... sıra nolu sevk irsaliyesi ile ... merkezinden müvekkili şirket iş yerine geri getirilirken davalı şirket nakliye araçlarında hasarlandığını, hasarlanan makineler ve onarım masraflarının toplam 52.923,00-TL olduğu, davalı yanın sigorta şirketine müracaatla ekspertiz işlemlerini yaptırdığı, sigorta tarafından ödeme yapılacağını bildirmiş ise de ödeme yapılmadığını ve davacının zararının karşılanmadığı belirtmiş davacı şirketin uğradığı zararın karşılanmadığını, zararın tazmini için iş bu davaya açmak zorunda kalındığını, davalının müvekkili davacının makinelerine verdiği zararın karşılanması için toplam 52.923,00-TL' nin 15/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; davalı şirketin davacı şirkete karşı Anadolu ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas, ... esas sayılı dosyaları ile toplam 13.783,00-TL talep ettiğini, davacının itiraz ettiğini, taşıma işini davalı şirketin yapmadığını, İhbar edilen ...A.Ş. İle davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereği anılan şirketin taşıma işini yaptığını, ihbar edilen şirket ile davalı şirket arasında sözleşme imzalandığını, bu nedenle davanın reddini istediklerini, davalının bir sorumluluğunun olmadığını, sözleşmenin 2/B maddesine göre emtianın yükleme ve boşaltmasının hizmet alan davacı şirketçe yapılacağının belirtildiğini, hasardan sonra taşıma işini üstlenen Nalçacılar şirketi tarafından sigorta firmasına haber verildiğini, ihbar üzerine ekspertiz raporu düzenlendiğini, raporun 2. Sayfasında yükleme boşaltmanın davacı tarafından yapılacağını ve 6.sayfasında ise hasarın nedeninin bağlama sabitleme hatasından dolayı meydana geldiğinin belirtildiğini, hasara davacının neden olduğunu, mail yazışmalarında davalı şirket çalışanının Yıldırım Analiz' den gelen maili ilettiğini, direkt olarak davayı kabul anlamına gelecek bir mail göndermediğini, dava değerinin nasıl belirlendiğinin açıklanmadığını, davalının temerrüte düşmediğini, bu nedenle 15/10/2015 tarihinden itibaren ticari faiz talebini kabul etmediklerini ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taşıma sözleşmesi, sevk irsaliyesi, hasar dosyası celbedilmiş taraf tanıkları dinlenmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında; "davacı ... metal de makine teknisyeni olarak 35 yıldır çalışırım , davaya konu makinaların yüklenmesi sırasında bende vardım , yüklemeye nezaret ettim , yükleme usulü kamyoncu istediği ağırlıkta malı söyler bizde buna uygun ağırlıktaki makinayı gösteririz , vinç yada fortliftçi makineyi kamyona yükler , biz sadece makineyı gösterdik vinçte makineyi tıra koydu , tırın içinde sabitlemeye yarayan eleman yada techizat olup olmadığını görmedim , yüklemeye ve sabitlemeye de yardım etmedim , makineler yüklendikten sonra biz kontrol etmiyoruz artık taşımanın sorumluluğuna geçer , irsaliye de tam ve eksiksiz aldığına dair imzasını alırız , istiflemeye müdahale şansımız yok , kaza yaptıktan sonra hasara sebep olan tırı gördüm , şoförün dediği yolda giderken önüme araç çıtı aniden frene bastım bu oldu şeklindeydi , kamyonun istinaf hakkı vardır şoför bize buna göre "5 ton şuraya koyun 6 ton şuraya koyun şeklinde istekte bulunur " bizde ona göre yüklenecek makinanın ağırlığı üzerinde yazdığı için buna göre vince söyleriz vinçte yükler , makina ağırlığını belirlemek için nezaret ediyorum , vinç operatörü dışardan fuarın tuttuğu elamandır ,sabitleme ekipmanları tırcınındır , tırın içinde yer alır o kendisi yapar onsuz olmaz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... beyanında; "davacı ... metal de yaklaşık 25 yıldır tornacı olarak çalışırım , makinaların yüklenmesi sırasında bende vardım , makinalar tıra konduktan sonra sabitleme işini şoför kendisi yapar , sabitleme elemanları da tıra ve şoföre aittir , konulacak makinaların yerlerini şoför belirliyor bizim müdahale hakkımız yok , o gün on tane tır yüklendi sadece bu tırda hasar oldu , zarar gören tonajlı bir makineydı kolay yerinden oynamaz çok hızlı gitmesi halinde ancak halatlar kopabilir , fuarda görevliydik makinalar teşhir ediliyordu yüklemeyle bizim bir alakamız yok ,sadece yüklenecek makinaları söylüyoruz , zarar gören makinanın yüklenmesini kimin söylediğini hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... beyanında; "ben davalı ... metalde imalat görevlisi olarak 2006 yılından bu yana çalışırım , davaya konu yükün aracın yüklenmesi sırasında bende vardım biz organize ediyoruz , biz kamyoncuya yüklenecek malları gösteririz kamyoncu bunları bizzat kendisi kamyona yükler , biz kamyonun neresine konacağını anlamayız , ben malzemenin konulduğu aracın içini görmedim , kamyoncuya yüklenecek malzemelri göstedim , kamyoncunun nasıl yüklediğini de görmedim , kamyona tahminen 4 tane makina yüklenecekti , çünkü o gün 10 tane yüklendi , vinçle makineler kaldırılıp kamyonun içine konuldu kamyoncu kendisi sabitledi" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... beyanında; "davacı şirkette teknik eleman olarak 12 yıldır çalışmaktayım , yükleme sırasında bende ordaydım , makinaların yüklenmesi sırasında vinç operatörü ile tırın şoförü tırın üzerine çıkarak müdahale ettiler biz tırın üzerine çıkmadık görevimiz değil , biz makinların başında durmak için gittik ,zarar gördükten sonra makinayı gördüm biz sağlam olarak araca koymuştuk , yolda kaza yapmış , istifleme herzaman şoföre aittir ,tırın içi şoföre ait" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... beyanında; "ben ... Loj. Şirketinde nakliye sorumlusu olarak çalışırım,ben fuar için getirilen malzemelerin taşınması organizasyonunu yaptım ,araçları ... firması temin etti yükleme boşaltma sırasında yanlarında değildim , yükleme boşaltma as metal davacı firmaya aitti , genel uygulama ve benim daha önceki katıldığım yükleme sırasında aracın üstü tamamen açılır yükleme boşaltma yapılır bu nedenle davacı tarafın orada bulunmadığı iddiası doğru değildir , yüklemeyi firma sabitlemeyi şoför yapar , şoförün ekipmanları vardır onlarla malı şoför bağlar , hasar olduğu ihbarı bana geldi aracın yanına gittim o zaman spanzet iel makine bağlanmıştı ancak makinenin ağırlandığından dolayı makine ön tarafa kaymıştı spanzette tutmamış ve makine kırılmıştı , makinenin spanzet değil profosyonel bir leşing yapılması gerekiyormuş şoför elinden geleni yapmış , kaza olmamış ancak şoförün beyanına göre önüne araba çıkmış ve ani frene basmış bu nedenle makine kaymış, gönderici firma spanzetlerin bağlanması sırasında refaket eder şoför istediği yerden bağlayamaz firma elemanlarının gösterdiği yerden spanzet bağlanır , şoförün bağladığı 2 tane spanzet vardı ikiside kopmuştu" şeklinde beyanda bulunmuştur
Davalı tanığı ... beyanında; "...AŞ şoför olarak çalışıyorum , hasar gören araç arkadaşımın kamyonunda taşındı , yüklemeyi aynı gün yaptık , yüklemeyi yapan fuardan ayrıldı , ben yüklenen aracı ve yüklemeyi görmedim , yola çıktıktan sonra aramızda bir otobüs girdi daha sonra korna sesleri duydum aracı sağa çekip arkadaşımın yanına gittim tek şeritli olan yol kapanmıştı , arkadaşım önüne taksi çıktığı için sert fren yaptığını sabitlenmiş olan makinanın önündeki demirim kırılıp tırın dorsesini kırıp öndeki şoför kabinine değdiğini bu nedenle durduğunu söyledi , destek çağırdık daha sonra ben yanından ayrıldım ,yeniden sabitleme şansı yoktu çünkü makinalar çok ağırdı o vaziyette fabrikaya getirildi fabrikada araç indirilirken mevcut vaziyeti gördüm , araca yüklemeyi makine sahipleri yapıyor biz sadece bağlamasını yapıp spanzetleri sıkıyoruz , tanıklık ücreti istiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememeizce alınan 03/01/2018 tarihli birinci bilirkişi heyet raporunda özetle; davacı şirkete ait emtiaların davalı şirketçe taşınırken hasarlanmasından davalı şirketin % 100 oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu, davacı şirketin toplam maddi zararın, faizsiz ana para olarak 43.350,00-TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan 13/06/2018 tarihli ikinci bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı aracın sürücüsünün yapmış olduğu frenlemenin herhangi bir kazaya sebebiyet vermemek ile beraber trafiğin olağan akışında her zaman oluşabilecek bir durum olduğu, spanzetlerin bağlanması ile ilgili davacı tarafın fuar ekibinden herhangi bir talimat ve yönlendirme yapılmadığı için frenleme esnasında kopan spanzetlerden sürücünün sorumlu tutulamayacağının teknik değerlendirme ile belirlendiği, davacı tarafın yapılan taşıma sözleşmesinde de görülmek üzere ayrıca yükün niteliğine göre de yükleme, boşaltma, römork içi sabitleme işlemlerinde sorumlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen her ikinci bilirkişi heyet raporunun incelenmesinde dosyadaki mevcut delillerin teknik incelemeye esas olacak şekilde incelenmediği, raporun denetime elverişli kabul edilemeyeceği mahkememizce daha önce alınan rapor ile sonra alınan rapor arasında çelişki oluştuğu, her iki raporun teknik değerlendirmelerinin yeterli olmadığı, ayrıca raporların birbirlerinden tamamen farklı tespitleri içerdiği anlaşılmakla çelişkinin giderilmesi ve bilimsel verilere dayalı teknik açıdan yeterli rapor tanzimi için dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir makine yüksek mühendisi ile bir taşıma ve lojistik uzmanı bilirkişiye tevdi ile Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde ve dosyadaki teknik değerlendirmeye esas olacak tüm deliller ( taşıma belgeleri, sözleşme, ekspertiz raporu, tanık anlatımları vs) tek tek değerlendirlmek suretiyle hasarın meydana gelmesinde etken sebep veya sebeplerin, gönderen ve taşıyıcının kusur durumlarının TTK'nun 863 ve 864 maddeleri kapsamında değerlendirilmesi istenilmiş ve yeni heyetten rapor alınmıştır. 07/11/2018 tarihli üçüncü bilirkişi heyet raporu özetle; meydana gelen kısmi hasarda, davacı gönderen ... Şti. ' nin % 75 kusurlu ve davalı akdi taşıyıcı ... A.Ş.' nin % 25 kusurlu olmak üzere TTK m.863/1 uyarınca müştereken kusurlu oldukları, davalı taşıyıcı ... Lojistik firmasının asl-üst /akdi dava dışı ...firmasının alt/fiili taşıyıcı sıfatına haiz oldukları davalı ... Lojistik firmasının taşımayı alt/fiili taşıyıcı Nalçalılar firmasına bıraktığı, meydana gelen kısmi hasarda, TTK m.888/3 uyarınca akdi-asıl ve fiili taşıyıcıların kusurları olarak tespit edilen % 25 oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesi nedeniyle davacıya ait emtiada meydana gelen hasarın davalıdan tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konusu husular; dava konusu emtianın hasarlanmasında etken sebeplerin neler olduğu, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yükleme ve boşaltmanın kimin sorumluluğunda olduğu, hasarın yükleme sebebiyle meydana gelip gelmediği, yükleme eyleminin kapsamının ne olduğu, hasarın meydana gelişinde tarafların kusur durumlarının ne olduğu ve gerçek hasar tutarının ne olduğu, davalının pasif husumetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında 10/15/2015 tarihli sevk irsaliyesine konu emtianın davacı şirketten alınarak ... ve Kongre Merkezi'ne, oradan tekrar davacı şirkete taşınması işi için taşıma sözleşmesi yapıldığı, davalının bu sözleşme ile devraldığı taşıma işini dava dışı ihbar olunan ...firmasına alt taşıyıcı sıfatıyla yaptırdığı, fuar akabinde emtianın ihbar olunana ait yarı römork (dorse) araca yüklendiği, sürücünün Tem Otoyolu Ankara yönü Küçükbakkalköy Gümrük çıkışı mevkiinde ani fren yapması sonucu emtiayı tutan spanzetlerin koptuğu ve emtianın hasarlandığı, ihbar olunan tarafça hasarın sigorta şirketine ihbarı sonrası ekspertiz raporu düzenlendiği ve hasar tutarının 43.350,00-TL olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 2. Maddesinde yükleme ve boşaltmanın davacının sorumluluğunda olduğu kararlaştırılmıştır. Birinci bilirkişi heyet raporunda hasarın makinelerin uygun şekilde sabitlenmesi nedeniyle spanzetlerin kopması sonucu hasarın meydana geldiği, sabitlemenin davalı sorumluluğunda olduğu, davalının %100 kusurlu ve hasardan sorumlu olduğu kanaati bildirilmiş, ikinci heyet raporunda emtiayı taşıyan araç sürücüsünün yaptığı frenlemenin trafik akışı içerisinde olağan bir durum olduğu, spanzetlerin kopması nedeniyle oluşan hasardan davalının sorumlu olmayacağı kanaati bildirilmiştir.
Her iki bilirkişi raporunda yukarıda belirtilen sözleşme maddesinin değerlendirilmediği, yükleme ve taşıma sektöründe yükleme ve boşaltmanın kapsamının ne olduğunun, emtianın sabitlenmesi içinin bu kapsamda olup olmadığının teknik açıdan değerlendirilmediği ve her iki raporun birbiriyle tam çelişki içerisinde olduğu anlaşılmakla mahkememizce yeni bir heyetten rapor alınmış, son heyet raporunda; dava konusu ağaç işleme makinesi ünitelerinin streç naylonla kaplanarak vinç yardımı ile tır üzerine yerleştirildiği, her ünitenin ikişer spanzet ile bağlandığı, emtianın bağlanması ve sabitlenmesinin bu türden emtianın nakliyesi için yetersiz olduğu, hasarın nakliye esnasında sürücünün yaptığı ani fren nedeniyle yetersiz sabitlenen emtianın öne hareket etmesi sonucu meydana geldiği, gerçek hasar tutarının 43.350,00-TL olduğu, ağır tonajlı yüklerin yüklenmesi işinin taşıtan/gönderen tarafından yapılması durumlarında, taşıyıcının ifa sorumlusunun yüklemeye nezaret ederek yükün doğru konumlandırılmasını sağlayarak, yükün yüklenmesini takiben maksimum direnç sağlayan ekipmanların kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmeden yola çıkmamasının gerektiği, yükleme taşıtanın sorumluluğunda olsa dahi, taşıyıcının yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu, emtianın yüklenmesi/istiflenmesi ve sabitlenmesinin davacı taşıtanın sorumluluğunda olduğu, davalı taşıyıcının yüklemeye nezaret ve sabitlemenin işletme güvenliğine uygunluğunu kontrol yükümlülüğünün bulunduğu, bu çerçevede somut olayda hasarın meydana gelişinde davacı gönderenin yüklemenin yetersizliği nedeniyle %75 oranında, davalı taşıyıcının nezaret ve kontrol yükümlülüklerinin ihlali sebebiyle %25 oranında kusurlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
TTK'nun 850 maddesinde taşıyıcı; taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişi olarak tanımlanmıştır. Somut olayda davalı dava konusu hasarlanan emtianın taşıma işini üstlenen akdi taşıyıcı olması sebebiyle pasif husumet ehliyetini haizdir. Dava dışı ihbar olunan Nalçacı şirketi alt/fiil taşıyıcı olup, davacıya karşı davalı akdi taşıyıcının ifa yardımcısı konumundadır, davalı alt taşıyıcının fiillerinden ötürü davacıya karşı soruludur.
TTK'nun 863/1 fıkrası uyarınca; sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür. Anılan düzenleme çerçevesinde yükleme, istifleme, bağlama ve sabitlene gönderenin sorumluluğunda olduğu gibi, somut olayda yükleme ve boşaltmanın davacı gönderenin sorumluluğunda olduğu açıkça kararlaştırılmıştır. Davacı tarafça sözleşmede kararlaştırılan yüklemenin istifleme, bağlama ve sabitlemeyi kapsamadığı iddia olunmakla birlikte, davacının istifleme, bağlama ve sabitleme sorumluluğu sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı için yasal olarak da davacının sorumluluğundadır. Öte yandan davalı akdi taşıyıcının yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamak yükümlülüğü bulunmaktadır. Nitekim Yargıtay'ın yerleşik uygulaması yükleme gönderenin sorumluluğunda olsa dahi TTK'nun 863/2-2.cümle maddesi kapsamında taşıyıcının müterafik kusurunun araştırılması gerektiği yönündedir(bkz. Yargıtay 11.H.D. 2016/11528 Esas, 2018/2670 Karar sayılı, 12/04/2018 tarihli ilamı).
Açıklanan gerekçelerle; somut olayda hasarın meydana gelişinin emtianın dorseye gereği gibi bağlanarak sabitlenmemesinden kaynaklandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ikinci maddesi ile TTK'nun 863/1 fıkrasına göre bağlama ve sabitleme işinin davacının sorumluluğunda olduğu, buna mukabil dinlenen tanık anlatımlarından fiili taşıyıcının yükleme ve sabitlemenin emtianın niteliğine ve işletme güvenliğine uygun olup olmadığın, yüklemeye nezaret etmek ve sabitlemeyi kontrol etmek suretiyle denetlemeden yola çıktığının anlaşıldığı, buna göre hasarın meydana gelişinde davacının %75, alt taşıyıcının %25 oranında kusurlu olduğu, davalının akdi taşıyıcı sıfatıyla alt taşıyıcının kusuru oranında hasardan davacıya karşı sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Gerçek hasar tutarı 43.350,00-TL olduğundan, davalının %25 kusur oranına tekabül eden 10.873,50-TL hasar bedelini davacıya ödemekle yükümlü olduğu, sorumluluğun sözleşmeye dayandığı ve davacının davalıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürmediği görüldüğünden bu tutara dava tarihinden itibaren ticari avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davanın KISMEN KABULÜ ile, 10.873,50-TL hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 742,77-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 903,80-TL den mahsubu ile, kalan 161,03-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan 742,77-TL karar ve ilam harcı, 29,20-TL başvuru harcı, 3.150,00-TL bilirkişi gideri, 544,60-TL posta ve tebli... gideri olmak üzere toplam 4.466,57-TL nin kabul-red oranına göre 937,98-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 2.500,00-TL bilirkişi gideri, 25,00 -TL posta ve tebli... gideri olmak üzere toplam 2.525,00-TL nin kabul-red oranına göre1.994,75-TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacının kendisini bir vekil aracılığı ile temsil ettirdiği anlaşılmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 2.180,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının kendisini bir vekil aracılığı ile temsil ettirdiği anlaşılmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 4.975,45-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır