T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/414 KARAR NO : 2020/176
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2015
KARAR TARİHİ : 18/02/2020
BİRLEŞEN İSTANBUL 13.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2017/460 ESAS SAYILI DOSYASI
ESAS NO: 2017/460
KARAR NO : 2017/948
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/05/2017
KARAR TARİHİ: 18/02/2020
BİRLEŞEN İSTANBUL 8.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/664 ESAS SAYILI DOSYASI
ESAS NO : 2016/664
KARAR NO: 2016/703
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/12/2015
KARAR TARİHİ: 18/02/2020
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin kararıdır.
Asıl davada davacı vekili dava açan dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin soma yardım konutlarının hafriyat ve kaba inşaatı işini üstlendiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında 30.03.2015 tarihinde soma yardım konutları inşaatı projesi hafriyat & kaba yapı işleri alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, davalı şirketin 06.10.2014 tarihli ihbarname ile sözleşmenin 8.1. maddesine dayanarak tebliğ tarihinden 10 gün sonra geçerli olmak üzere hiçbir gerekçe gösterilmeksizin tek yanlı ve tazminatsız olarak sözleşmenin fesh edildiğini, müvekkili şirketin, 13.10.2015 tarihinde ...Noterliğinden gönderdiği cevap ile ihbarnamede yer alan hususları cevapladığını, işin %90’ından fazlasının bittiği bu aşamada tazminatsız feshin iyi niyetli sayılmayacağı, sorun varsa görüşmeye hazır olduğunu ya da fesih hususunda ısrar ediliyorsa 10 günlük sürenin sonunda şantiyenin terk edileceğini ayrıca alacakların tahsili ve zarar ziyanın tazmini haklarını saklı tuttuğunu bildirdiğini, bu arada Soma Sulh Hukuk Mahkemesinden durumun tespitinin istendiğini, davalı şirket yetkililerinin de bulunduğu ortamda 13-14-15 Ekim 2015 tarihlerinde şantiyede keşif ve bilirkişi incelemesi icra edildiğini, hazırlanan raporun 26.11.2015 tarihinde tebliğ alındığını, raporla işin %91,5 oranında tamamlandığının Soma Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından da tespit edildiğini, müvekkili şirketin 5 ve 6 nolu hak edişleri, bu hak edişlere esas olan as-built çizimlerini, 18.10.2015 tarihi itibarı ile saha imalat durumunun görülebileceği fotoğrafları içeren saha tespit tutanağını 06.11.2015 tarihinde davalının yetkilisine imza karşılığı teslim ettiğini ve 10 gün beklediğini, davalı şirketin 10 günlük süre içinde geri dönüş veya ödeme de bulunmadığını, ...Noterliğinden keşide edilen 16.11.2015 tarihli ihtarname ile 30.09.2015 tanzim tarihli 5 numaralı hakediş sebebiyle (avans düşüldükten sonra) 947.022,08.-TL 03.11.2015 tanzim tarihli 6.numaralı hak ediş sebebiyle (bakiye avansın tamamı düşüldükten sonra) 561.225,22.-TL’nin 7 gün içinde ödenmesini ihtar edildiğini, 1.508.247,30.-TL tutarında ki hak ediş alacaklarının ödenmediğini beyanla, 5 numaralı hakedişden kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 947.022, 08.-TL, 6 numaralı hak edişten kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 561.225,22.-TL olmak ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere toplam 1.508.247,3.-TL’nin dava tarihinden itibaren TCMB’nın avans işlemlerine uyguladığı had üzerinden ( dava tarihinde bir yıllık oran %10,5’dur) değişken şekilde hesaplanacak faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevaplarında özetle;
13 Mayıs 2014 tarihinde... İlçesinde meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden madencilerin ailelerinin ihtiyacını karşılamak üzere ... Şirketi arasında ... tarafından teslim edilen taşınmaz üzerinde 301 adet konut, 1 adet ilk öğretim okulu, 1 adet cami, 1.500 m2 alan üzerinde kurulu çocuk parkı ve 1 adet madencileri anmaya yönelik anıt inşa edilip madenci ailelerine teslim edilmek üzere ...'a hibe edilmesine ilişkin 17/07/2014 tarihli bağışlama sözleşmesi akdedildiğini, bağışta bulunan ... Şirketi ile davacı şirket arasında 30/03/2015 tarihli kazı, harfiyat ve kaba yapı işleri ile gerekli malzemelerin temini işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, imzalanan sözleşmenin sözleşmede bu hakkın tanınmış olması nedeniyle davalı tarafından 18/10/2015 tarihi itibariyle fesh edildiğini, davacı ile yapılan alt yüklenici sözleşmesinden sonra ve sözleşmede belirlenen sürelerde gerekli işlerin yapılmadığının ve bir takım davalı şirket personelinin darp edilmesinin bizzat sahada tespit edildiğini, bu sebeplerle ve davacı yetkilisinin şantiyeyi terk etmeye hazır oldukları yönünde ki davalı şirket temsilcisine maili de gözetilerek yanlar arasında ki sözleşmenin tek taraflı olarak 18/10/2015 tarihinde fesh edildiğini, 08/10/2015-18/10/2015 tarihleri arasında davacı tarafından demobilizasyon işlemleri yapılarak şantiye sahasının terk edildiğini, davacının Soma Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ki tespit istemini müteakip sunulan bilirkişi raporuna davalının itiraz ettiğini, fesih tarihi itibariyle taraflar arasında anlaşma sağlanarak ödemesi yapılan 4 adet hak ediş bulunduğunu, ancak bu hak edişlerin geçici nitelikte olduğunu ve kesin hak edişin ancak yapılan ve yapılmayan, noksan yapılan işlerin tespiti neticesinde düzenlenebileceğini, davalı tarafından kesin hak edişlerinde tespit edilmesi amacıyla Soma 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden kesin hesap raporunun talep edildiğini, mahkeme kararı ile yapılan kesin hak ediş tespitine göre davalı müvekkilinin 14.191,23 TL alacaklıyken tarafların cari hesap kayıtlarına göre 125.831,16 TL alacaklı olduğunu, taraflar arasında işin başlamasından itibaren uygulandığı üzere davalı tarafından davacı personeline verilen yemeklerin bedelinin davalıya fatura edildiğini, davalı tarafından tanzim edilen Mayıs-Ağustos dönemine ilişkin faturalırın tümünün tarafların mutabakatıyla davacı alacağından mahsup edilerek ödendiğini, ancak Eylül 2015 dönemi yemek bedeline ilişkin ... nolu 30/09/2015 tarihli 117.694,08 TL bedelli fatura ile Ekim 2015 dönemi yemek bedeline ilişkin ... no lu 01/10/2015 tarihli 52.009,24 TL bedelli faturaların davalı şirketin cari hesaplarında ödenmemiş olarak göründüğünü, bu iki döneme ilişkin yemek bedellerine ait faturaların davacıya teslim edildiğini ve her hangi bir itirazda bulunulmadığını, davacı tarafından şantiye sahasında yapılan sözleşme dışı masraflara ilişkin olarak tanzim edilen 18550 no lu 15/09/2015 tarihli 41.771,76 TL bedelli fatura ile 11702 no lu 30/09/2015 tarihli 2.100,40 TL bedelli faturaların davalının borcundan mahsup edilmesi neticesinde cari hesaplara göre davalının davacıdan 125.831,16 TL alacaklı olduğunu, Soma ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası üzerinde hazırlanan bilirkişi raporuna göre davalının davacı şirketten 140.022,39 TL alacaklı olup dava tarihi itibariyle davacının her hangi bir alacağının bulunmadığını, davalının 140.022,39 TL alacağını davacının 306.940,53 TL bedelli teminat mektubundan tahsil ettiğini, teminat mektubundan geri kalan bedelinde kesin hakedişlerin yapılmasını müteakip artan kısım kalır ise iade edileceğini, davacıdan olan alacakları gereğince takas ve mahsup taleplerinin olduğunu, davalının sözleşmeyi feshinin sözleşmede tanınan açık yetki gereğince olması nedeniyle hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmadığını, özetle ve öz olarak davalının davacıya borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
Birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/460 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava açan dilekçesinde özetle;
Davacı şirket ile davalı şirket arasında 30.03.2015 tarihli ... Sözleşmesi bağıtlandığını, vekiledeninin iş bu sözleşmede yükümlendiği edimlerini yerine getirdiğini, ancak vekiledeni tarafından tanzim edilen 30.09.2015 tarihli 2.100,40-TL, 15.09.2015 tarihli 86.408,45-TL, 17.10.2015 tarihli 41.771,76-TL değerindeki faturaların davalı tarafça ödenmediğini, fatura bedellerinin tahsili için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, davalının haksız ve kötüniyetli olarak takibe itiraz ettiğini beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/460 esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Yanlar arasında 30.03.2015 tarihli sözleşme bağıtlandığını, sözleşmede bulunan açık hakka dayanılarak sözleşmenin, vekiledeni tarafından 18/10/2015 tarihi itibariyle feshedildiğini, söz konusu fesih nedeniyle vekiledeni aleyhine davacı tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... sayılı dosyası üzerinden alacak ve tazminat istemli haksız bir dava açıldığını hali hazırda derdest olduğunu, iş bu davaya konu faturaların, yanlar arasında bağıtlanmış olan alt yüklenici sözleşmesinin konusu dışında, cari hesap kapsamında ve sözleşme dışı hizmet sunumu nedeniyle ve yanlar arasında sözleşme ilişkisi devam ederken şantiyede gereksinim duyulan bazı hizmetlerin verilmesi nedeniyle (Elektrik Mobilizasvon işleri, kamp alanı su tesisatı, revir malzemeleri, kule vinç sapan zincir kaldırma aparatı vb) davacı tarafından vekiledenine tanzim edilmiş faturalar olduğunu, söz konusu faturalardan 15/09/2015 tarihli 86.408,45-TL miktarlı faturanın taraflar arasında mutabık kalınan 2.343.438,82-TL tutarındaki 4 'nolu geçici hakediş ödemesinde dikkate alınarak 22/09/2015 tarihinde banka EFT'si ile ödendiğini ve bu ödemeye ödeme tarihinde cari hesapta yer alan ve vekiledeni şirketin tanzim ettiği 31/08/2015 tarihli 212.458,90-TL bedelli faturanında dahil edildiğini, 4 no'lu hakediş ödemesinden sonra vekiledeni şirket tarafından tanzim edilerek davacı tarafından kabul edilmiş bulunan Eylül 2015 dönemi yemek bedeline ait 30/09/2015 tarihli 117.694,08-TL bedelli, Ekim 2015 dönemi yemek bedeline ait 01/10/2015 tarihli 52.009,24-TL bedelli faturalar ile; davacı tarafından tanzim edilmiş ve dava konusu edilen 15/09/2015 tarihli 41.771,76-TL bedelli, 30/09/2015 tarihli 2.100,40-TL bedelli faturalar BK 139 madde hükmüne dayalı olarak vekiledeni şirketin alacaklı olduğu tutardan takas/mahsup edildiğini ve bu suretle ödendiğini, dolayısıyla vekiledeni şirketin davacıya borçlu bulunmadığı gibi alacaklı olduğunu, vekiledeni şirketin 125.831,16-TL tutarındaki bakiye alacağının yanlar arasında devam eden İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/414 E sayılı dosyasında da takas/mahsup def'i ile ileri sürüldüğünü, işbu davada da takas/mahsup def'ini ileri sürdüklerini beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
Birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/664 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava açan dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin ...'a ait Manisa, Soma, Turgutalp Mevkii, 197 ada, 1 nolu paftada kayıtlı taşınmaz üzerinde hibe yolu ile ... Holding tarafından davalı şirkete yaptırılan inşaat işleriyle ilgili 30/03/2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin inşaatın kazı, hafriyat, kaba yapı işleri ile gerekli malzemenin bu sözleşmedeki esaslarla temin edilmesi işini yüklendiğini, bu işlerin özetle işyerinin teslimini müteakip kazı ve hafriyatın tamamlanması, konut olarak kullanılacak 13 adet binanın, okul, cami, su deposu ve ısı merkezlerinin kaba inşaatının yapılmasından ibaret olduğunu, müvekkil şirketin işini zamanında bitirmesini engelleyecek kendisinden kaynaklanmayan ve tamamı davalı şirketten kaynaklanan pek çok zorlukla karşılaştığını ve bunları işverene her seferinde yazılar ile ihbar ettiğini, müvekkili şirketin alt yüklenicilik sözleşmesinin 06/10/2015 tarihli ihtarname ile 10 gün sonra geçerli olmak üzere hiç bir gerekçe gösterilmeksizin tek yanlı ve tazminatsız olarak fesih edildiğini, Soma Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyasında keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporlaru ile üstlenilen işin %91.53’ünün bittiğinin tespit edildiğini, 6 ve 7 nolu hakedişlerin ödenmediğini, temninat mektuplarının iade edilmediğini, müvekkil şirketin... gurubu mensubu olan davalı şirketin işini %91,5’unu bitirmişken sözleşmesinin haksız ve kötüniyetli, tek yanlı ve tazminatsız olarak fesih edilmesi sebebiyle büyük bir sıkıntı içine girdiğini, itibarının zedeleneceğini belirterek 4.633.701,05 TL muhtelif maddi zarar ziyan ile 350.000,00 TL tutarındaki manevi zarar olmak üzere toplam 4.983.701,05 TL tutarındaki maddi ve manevi zararımızın TCMB tarafından avans işlemlerine uygulanan had üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilemsini talep ve dava etmiştir.
Birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/664 esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davanın haksız ve metnetsiz olduğunu, dava dilekçesinde geçen hususların gerçek olmadığını, yanlar arasında ki cari hesap ilişkisine göre davacının davalıdan alacağının bulunmadığını bilakis borcunun bulunduğunu beyanla, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME :
Elde ki asıl dava; yanlar arasında ki 30/03/2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi kapsamında 5 numaralı hakedişden kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 947.022,08-TL, 6 numaralı hak edişten kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 561.225,22-TL olmak üzere toplam 1.508.247,3-TL’nin değişik oranlarda avans faiziyle davalıdan tahsili istemine, birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/460 esas sayılı dosyasında ki dava; İcra İflas Yasasının 67.maddesine dayalı olarak açılan faturaya bağlı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalının vaki itirazlarının iptali ile icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/664 esas sayılı dosyasında ki dava ise; yanlar arasında ki sözleşmenin haksız ve tek taraflı feshi nedeniyle uğranılan 4.633.701,05 TL muhtelif maddi zarar ziyan ile 350.000,00 TL manevi tazminatın avans faiziyle tahsili istemine ilişkindir.
İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafından davalı hakkında toplam 130.280,61-TL fatura alacağının eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İcra İflas Yasasının 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında ki dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İcra İflas Yasasının 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Yapılan yargılama da tarafların dayanağı deliller tam olarak dosyaya ikame olunmuş, müteakip oluşturulan bilirkişi kurulu vasıtasıyla rapor ve ek rapor tanzimi sağlanmıştır.
20/02/2018 ve 23/10/2018 tarihli bilirkişi asıl ve ek raporunda özetle;
Davacının ... esas sayılı dava dosyasında 30/03/2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi kapsamında 5 ve 6 numaralı hakkedişlerden kaynaklanan alacağını talep ettiği, ancak sözleşmenin fesh edilmiş olması nedeniyle davacının 5 ve 6 no lu hak edişler yerine kesin hesaplar üzerinden belirlenecek alacağını talep etmesi gerektiği, kesin hak ediş hesabına göre davacının alacağının asıl dava dosyası yönünden 900.391,45 TL olduğu,
Alt yüklenici davacının sorumluluğunda olmayan olaylar nedeniyle davalının alt yüklenici davacıya süre vermesi gerekirken vermeyerek sözleşmeyi fesh ettiği, bu nedenle davalının sözleşmenin feshinde haksız olduğu, davacının sözleşmenin feshi nedeniyle birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/664 esas sayılı dava dosyasında talep edebileceği zarar miktarının 781.234,06 TL olduğu, davaya konu olayda olduğu gibi kısa aralıklı olarak çalışılmayan günler için işin durumuna göre tam yevmiye, kısmi yevmiye verilebildiği gibi hiç yevmiye verilmediğinin de olabildiği, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu, Nisan ayında mobil vincin, davalının sorumluluğunda olan yemekhane binası inşaatında çalıştığına karar verilmesi halinde, Nisan ayı mobil vinç kirasının 34.530,00 TL olup bu miktarın 3 aylık faizinin de 1.243,08 TL olduğu, davacının bu kalemden talep edebileceği alacak miktarının 35.773,08 TL olduğu,
Davacının birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/460 esas sayılı dosyasında ki taleplerinin bir kısmının 4.hakediş ile geri kalanının da kesin hakediş ile ödenmiş olması nedeniyle bu dosya kapsamında her hangi bir alacağının bulunmadığı yönünde görüş açıklandığı anlaşılmıştır.
Hemen belirtilmedir ki, bilirkişi kurulu asıl raporu ve ek raporu birlikte değerlendirilmiş, dosya kapsamına uygun, yeterli gerekçeye sahip ve denetlenebilir nitelikte kabul edilerek hükme esas alınmıştır.
Elde ki asıl ve birleşen davalarda davacı taraf, yanlar arasında ki 30/03/2015 tarihli soma yardım konutları inşaatı projesi hafriyat kaba yapı işleri ile gerekli malzemelerin temini işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesinin davalı tarafından her hangi bir sebep gösterilmeksizin haksız olarak fesh edildiğini, taraflar arasında ki sözleşme gereğince davalının başta yer teslimi olmak üzere inşaatların yapılabilmesi için alt yapı faaliyetlerini (yüklenici davalının yükümlülüğünde olan elektrik, su, yol, şantiye binası ve tesisleri vb) zamanında yapmaması nedeniyle işlerin geciktiğini, bu hususun pek çok yazı ile davalı tarafa bildirilmesine rağmen gereklerinin ifa edilmediğini, davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşme kapsamında ve davacı tarafından hazırlanarak davalıya sunulan 5. ve 6.hak ediş alacaklarının ödenmediğini, teminat mektuplarının iade edilmediğini, davalının sözleşme kapsamında yer almayan ek talepler nedeniyle keşide edilen 30/09/2015 tarihli 2.100,40 TL bedelli, 15/09/2015 tarihli 86.408,45 TL bedelli, 17/10/2015 tarih 41.771,76 TL bedelli faturaların bedelini ödemediğini, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davacının zarara uğradığını ve bu zararların davalı tarafından giderilmesi gerektiğini beyan ve iddia etmiş,
Davalı taraf ise, davalının 30/03/2015 tarihli sözleşmenin 8.maddesinin tanıdığı hak ve yetkiye dayanarak sözleşmeyi 18/10/2015 tarihi itibariyle fesh ettiğini, sözleşmenin haksız fesih sayılamayacağını, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmadığını, davalının asıl ve birleşen davalarda davacıya borcunun bulunmadığını, cari hesap kayıtlarına göre davalının davacıdan alacağı olduğunu, takas ve mahsup istemlerinin bulunduğunu, davacının davalı tarafından ödenen ve fatura edilen yemek bedellerini ödemediğini, davalının davacıya olan toplam borçlarının, davacının teminat mektubundan karşılandığını, teminat mektubundan arta kalan miktarın kesin hesapların yapılmasından sonra davacıya iade edilebileceğini, beyan ve iddia etmiştir.
Asıl ve birleşen davalarda; 13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa İli, Soma İlçesinde meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden madencilerin ailelerinin ihtiyacını karşılamak üzere ... ile davalı ... Şirketi arasında,... tarafından teslim edilen taşınmaz üzerinde 301 adet konut, 1 adet ilk öğretim okulu, 1 adet cami, 1.500 m2 alan üzerinde kurulu çocuk parkı ve 1 adet madencileri anmaya yönelik anıt inşa edilip madenci ailelerine teslim edilmek üzere ...'a hibe edilmesine ilişkin 17/07/2014 tarihli bağışlama sözleşmesi akdedildiği, bağışta bulunan davalı ... Holding Anonim Şirketi ile davacı şirket arasında 30/03/2015 tarihli soma yardım konutları inşaatı projesi hafriyat kaba yapı işleri ile gerekli malzemelerin temini işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin devamında davalının 30/03/2015 tarihli sözleşmenin 8.maddesine dayanarak sözleşmeyi tek taraflı ve her hangi bir sebebe bağlı olmaksızın ve tazminatsız olarak fesh ettiği, 18/10/2015 tarihi itibariyle sözleşmenin fesh edildiği hususlarında taraflar arasında her hangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasında ki uyuşmazlık;
a)Taraflar arasında ki 30/03/2015 tarihli soma yardım konutları inşaatı projesi hafriyat kaba yapı işleri ile gerekli malzemelerin temini işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesinin, sözleşmenin 8.maddesine dayanılarak tek taraflı ve her hangi bir sebebe bağlı olmaksızın ve tazminatsız olarak fesh edilip edilemeyeceği, başka bir anlatımla sözleşmenin feshinde davalının haklı olup olmadığı, sözleşmenin feshinin haksız fesih niteliğinde olup olmadığı,
b)Davacının sözleşme kapsamında yapılan işlere ilişkin 5 ve 6 no lu hak ediş alacaklarının bulunup bulunmadığı,
c)Sözleşmenin feshi nedeniyle davacının her hangi bir zararının mevcut olup olmadığı, zararının bulunması halinde miktarının ve davalının sorumluluğunun ne olduğu,
d)Davacının manevi zarar nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği,
e)Sözleşme kapsamında yer almayan ek talepler nedeniyle keşide edilen 30/09/2015 tarihli 2.100,40 TL bedelli, 15/09/2015 tarihli 86.408,45 TL bedelli, 17/10/2015 tarih 41.771,76 TL bedelli faturalar nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı, hususlarıdır.
SONUÇ:
Taraflar arasında ki sözleşmenin iş yerinin teslimine ilişkin 5.1.maddesi "bu sözleşmenin taraflarca imzalanmasını müteakip 10 gün içinde taraflarca iş yeri teslim tutanağının imzalanması ile alt yükleniciye iş yerinin teslimi yapılmış sayılacaktır" işlere başlamaya ilişkin 5.2.maddesi "iş yeri teslim tutanağının taraflarca imzalandığı tarih işin başlangıç tarihidir" işlerin süresine ilişkin 5.3.maddesi "işin başlangıç tarihinden itibaren 136 gündür. Gecikme halinde her bir gün için iş bu sözleşme bedelinin % 0,2 si tutarında bir meblağı ifaya ekli cezai şart olarak ödeyecektir. Ancak toplam cezai şart tutarı sözleşme bedelinin % 5 ini geçemez" sözleşme bedeline ilişkin 6.1.maddesi "iş bu sözleşmenin tahmini keşif bedeli 8.489.382 TL ve KDV dir 6.2.maddesi alt yüklenici teklif birim fiyat listesinde yer alan fiyatlar sabittir ve değişmeyecektir. Malzeme ve eskalasyon fiyat farkı verilmeyecektir" sözleşmenin 7.3.1. Maddesi "alt yüklenicinin hak edişlerinden % 5 oranında nakdi kesinti yapılmak suretiyle bir nakti teminat oluşturulacaktır. İş bu teminat kesin kabulün yapılmasını, işçi alacak, prim ve SGK kesintilerinin kanuni nispetler içerisinde ödendiğinin ve SGK dan alınan ilişiksiz belgesinin yükleniciye tevsiki ve alt yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan diğer edimlerini yerine getirdiğinin tespitini takiben alt yükleniciden başka bir alacağı olmadığına dair ibra almasından sonra iade olunur" sözleşmenin feshine ilişkin 8.maddesi "iş bu sözleşmenin diğer maddelerinde yer alan, sözleşmenin feshine ilişkin koşullar saklı kalmak kaydıyla yüklenici, bu sözleşmeyi her hangi bir zamanda, her hangi bir gerekçe göstermeksizin 10 gün önceden yazılı olarak bildirmek kaydıyla tek taraflı ve tazminatsız olarak fesh edebilir" şeklindedir.
Öncelikle sözleşmenin feshi üzerinde durulması gerekir. Tarafların kabulünde olduğu üzere taraflar arasında ki 30/03/2015 tarihli sözleşme davalı tarafından 18/10/2015 tarihi itibariyle sözleşmenin 8.maddesine dayanılarak fesh edilmiştir. Fesih beyanından davalının her hangi bir somut gerekçeye dayanmadığı, yanların yöneticileri arasında ki yazışmalar nedeniyle işin yetiştirilemeyeceğinin düşünüldüğü ve davacı tarafında feshi zaten kabul ettiği gerekçesine dayanıldığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 8.maddesine göre gerçekten de davalının sözleşmenin feshi için her hangi bir sebebe dayanması gerekmemektedir. Ancak davalının sözleşmeyi feshinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de olmaması gerekir. Soma Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasında alınan ve mahkememiz bilirkişi kurulu heyeti tarafından da kabul edilen ve bu suretle mahkememizin de kabulünde olan rapor içeriğine göre, sözleşmenin feshi tarihi itibariyle sözleşmeyle kararlaştırılan işler % 91,53 aranında tamamlanmıştır. Geri kalan işlerin tamamlanması için gereken süre ise 12 gündür. Hal böyle olunca da, kalan işlerin tamamlanması için uygun bir süre vermesi gerekirken, her hangi bir süre tanımadan davalının sözleşmenin 8.maddesine dayanarak sözleşmeyi fesh etmiş olması mahkememiz tarafından hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmiştir. Yine her ne kadar davalı taraf, davacı tarafında feshi kabul ettiğini iddia etmiş ise de, davacının sözleşmenin her halükarda feshi düşünülüyor ise şantiye alanını terk etmeye hazır oldukları yönünde ki beyanın feshi kabul ettikleri anlam ve mahiyetinde olmadığı, yine sözleşme ile kararlaştırılan işlerin davalıdan kaynaklanan nedenlerle (-davalının sorumluluğunda olan kule vinçlerin kurulmasında gecikilmesi, kule vinçler kurulduktan sonra yüksek rüzgar arıza ve elektrik kesintisi nedeniyle bir haftadan fazla çalışılamaması, A11 numaralı blokun zemininde problem çıkması ve yerinin kaydırılması, okul, cami, ısı merkezi ve su deposu projelerinin sözleşmenin feshi tarihine kadar davalı tarafından davacıya teslim edilmemiştir-) sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlanamadığı (dosyada mevcut delillerden açıkça anlaşılacağı üzere davacı tarafından pek çok defa davalının yükümlülüğünde ki hususların yerine getirilmesi aksi taktirde işlerin gecikeceği ihtar edilmiştir) da göz önüne alındığında, davalının sözleşmenin feshinde haksız olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına, özellikle hükme esas alınan bilirkişi kurulu asıl ve ek raporuna göre, 13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa İli, Soma İlçesinde meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden madencilerin ailelerinin ihtiyacını karşılamak üzere...ile... Şirketi arasında ... tarafından teslim edilen taşınmaz üzerinde 301 adet konut, 1 adet ilk öğretim okulu, 1 adet cami, 1.500 m2 alan üzerinde kurulu çocuk parkı ve 1 adet madencileri anmaya yönelik anıt inşa edilip madenci ailelerine teslim edilmek üzere ...'a hibe edilmesine ilişkin 17/07/2014 tarihli bağışlama sözleşmesi akdedildiği, bağışta bulunan... Şirketi ile davacı şirket arasında 30/03/2015 tarihli soma yardım konutları inşaatı projesi hafriyat kaba yapı işleri ile gerekli malzemelerin temini işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığı, imzalanan sözleşmenin davalı tarafından 18/10/2015 tarihi itibariyle haksız olarak fesh edildiği, her ne kadar davacı tarafından asıl dava da 30/03/2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi kapsamında 5 numaralı hakedişden kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 947.022,08-TL, 6 numaralı hak edişten kaynaklanan ve avans mahsup edildikten sonra kalan 561.225,22-TL olmak üzere toplam 1.508.247,3-TL’nin tahsili talep edilmiş ise de, bilirkişi kurulu raporunda açıklandığı ve mahkememiz tarafından da kabul edildiği üzere, sözleşmenin fesh edilmiş olması nedeniyle davacının hak edişler nedeniyle talepte bulunamayacağı, sözleşmenin feshi nedeniyle taraflar arasında tasfiye hesabının (kesin hak edişin) tespitinin ve buna göre tarafların birbirlerinden alacak ve borçlarının belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme kapsamında ki işlerin devamı sırasında 4 adet hak ediş düzenlendiği, bu hak edişlerin taraflar arasında itirazsız olarak imzalandığı, tarafların kabulünde olduğu üzere 4 hak ediş sonunda yapılan toplam imalatın 5.078.127,52 TL olduğu, davacı alt yüklenici tarafından toplam bedeli 1.508.247,3 TL bedelli 5 ve 6 no lu hak edişlerin düzenlenerek yükleniciye verildiği ve yüklenici tarafından onaylanmadığı, ayrıntısı bilirkişi kurulu raporunda yer alan davacının kesin hesap icmaline göre belirlediği toplam imalat miktarının 6.472.765,94 TL olduğu, Soma ...Asliye Hukuk Mahkemesinin... değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile belirlenen ve davalı yüklenicinin kabul ettiği kesin hak ediş icmaline göre imalat toplamının 6.138.810,64 TL olduğu, mahkememiz tarafından hükme esas alınan bilirkişi kurulu asıl raporuna ek tablodan anlaşılacağı üzere, davacının yanlar arasında ki sözleşmenin tasfiyesinde göz önüne alınacak imalatının (toplanan delillerle sübut bulan ve ayrıntısı asıl rapora ek tabloda yazılı iş ve imalatlara ilişkin) 6.308.921,77 TL, iş değişiklikleri nedeniyle yapılan diğer işlerin bedeli olan 19.066,69 TL nin eklenmesi suretiyle toplamda 6.327.988,46 TL imalat olduğu, az yukarıda açıklandığı üzere davacıya 4 no lu hak edişle 5.078.127,53 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme düşüldüğünde hak ediş miktarının 1.249.860,93 TL 224.974,97 TL KDV eklendiği taktirde 1.474.835,90 TL olduğu, sözleşmenin tasfiyesine ve kesin hak edişe ilişkin davacının 1.474.835,90 TL miktarında ki hak edişinden 63.493,05 TL nakit teminat iadesi (sözleşme gereğince) 341.125,25 TL avans kesintisi (sözleşme gereğince) 44.994,99 TL KDV düşüldüğü taktirde davacının neticede asıl davada talep edebileceği sözleşmenin tasfiyesi ve kesin hak edişinin 1.026.222,61 TL olduğu, ticari defter ve kayıtlara göre mahkememiz tarafından sübut bulduğu kanaatine varılan davacının davalıya olan 125.831,16 TL miktarında ki borcu mahsup edildiğinde davacının asıl davada talep edebileceği nihai alacağının 900.391,45 TL olduğu, asıl davada davacının talebinin bu miktar yönünden yerinde olduğu fazlaya ilişkin isteminin yerinde olmadığı, dosyada mevcut kayıt ve belgelerden, Soma Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan raporlardan ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporundan analaşılacağı üzere, sözleşmenin davalı tarafından haksız feshi nedeniyle davacının birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/664 esas sayılı dosyasında 04 Mayıs-17 Eylül 2015 arası gelir ve kar kaybı talebinde bulunabileceği, bilirkişi raporunda belirlendiği üzere bu miktarın 100.831,35 TL ve 18.149,64 TL KDV olduğu, kalıpların yükleniciye devri nedeniyle (inşaat alanında kalan ve kullanılamayacak hale gelen) davacının bilirkişi raporunda hesaplandığı gibi bu kalem nedeniyle 198.879,26 TL ve 35.798,27 TL KDV alacaklı olduğu, davacının kendi katlandığı ödemeler nedeniyle 5.269,27 TL ve 948,47 TL KDV finansman giderleri yaptığı ve davalıdan bu kalem nedeniyle alacaklı olduğu, davacının Mayıs ayı mobil vinç kirası yönünden 76.732 TL, Haziran ayı mobil vinç kirası yönünden 19.550 TL davalıdan alacaklı olduğu, yine davacının Nisan ayı Jeneratör masrafı yönünden 18.382 TL, verim düşüklüğü işçilik farkı için 259.910 TL ve 46.783,80 TL KDV alacaklı olduğu, neticede davacının ispat edilen ve bilirkişi kurulu raporunda açıklanan, mahkememizce de kabul edilen birleşen davada talep edebileceği alacak miktarının 781.234,06 TL olduğu, davacının birleşen dosyada ki bir kısım alacak kalemlerine ilişkin istemlerinin (03 Nisan-04 Mayıs 2015 arası genel gider talebi vb) hak edişler içerisinde olması ve bir kısım masraflara davacı alt yüklenicinin katlanacak olması (03 Nisan -04 Mayıs 2015 tarihleri arası otel konaklama ve servis ücreti vb) nedeniyle yerinde olmadığı, Nisan ayında mobil vinç ihtiyacının bulunmaması nedeniyle Nisan ayı mobil vinç kirasının talep edilemeyeceği, kaldı ki davalının sorumluluk alanında çalıştığı hususununda ispat edilemediği, yine her ne kadar davacı tarafça birleştirilen davada manevi tazminat isteminde bulunulmuş ise de, davalı taraftan sadır olan ve davacı tüzel kişiliğe yönelen ve haklarını ihlal mahiyetinde her hangi bir iş ve eylem ispat edilemediğinden ve bu suretle manevi tazminat istemine ilişkin koşullar somut olayda gerçekleşmediğinden davacının manevi tazminat isteminin yerinde olmadığı, yine her na kadar davacı tarafça birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/460 esas sayılı dosyasında, sözleşme kapsamında yer almayan ek talepler nedeniyle keşide edilen 30/09/2015 tarihli 2.100,40 TL bedelli, 15/09/2015 tarihli 86.408,45 TL bedelli, 17/10/2015 tarih 41.771,76 TL faturalar nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminde bulunulmuş ise de, davacını faturalara konu ettiği alacakların bir kısmının 4.hak ediş ile ödendiği ve geri kalan miktarında kesin hak ediş kalemleri içerisinde yer aldığı, hal böyle olunca da davacının birleşen bu davasının yerinde olmadığı sonucuna ve vicdani kanaatine varılarak bilirkişi kurulu asıl ve ek raporu dayanak tutulmak suretiyle asıl ve birleşen davalara ilişkin aşağıda ki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
2016/414 esas sayılı asıl dava yönünden;
1)Davanın kısmen kabulüne,
2)900.391,45 TL nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya dair isteminin reddine,
3)Asıl davada ki yargılama giderlerinin asıl davanın kabulü ve reddi oranlarına göre taraflara ait olmasına,
4)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 61.505,74 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
5)Davacı tarafça yatırılan 25.757,10 TL peşin harcın davalıdan tahsiline,
6)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 62.069,57 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 47.442,79TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8)Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 9.801,70 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %59 'unun davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9)Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 3,00 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %41'inin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
2016/664 esas sayılı birleşen dava yönünden;
1)Birleşen davanın kısmen kabulüne,
2)781.234,06 TL'nin dava tarihinden değişen oranlarda avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-)Koşulları somut olayda gerçekleşmediğinden davacının manevi tazminat isteminin reddine,
4)Davacının fazlaya dair istemiyle, hüküm altına alınanlar dışında ki birleşen davada taleplerinin tümden reddine,
5)Yargılama giderlerinin iş bu birleşen davanın kabulü ve reddi oranlarına göre taraflara ait olmasına,
6)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 53.366,10 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan harçtan mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan harcın davacıya iadesine,
7)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 56.111,70 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 130.649,07 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9)Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 31,80 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %15'inin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
2017/460 esas sayılı birleşen dava yönünden;
1)Davacının davasının reddine,
2)Davacının iş bu dava da koşulları oluşmayan diğer taleplerinin reddine,
3)Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 54,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan harçtan mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan harcın davacıya iadesine,
5)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 16.326,66TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
Taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
ASIL DAVADA HARÇ BEYANI
61.505,74 TL KARAR HARCI
25.757,10 TL PEŞİN HARÇ
35.748,64 TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ
31,80 TL BVH VE VSH.
8.250,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
1.519,90 TL POSTA MAS.
9.801,70 TL TOPLAM
DAVALI GİDERİ
3,00 TL TOPLAM
BİRLEŞEN 8 ATM 2016/664 ESAS SAYILI DAVADA HARÇ BEYANI
85.109,16 TL PEŞİN HARÇ
53.366,10 TL KARAR HARCI
31.743,06 TL TALEP HALİNDE İADE HARÇ
DAVACI GİDERİ
31,80 TL TOPLAM
BİRLEŞEN 13.ATM 2017/460 ESAS SAYILI DAVADA HARÇ BEYANI /
1.573,47 TL PEŞİN HARÇ
54,40 TL KARAR HARCI
1.519,07 TL. TALEP HALİNDE İADE HARÇ