T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/509 Esas
KARAR NO: 2018/912
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2016
KARAR TARİHİ: 13/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı araca Davalı ... A.Ş.'ne ait Davalı ... A.Ş tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın %100 kusur ile çarptığını, olay sonucu hasar gören müvekkil şirkete ait aracın sigorta kayıtlarına hasar kaydının işlendiğini, araçta değer kaybı oluştuğunu belirterek, değer kaybının tespiti ile şimdilik 2.000,00 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, 13/11/2015 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :Davalı ... A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait aracın uzun dönem kiralama aracı olduğunu, olay tarihinde Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi ile ihbar olunan şirkete kiralanmış olduğunu, sözleşme şartları gereğince hasar ve ziyan sorumluluğunun kiracıya ait olduğunu, araç işleteninin ihbar olunan şirket olduğunu, bu sebeple davanın müvekkil şirket açısından husumetten reddi gerektiğini belirterek, olayda sorumlulukları bulunan araç işleteni ...Şti. ve sürücüsü ...'ya ihbar ile müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olduğunu, davalı müvekkilin KTK 85/1 ve Trafik Poliçesi Genel Şartları 1.maddesinden doğan kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, bu sebeple sebepsiz zenginleşmeye mahal vermemek amacıyla öncelikle kazadaki kusur oranlarının tespiti gerektiğini, sonrasında değer kaybının tespitinin gerektiğini beyanla davanın müvekkili açısından davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Dava, 2918 Sayılı Kanun'un 85, 91 ve devamı maddeleri ile 97 .maddesi kapsamında trafik kazası nedeniyle işletene ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik maddi tazminat talepli eda davasıdır.
Taraflar arasında uyuşmazlık konusu hususlar, dava konusu kazada kusur durumunun ne olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise gerçek zarar tutarının ne olduğu, davalı ... A.Ş.nin işleten sıfatının ve pasif husumetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
2918 Sayılı Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun tanımlar başlıklı 3. Maddesinde işleten; "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.
Yine 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
Mahkememizce taraflarca gösterilen deliller toplanmış, trafik kaydı, hasar dosyası, tramer kaydı celbedilmiş, davalı ... A.Ş. Tarafından ibraz edilen kira sözleşmesi incelenmiş ve kusur ile değer kaybı hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 05/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda; 13/11/2015 tarihinde meydana gelen olayda, davalı taraf araç sürücüsü...'nun %75 oranında kusurlu, davacı araç sürücüsü ...'in %25 oranında kusurlu olduğunu, olay nedeniyle davaya konu ... plakalı araçta ortaya çıkan değer kaybı miktarının olay tarihinde piyasa şartlarına göre ortalama 1.350,00 TL olduğunu belirtmiştir.
Anılan düzenlemeler ve dosya kapsamına göre somut olay değerlendirildiğinde; hükme esas almaya elverişli, denetime açık bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalının sigortalısına ait ... plakalı araç şoförünün %75 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının 1.350,00-TL olduğu, davalı ... A.Ş.'nin dosyada mübrez uzun dönem operasyonel araç kiralama sözleşmesine göre ve 2918 Sayılı Kanunun 3. Maddesi uyarınca kaza tarihi itibariyle işleten sıfatını haiz olmadığı, başka ifade ile pasif husumetinin bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin ise sigortalanan araç şoförünün kusuru oranında bu zarardan sigortalısının kusuru oranında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve devamı maddeleri ile 97 maddesi kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatıyla sorumlu olduğu, kusur durumuna göre davalı sigorta şiketinin sorumlu olduğu tutarın 1.012,50-TL olduğu anlaşılmış, davalı ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ...A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile; 1.012,50 TL değer kaybı tazminatının bu davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
Davalı ...A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile; 1.012,50 TL değer kaybı tazminatının bu davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 69,16 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...A.Ş.'den tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ne verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 987,50 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ne verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.012,50 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 958,35 TL yargılama giderinin davadaki kabul oranına göre %50'si olan 479,17 TL'nin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı ... A.Ş. tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendisine iadesine,
Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dair, davacı vekili ile Davalı ... A.Ş. vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.
Katip
e-imzalı
Hakim
e-imzalı
HARÇ BEYANI /
69,16 TL KARAR HARCI
34,16 TL PEŞİN HARÇ /
35,00 TL EKSİK KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ
33,50 TL BVH VE VSH.
650,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
274,85 TL TEBLİĞLER /
958,35 TL TOPLAM