T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/782 Esas
KARAR NO: 2019/951
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07/2016
KARAR TARİHİ: 05/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; 28/04/2014 tarihinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile Davalı ...'in kullandığı ve Davalı ... Şti'ye ait Davalı ...Ş. tarafından sigortalı... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin meydana gelen hasarı giderdiğini ve yaptığı 5.646.40 CHF'yi karşılık 532.76 CHF ödeme yapıldığını, bakiyenin ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını; ancak davalıların takibe itirazda bulunduklarını beyanla icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, masraf ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde ve özetle; dava konusu kazanın meydana geldiği yerin İzmir olduğunu ve yetki itirazında bulunduklarını, müvekkilinin trafik kazasının meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber ödenmesi gereken bir zarar söz konusu ise bunun diğer davalı ...Ş. Tarafından karşılanmasının gerektiğini beyanla davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar... A.Ş. ile ...'e yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE: Dava; davacı ... şirketinin sigortalısına yaptığı ödemenin davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalılarca yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususlar; dava konusu kazada tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacının sigortalısına ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle meydana gelen gerçek hasar tutarının ne olduğu, davalı ... şirketince yapılan ödemenin mahsubu sonucu bakiye zarar mevut olup olmadığı, ... İcra Dairesi'nin ... sayılı takibine davalılarca yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
İcra dosyası celbedilerek incelenmiş, takibe itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, trafik kaydı, hasar dosyası dosya arasına alınmış ve dosyanın kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
16/01/2018 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen kazada davacı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücü ...'in asli ve tam kusurlu (%100 oranında) olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'in kusursuz olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen zararın, hasara ilişkin eksper raporunun, hasar fotoğraflarının ve onarım faturasının birer kopyasının dava dosyasına sunulmasından sonra hesaplanabileceği kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi ön raporu ve davacı vekilinin itirazları doğrultusunda; hasar dosyasında eksik olan tüm belgeler, kaza fotoğrafları, eksper raporu, onarım faturası celbedilmiş dosya ek rapor için yeniden bilirkişiye tevdii edilmiştir.
20/06/2018 teslim tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kazanın meydana gelişinde davalı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'in asli ve tam kusurlu (%100 oranında) olduğu, davacı şirkete sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen zararın, hasara ilişkin eksper raporunun değişmesi gereken parça ve gerekli işçiliklerin dökümünün verildiği sayfalarının tercümesi ile hasar ayrıntısını gösteren fotoğrafların birer kopyasının dava dosyasına sunulmasından sonra hesaplabileceği kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi tarafından eksik olduğı bildirilen diğer deliller tamamlanarak yeniden ek rapor alınmış; 10/12/2018 teslim tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı şirkete sigortalı ... plakalı araçta kaza sonucu meydana gelen hasar nedeniyle davalı şirketin talep edebileceği onarım zararının 12.000,00-TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce, davacı vekilinin itirazlarının tek tek değerlendirilmesi ve dava İsviçre Frangı üzerinden açıldığı ve takip döviz cinsinden yapıldığı için gerçek hasar tutarının döviz cinsinden hesap edilmek suretiyle ek rapor tanzimi için dosya yeniden bilirkişiye tevdii edilmiştir.
10/06/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu kazada davalı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...’ in asli ve tam kusurlu (%100 oranında) olduğu, davacı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücü ... kusursuz olduğu, davacı şirkete sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı şirketin talep edebileceği onarım zararının 13.081,86-TL karşılığı 5.550,22 CHF olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
Dosyaya ibraz edilen kaza fotoğrafları ve eksper raporu kapsamında kök rapordan sonraki ek raporlarda yapılan kusur değerlendirmesi ve bilirkişinin dosyaya sunulu 14.486,00-TL değerindeki onarım faturasının gerçek hasarı yansıttığı tutarındaki tespit mahkememizce yerinde görülerek hükme esas alınmış; ancak hasar tutarının CHF cinsinden hesabı mahkememizce yapılmıştır.
Yukarıda anılan düzenlemeler, iddia, savunma ve alınan bilirkişi raporlarına göre; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalı ... şirketinin malik ve işleteni, davalı ...Ş.'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacının sigortalısına ait ... plakalı araçta meydana gelen onarım zararının TL cinsinden tutarının 14.486,00-TL olduğu, davalı ... şirketince davacıya 24/02/2016 tarihinde 1.578,00-TL ödeme yapıldığı hususları sabit kabul edilmiştir. Bilirkişi tarafından yapılan ödemenin mahsup edilmediği ve tüm zarar TL cinsinden hesaplandıktan sonra bulunan tutarın İşviçre frangına çevrildiği anlaşılmış, bu hesaplama yöntemi mahkememizce gerçek zararın döviz cinsinden gerçek değerini vermediğinden hükme esas alınmamış ve aşağıda izah edildiği şekilde re'sen hesap yapılmıştır.
Kaza nedeniyle davacının aracında meydana gelen gerçek hasar tutarı bilirkişinin de belittiği üzere dosyada mevcut 09/05/2014 tarihli onarım faturasına göre 14.486,00-TL dir. Fatura tarihi itibariyle TCMB verilerine göre 1,00-TL=2,3623 CHF'dir. Fatura tarihi itibariyle zarar tutarının CHF cinsinden değeri 14.486,00-TLx2.3623-CHF hesabı ile 6.132,16-CHF'dir. Bilirkişi tarafından da belirtildiği üzere poliçeye göre bu tutardan 500,00-CHF muafiyet bedeli düşüldüğünde, fatura tarihi itibariyle gerçek davacının talep edebileceği hasar tutarı 5.632,16-CHF olmaktadır. Davalı ... şirketince başvuru sonucu davacıya 24/02/2016(saat:12:08) tarihi itibariyle yapılan 1.578,00-TL tazminat ödemesinin, ödeme tarihine göre CHF cinsinden değeri, TCMB verilerine göre ödeme saatinde geçerli olan 23/02/2016 tarihli kura göre 1,00-TL=2,9692-CHF olduğundan, 1.578,00-TLx2,9692-CHF hesabı ile 531,46-CHF'dir. Davacının talep edebileceği gerçek hasar tutarın olan 5.632,16-CHF'den ödeme tutarı olan 531,46-CHF'nin mahsubu sonucu bakiye zarar 5.100,70-CHF olmaktadır.
Mahkememizce tespit edilen 5.100,70-CHF zarar tutarından davalı ... TBK'nun 49 maddesi uyarınca haksız fiil faili sıfatıyla, davalı ... Şirketi 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi uyarınca işleten sıfatıyla ve davalı ... 2918 Sayılı Kanunun 91 ve devamı maddeleri uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatırla sorumludur. Tüm davalıların zarardan sorumlulukları müteselsil mahiyettedir.
Yukarıda izah edilen tüm gerekçeler ile davanın kısmen kabulüne, davalıların ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takibine yaptığı itirazın 5.100,70-CHF asıl alacak yönünden iptaline karar verilmiş, davacı döviz cinsinden takip yapmakla birlikte yasal faiz talep ettiğinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca 1 yıllık CHF (İsviçre Frangı) cinsinden vadeli mevduat hesabına devlet bankalarının uyguladığı en yüksek faiz oranı (yasal faizi aşmamak kaydıyla) üzerinden faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Davacının alacağı haksız fiile dayalı ve likit niteliği haiz olmadığından yasal şartları oluşmayan inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalıların ... İcra Müdürlüğü'nün esas sayılı takibine yaptığı itirazın 5.100,70-CHF asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca 1 yıllık CHF (İsviçre Frangı) cinsinden vadeli mevduat hesabına devlet bankalarının uyguladığı en yüksek faiz oranı (yasal faizi aşmamak kaydıyla) işletilmek suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.066,67-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsiline, peşin alınan 267,35-TL harcın mahsubuna, bakiye 799,32-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Kabul edilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Reddedilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 39,55-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketi'ne verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.592,40-TL yargılama giderinin davadaki kabul oranına göre 1.576,48-TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan bakiyenin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
HARÇ BEYANI......... /
1.066,67-TL KARAR HARCI
267,35-TL PEŞİN HARÇ... /
799,32-TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ...... /
29,20-TL BVH
1.050,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
513,20-TL TEBLİĞLER... /
1.592,40-TL TOPLAM