T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/816KARAR NO : 2019/1024
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2016
KARAR TARİHİ : 24/12/2019
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin kararıdır.
Davacı vekili dava açan dilekçesinde ve yargılamada ki beyan ve iddialarında özetle;
Davacı şirketlerin oluşturduğu ortaklığın inşaat müteahhitliği yaptığını, ... de bulunan 678 ada 1 parsel sayılı taşınmazda inşa edeceği konut amaçlı site merkezinin inşaatına başlama safhasına gelince, 21450 DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun inşaat yapımına engel ve inşaat yapımı sırasında tehlike oluşturacağının tespit edildiğini, bunun üzerine 21450 DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun deplasesi hususunda...'a müracaat edildiğini, davalı ...'ın kurum içi yazışmaları neticesinde 08/06/2011 tarihinde ... Müdürlüğünün direktifi ile ... Müdürlüğünde görevli personel ile davacı şirketlerin vekili arasında protokol imzalandığını, davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 08/06/2011 tarihli protokolün içeriği itibariyle tek taraflı olup davalı ...'ın dayatmalarını içerdiğini, davacıların üstlendikleri inşaat işini sorunsuz yerine getirmek ve taahhütlerini aksatmamak adına protokolü imzalamak zorunda kaldığını, 08/06/2011 tarihli protokol gereğince davacıların tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini ve tüm masraflara davacıların katlandığını, davacıların 21450 DM deplasesi projesini tamamladıktan sonra 18/07/2012 tarihinde geçici kabul işlemi yapılarak ... görevlilerine teslim ettiğini, ...'nın protokol ile dayatmalarının Anayasanın 46, 35, 10, 172, 18, 13, 123 ve 2.maddelerine, abone yatırımlarının elektrik dağıtım bedelinden düşüleceğine ilişkin yasa hükmüne aykırı olduğunu, yasal mevzuata göre elektrik dağıtım şirketi olarak elektrik temin etme ve gerekli tesisleri yapma yükümlülüğü altında olan elektrik dağıtım şirketleri tarafından emredici hukuk kurallarına aykırı ve belirli kalıpta hazırlanarak abone olma talebinde bulunan bazı şirketlere yükümlülükler getirmek için kullanılan tip sözleşmelerin somut olayda olduğu gibi sözleşme özgürlüğünü gözetmemesi tek yanlı ve dayatmalar içermesi ve neticede Borçlar Yasasının 20/2.maddesi hükmüne aykırı olması nedeniyle batıl olduğunu, özetle ve öz olarak yürürlükte ki yasal mevzuat gereğince abonelere elektrik enerjisi temin etmek, bu hususta gerekli yatırımları yapmak yükümlülüğü altında bulunan davalı ...'ın tüm masrafları davacılar tarafından karşılanan deplase işlemine ilişkin masrafları protokol hükümlerine dayanarak ödemediğini, oysa ki protokolün tip olarak hazırlanan tek taraflı dayatmaları içeren bir sözleşme olması nedeniyle batıl olduğunu, davacının yaptığı masraflardan davalı ...'ın da mülkiyet sahibi olması nedeniyle sorumlu olduğunu beyanla, transformatör, elektrik dağıtım panoları, yüksek gerilim enerji nakil hattı ve diğer tesis bedellerinin protokolün mutlak butlanla batıl olması nedeniyle inşaat tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve yargılamada ki beyan ve iddialarında özetle;
Açılmış olan davanın usul ve esas bakımından hukuka aykırı olması nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, somut uyuşmazlıkta davalı ...'a husumet yöneltilemeyeceğini, davacının yapılan protokolün sözleşme hukuku ilkelerine aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğu iddiasının yerinde olmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve yargılamada ki beyan ve iddialarında özetle;
Öncelikle davanın zamanaşımı, hak düşürücü süre ve husumet yönünden reddinin gerektiğini, ... ile imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi hükümleri gereğince, dağıtım tesislerinin mülkiyetinin ...’a ait olduğunu, tesislerin yapım maliyetlerine ilişkin bedellerin yasal muhatabının ... olması nedeniyle husumetin davalı şirkete yöneltilmesinin doğru olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde, eldeki davanın türünü belirsiz alacak davası olarak belirttiğini, dava konusu edilen tesislerin yapım maliyetlerine ilişkin bedellerin bizzat davacı tarafça karşılandığı dikkate alındığında talep sonucunun belirlenmesinde objektif imkansızlık olduğu olgusuna dayalı olarak belirsiz alacak davası ikame edilmiş olmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacıya her hangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, dava konusu trafo merkezi ile ilgili olarak 26.01.1996 tarih, 671 sayı ile ... lehine 99 yıllık kira şerhi bulunduğunu, davacıların talepte bulunduğu tarihte trafo tesislerinin faal ve ihtiyaçları karşılayacak nitelikte olup her hangi bir ihtiyacın söz konusu olmadığını, davacı şirketlerin sorunsuz bir şekilde hak tesisi yapılan alanda çalışan trafo merkezini, kişiye özel olmayan "... Trafo Yer Değişikliğinde Uygulanacak Usul Esaslar" doğrultusunda tanzim edilen protokol hükümlerini kabul ederek deplase ettiğini, bu deplase sonucunda trafo merkezinin içinde bulunduğu binanın yapılabildiğini ve davacı şirketlerin buradan sağlayacağı rantı da hesaplayarak usul ve esaslar doğrultusunda tüm masrafları karşıladığını, yeni merkezler için yatırım ve işletme bakım işlemlerinin davalı şirket tarafından hali hazırda gerçekleştirildiğini, ancak dava konusu bu türün üçüncü şahısların rant amaçlı talepleri nedeniyle mevcut sistemlerin yerlerini değiştirme talepleri kamu kaynaklarının heba edilmesine sebep olacağından ... Trafo Yer Değişikliklerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar doğrultusunda düzenlenen protokoller ile davacı tarafından da kabul edildiği üzere dava konusu masrafların da talep sahiplerince ödenmesi gerektiğini, zira mevcut ve sorunsuz çalışan tesisin deplasesini gerekli olmadığı halde talep ederek deplasesini davacıların gerçekleştirdiğini, dava konusu 21450 nlu dağıtım merkezinin davacılar tarafından 08.06.2011 tarihli protokol usul ve esaslarına uygun olarak mevcut Cumhuriyet Caddesi ve Atatürk Bulvarı kesişimindeki yerinden inşa edilen binanın altına taşındığını, önceki trafo sisteminin binanın yapımına ya da kullanımına engel bir pozisyonda olmadığı için deplasesinin zorunlu olmadığını, dağıtım merkezinin içerisinde bulunan teçhizatın yenilenmesi işlemlerinin de DM'nin bina altına taşınması nedeniyle can ve mal güvenliği açısından doğabilecek tehlikeleri bertaraf etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle davacı tarafından yapıldığını, davacıların 08.06.2011 tarihli deplase protokolü hükümlerinin mutlak butlan ile batıl olduğunu sonradan ileri sürmelerinin dürüstlük kuralına aykırı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu beyanla, açılmış olan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Elde ki dava, mülkiyeti davalı ...'a, işletim hakkı davalı ...'a ait olan ...nlu dağıtım merkezinin, davacı ortaklık ile davalı ... arasında düzenlenen 08/06/2011 tarihli protokol kapsamında deplasesinin yapılması nedeniyle davacı ortaklığın katlandığı masrafların davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Elde ki dava da davacı taraf;
21450 DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun inşaat yapımına engel ve inşaat yapımı sırasında tehlike oluşturacağının tespit edildiği, bunun üzerine ... DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun deplasesi hususunda 08/06/2011 tarihinde ... İşletme ve Bakım Müdürlüğünün direktifi ile ...İşletme ve Bakım Müdürlüğünde görevli personel ile davacı şirketlerin vekili arasında protokol imzalandığı, 08/06/2011 tarihli protokol gereğince davacıların tüm yükümlülüklerini yerine getirdikleri ve tüm masraflara davacıların katlandığı, davacıların 21450 DM deplasesi projesini tamamladıktan sonra 18/07/2012 tarihinde geçici kabul işlemi yapılarak ... görevlilerine teslim ettiği, davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 08/06/2011 tarihli protokolün içeriği itibariyle tek taraflı olup davalı ...'ın dayatmalarını içerdiği, davacıların üstlendikleri inşaat işini sorunsuz yerine getirmek ve taahhütlerini aksatmamak adına protokolü imzalamak zorunda kaldığı, protokolün anayasa ve yürürlükteki mevzuata aykırı olup mutlak butlanla batıl olduğu, davacı tarafça deplase hususunda katlanılan masrafların davalılara yükletilmesi gerektiği beyan ve iddiasında bulunmuş,
Davalı ...;
Davada husumetin davalıya yöneltilemeyeceği, davanın hukuka aykırı olması nedeniyle reddinin gerektiği beyan ve iddiasında bulunmuş,
Davalı ... ise;
Husumetin davalıya yöneltilemeyeceği, davanın hukuka aykırı olduğu, davacı tarafın rant amaçlı talepleri nedeniyle mevcut sistemlerin yerlerini değiştirme talepleri kamu kaynaklarının heba edilmesine sebep olacağından ... Trafo Yer Değişikliklerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar doğrultusunda düzenlenen protokoller ile davacı tarafından da kabul edildiği üzere dava konusu masrafların da talep sahiplerince ödenmesi gerektiği, zira mevcut ve sorunsuz çalışan tesisin deplasesini gerekli olmadığı halde talep ederek deplasesini davacıların gerçekleştirdiği, dava konusu 21450 nlu dağıtım merkezinin davacılar tarafından 08.06.2011 tarihli protokol usul ve esaslarına uygun olarak mevcut Cumhuriyet Caddesi ve Atatürk Bulvarı kesişimindeki yerinden inşa edilen binanın altına taşındığı, önceki trafo sisteminin binanın yapımına ya da kullanımına engel bir pozisyonda olmadığı için deplasesinin zorunlu olmadığı, dağıtım merkezinin içerisinde bulunan teçhizatın yenilenmesi işlemlerinin de DM'nin bina altına taşınması nedeniyle can ve mal güvenliği açısından doğabilecek tehlikeleri bertaraf etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle davacı tarafından yapıldığı, davacıların 08.06.2011 tarihli deplase protokolü hükümlerinin mutlak butlan ile batıl olduğunu sonradan ileri sürmelerinin dürüstlük kuralına aykırı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, beyan ve iddiasında bulunmuştur.
Yapılan yargılama da tarafların dayandığı deliller toplanmış, Borçlar Yasasının 146.maddesi gereğince davalıların zamanaşımı itirazlarının reddine karar verilmiş, oluşturulan bilirkişi kurulu vasıtasıyla mahallinde keşfen inceleme yapılması temin olunmuş, müteakip bilirkişi kurulu raporunu sunmuştur.
Bilirkişi kurulu 13/05/2019 tarihli raporunda özetle;
21450 nlu dağıtım merkezinin deplasesine ilişkin tüm sistem masrafı bedelinin, 390.566,54 TL, sadece davacı tarafça inşa edilen konut alanına elektrik tedarik etmek için gereksinim duyulan bedelin 103.288,90 TL olduğu, 21450 nlu dağıtım merkezinin deplase edilmeden önce ihtiyaçları karşılayacak mahiyette olduğu, inşaat yapılmasına mani olmadığı gibi davalı tarafın yatırım yapmasını gerektirecek bir ihtiyaç yada zorunluluğunda bulunmadığı, davacı ortaklığın talebi üzerine deplase işleminin yapılması ve davacı ortaklığın bu işlemden menfaat sağlaması göz önüne alındığında davalı tarafın yalnızca inşa edilen konut alanına elektrik tedarik etmek için gereksinim duyulan bedelden sorumlu olması gerektiği yönünde görüş açıklandığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi kurulu raporu Hukuk Muhakemeleri Yasasının 282/1.maddesi gereğince diğer delillerle birlikte değerlendirilmiş, neticede dosya kapsamına uygun bulunarak ve yeterli gerekçeye sahip ve denetlenebilir nitelikte olduğu değerlendirilerek hükme esas alınmıştır.
Öncelikle belirtilmelidir ki, her ne kadar davalı ... vekili tarafından davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına karşı koyulmuş ise de, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davanın Hukuk Muhakemeleri Yasasının 107.maddesi kapsamında açılabileceği ve davalının bu hususta ki itirazının yerinde olmadığı, sonucuna ve vicdani kanaatine varılmıştır.
Davalı ...'a elde ki dava yönünden husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususuna gelince, mülkiyeti davalı ...'a, işletim hakkı davalı ...'a ait olan 21450 nlu dağıtım merkezinin, davacı ortaklık ile davalı ... arasında düzenlenen 08/06/2011 tarihli protokol kapsamında deplasesinin yapılması nedeniyle davacı ortaklığın katlandığı masrafların davalılardan tahsili istemli davanın (-davalı ...'ın uyuşmazlığın temelini oluşturan 08/06/2011 tarihli protokole taraf olmaması, uyuşmazlığın temelini oluşturan iş ve işlemlerin adı geçen davalının insiyatifi dışında gerçekleşmesi nedeniyle-) davalı ...'a yöneltilemeyeceği, bu nedenle de adı geçen davalı yönünden davanın husumetten reddinin gerektiği sonucuna ve vicdani kanaatine varılmıştır. Zira davada ki uyuşmazlık davacı ile davalılardan ... arasında düzenlenen 08/06/2011 tarihli protokolde kararlaştırılan iş ve işlemlerden kaynaklanmış olup davalı ... protokole taraf değildir. Kaldı ki sırf yürürlükte ki mevzuat gereği sistemlerin mülkiyetinin adı geçen davalıya ait olması da kendisine husumet yöneltilmesini gerektiren sebeplerden değildir.
SONUÇ
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına özellikle hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre, davacı şirketlerin oluşturduğu ortaklığın inşaat müteahhitliği yaptığı, 21450 DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun ... de bulunan 678 ada 1 parsel sayılı taşınmazda inşa edilecek konut amaçlı site merkezinin inşaatına engel olacağının ve tehlike doğuracağının davacı tarafça kabul edilmesi üzerine, 21450 DM numaralı elektrik dağıtım trafosunun deplasesi hususunda 08/06/2011 tarihinde ... İşletme ve Bakım Müdürlüğünün direktifi ile Avcılar İşletme ve Bakım Müdürlüğünde görevli personel ile davacı şirketlerin vekili arasında protokol imzalandığı, davacıların 21450 DM deplasesi projesini tamamladıktan sonra 18/07/2012 tarihinde geçici kabul işlemi yapılarak ... görevlilerine teslim ettiği, deplase için yapılan masraflara davacıların katlandığı, davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 08/06/2011 tarihli protokol de deplaseye ilişkin tüm masrafların davacılar tarafından karşılanmasının kararlaştırıldığı, 21450 nlu dağıtım merkezinin binanın yapımına ya da kullanımına engel bir pozisyonda olmaması, ihtiyaçları karşılaması, davalı ...'ın enerji ihtiyacının karşılanması hususunda yeni yatırımlar yapmasına ilişkin koşulların bulunmaması, davacı tarafın yapıp pazarlayacağı inşaatla ilgili ekonomik kaygıları gözeterek (-zira taahhütlerini aksatmamak için protokolü kabul eden, taahhütleri aksatmamak hususunda basiretli tacir gibi davranan davacının, protokolü kabul hususunda basiretli davranmaması mahkememizde inşaat bedelini yükseltmek kaygısıyla hareket edildiği kanaatini doğurmuştur-) deplase talebinde bulunması, dağıtım merkezinin içerisinde bulunan teçhizatın yenilenmesi işlemlerinin de DM'nin bina altına taşınması nedeniyle can ve mal güvenliği açısından doğabilecek tehlikeleri bertaraf etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle yapılması, davacıların 08.06.2011 tarihli deplase protokolü hükümlerini kabul edip ve protokol hükümleri gereğince işlem yaptıktan sonra protokolün mutlak butlan ile batıl olduğunu sonradan ileri sürmelerinin (-Medeni Yasasının 2 Hukuk Muhakemeleri Yasasının 29 ve Türk Ticaret Kanununun 18/2.maddeleri kapsamında-) dürüstlük kuralına aykırı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olması, sebepleri göz önün alındığında davacıların tüm sistem masrafı bedelinin tahsili isteminin yerinde olmadığı, 21450 nlu dağıtım merkezi deplase edilmemiş olsaydı davalı ...'ın yeni yapılan konutlara enerji sağlamak için katlanması gereken masrafları davalıdan talep edilebileceği, bu bedelinde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda açıklandığı gibi 103.288,90 TL olduğu, sonucuna ve vicdani kanaatine varılarak aşağıda ki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-)Davacının dava açan dilekçesinde ki istemlerinin, davacı ile davalılardan ... arasında düzenlenen 08/06/2011 tarihli protokolde kararlaştırılan iş ve işlemlerden kaynaklandığı, davalı ...'nın protokole taraf olmadığı anlaşılmakla, adı geçen davalı aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET EHLİYETİ YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-)Diğer davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacı tarafça inşa edilen konut alanına elektrik tedarik etmek için gereksinim duyulan 103.288,90 TL nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalı ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine,
3-)Davalı ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yargılama giderlerinin kabul ve red oranlarına göre davacı ile davalı ...'a ait olmasına,
4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken harcın peşin harçtan mahsubu ile 6.255,30 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 11.013,11 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
6-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 40.996,20 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
7-)Pasif husumet yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
8-)Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 9.756,07 TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %13'ünün davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Davalı taraflarca dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davalı taraflarca yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde talep halinde davalı tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
13.310,96-TL. PEŞİN HARÇ
7.055,67 TL KARAR HARCI
6.255,30 -TL. TALEP HALİNDE İADE HARÇ
DAVACI GİDERİ /
33,50 TL BVH VE VSH.
2.250,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
416,90 TL POSTA MAS.
7.055,67 /
9.756,07 TL TOPLAM