T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/891 Esas
KARAR NO: 2018/1112
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 31/08/2016
KARAR TARİHİ: 08/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM:Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; İnternet üzerinden çeşitli gıda ürünlerinin siparişi konusunda hizmet veren müvekkili şirketin ... Adresinde mukim ..., ... şirketiyle akdettiği 30/09/2009 tarihli "Baş Bayilik Sözleşmesi" ile ülkemizde dahil olmak üzere dünyanın birçok yerinde tescilli "..." markası kapsamındaki işleri kurmak, geliştirmek, işletmek ve 3. Kişilere alt bayililer vermek konularında yetkilendirildiği, anılan yetki kapsamında davalı ile de 15/04/2013 tarihli " Ait Bayilik Sözleşmesi" akdedilmiş olup müvekkili ve davalı yan arasındaki ticari münasebet bu sayede başladığı Bununla beraber 08/12/2015 tarihinde İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi' nin... D.iş sayılı dosyasından anılan hususun tespitine yönelik müracaatta bulunulduğu ve mahilinde yapılan keşif sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu ile de işyerinin kapalı olduğu, giriş kapısında asma kilit olduğu, işyeri önündeki kaldırımda ve asfalt yolda herhani bir kazı çalşması ve bezeri iş yerinin çalışmasına engel halin olmadığı bu kapsamda uzunca bir süredir sözleşme kapsamında yer alan temel edimlerini tüm uyarılara rağmen yerine getirmeyen davalı tarafa ... Noterliği' nin 21/12/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı fesih bildirimi gönderilerek Alt Bayilik Sözleşmesi' nin 15/B-4 maddesi uyarınca feshedildiği hususu bildirilmiş ve söz konusu bildirim ayrıca e-posta yoluyla da davalı tarafa gönderildiği, yapılan bu fesih bildirimen yönelik davalı tarafça, ... Noterliği' nin 06/01/2016 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtaramasei gönderilerek, açıkça tespit edilin bu hususlar gerçek dışı nedenler ileri sürülerek kabul edilmediği bunun üzerine 13/01/2016 tarihinde tekrar ... Noterliği kanalıyla, bu defa ... yevmiye sayılı yanıt ihtarnamesi gönderilerek illeri sürülen nedenlerin taraflarınca kabul edilmediği, işyerinin sözleşmeye aykırı surtette kapalı tutulduğu beyan edilerek, sözleşmeye aykırılık teşkil eden fiiller nedeniyle her türlü talep ve dava hakkının saklı tutulduğu karşı yana bildirildiği, sözleşmenni bu yolla feshinden sonra 15.B-22 maddesinde yazılı bulunan " Alt Bayi'nin iş sözlemede bahsi geçen bütün hakları ister bu fesih maddesindeki ister diğire maddelerdeki hakları olsun saklı kalmak kaydıyla iş bu sözlemenin devam etmesine veya fesheilmesine bakılmaksızın, baş bayi Alt Bayi(...) ' ın iş bu sözleşmeden doğan yüküklülüklerini ihlal etmesi durumda 50.000 USD cezai şart talep edebilecektir" hükmü gereği söz konusu tutar İstanbul ...İcra Müdürlüğü' nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, yukarıda arz ve izah ettikleri nedenlerle icra dosyası borçlusu davalının itirazı, haksız kötü niyetli ve alacağın tahsilini geciktirme amaçlı olduğundan, davanın kabulü ile takibin devamına, kötü niyetli itiraz nedeniyle dosya borçlusu- davalının % 20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; müvekkili ile aralarında "..." markası altında çeşitli gıda ürünlerini satışı konusunda " Alt Bayilik Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkili söz konusu sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğinden ötürü taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini ifade ettiği davacı taraf sözleşmenin müvekkili tarafından ihlal edildiğinden bahisle İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün... esas sayılı icra dosyası ile 50.000,00-USD tutarında cezai şart talep ettiği, söz konusu cezai şart talebinin hukuki temeli bulunmadığını,... Şirketinin kurulmasından sonra söz konusu alt bayilik sözleşmesi kapsamında davalı taraf müvekilli değil dava dışı şirketi muhatap aldığı, taraflar arasındaki cari hesap ve fatura işlemleri müvekkili tarafından değil ... şirketi tarafından gerçekleştirildiği, davacı tarafın da buna hiçbir itirazı olmadığı böylelikle müvekkili sözleşmenin tarafı olmaktan çıkmış ve iş bu sözleşmenin tarafı ...Şti. Olduğu davalı taraf sözleşmenin ihlal edildiğinin tespiti için İstanbul Anadolu ... Sulh Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyası ile yaptırdığı delil tespitinde dahi dalvalı müvekkil ... ' ı değil Meyve Buketi şirketini hasım gösterdiği dava dışı ...Şti. Davacı tarafın da zımmi kabulü ile sözleşmenin tarafı haline geldiğinden ve müvekkil ...' ın şahsı sözleşmenin tarafı olmadığından ötürü müvekkili hakkında başlatılan icra takibinin hukuki bir temeli bulunmadığı bu nedenle huzurdaki itirazın iptali davanın pasif husumet nedeniyle reddi gerektiğini, "Alt Bayi' nin iş bu sözlemede bahsedilen diğer bütün hakları ister bu fesih maddesindeki ister diğer maddelerdeki hakları olsun saklı kalmak kaydıyla, iş bu sözleşmenin devam etmesine veya feshedilmesine bakılmaksızın Baş Bayi Alt Bayi' nin iş bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal etmesi durumunda 50.000,00-USD cezai şart talep edilebilceği" söz konusu cezai şart maddesine ilişkin düzenlemeye bakıldığında, maddenin tek taraflı olarak alt bayi aleyhine olarak düzenlenmiş orantısız ve adil olmayan bir sözleşme hükmünden doğduğu taraflar arasındaki sözleşme metni incelendiğinde söz konusu cezai şart hükmünün sözleşme kapsamında gerçekleşecek en ufak bir ihlalde dahi talep edilebilir biçimde düzenlendiği Davacı taraf dilekçesinde 04.12.2015; 05.12.2015 ve 18.12.2015 tarihlerinde alt bayi olan müvekkilin işyerini sözleşmeye aykırı bir biçimde kapalı tuttuğunu ifade etimşi ve sözleşmenin bu sebeplerden ötürü ihlal edildiğinden bahisle cezai şart talebinde bulunduğu, yukarıda belirtilen nedenlerle davanın pasif husumet nedeniyle usulden reddini, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli icra takibi başlaştmasından ötürü % 20' den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatının davacı tarafa yükletilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası takip dosyası celbedilmiştir.
Dayanak sözleşme, davacının ve dava dışı ...Şti nin...kayıtları dosya arasına alınmıştır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, Davacının iddiası, davalının savunması, ve tüm dosya kapsamına göre , ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dava dışı ... Şti ile davacı şirketin 2013-2015 yılı Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, takibe dayanak sözleşmeye konu ticari ilişkinin ne şekilde göründüğüne dair bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 30/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; incelenen davacı şirkete ait 2013 ve 2014 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde T.T.K hükümlereni göre usulüne uygun tasdik edildiği, davacı şirketin 2013 ve 2014 yılı ticari defterelirinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, inalenen davacı şirkete ait 2015 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterlerin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin şirketin 2015 yılı ticari T.T.K hükümlereni göre usulüne uygun tasdik edildiği, davacı şirketin 2015 yılı ticari defterelirinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, incelenen dava dışı ...Şti.' ye ait 2013,2014, ve 2015 yılları Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde T.T.K hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edildiği ve davalı şirketin 2013,2014 ve 2015 yılları ticari defterlerininin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirket ile dava dışı ...Şti. ' nin incelenen 2013,2014 ve 2015 yılları ticari defter ve kayıtlarına göre aralarında ticari ilişkinin bulunduğu kanattine varılmıştır.
SMMM bilirkişi... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası takip dosyası kapsamında davacı tarafın davalı hakkında 50.000,00-USD cezai şart alacağın ödetilmesi istemiyle ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunduğu, davalı ... tarafından yasal süresi içinde vaki itirazda bulunulduğu, icra takibinin İİK.nun 62 maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflar arasında uyuışmazlık konusu olan hususlar; davalının dava konusu takibe itirazının haklı olup olmadığı, 15/04/2013 tarihli alt bayilik sözleşmesinin 15/B maddesi kapsamında cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının iddia olunan cezai şart alacağı yönünden pasif husumetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı arasında 15/04/2013 tarihli alt bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin imzalanmasından sonra 29/05/2013 tarihinde davalının da ortağı olduğu ...Şti şirketinin kurulduğu, bu şirketin kurulmasından sonra dava konusu sözleme kapsamındaki ticari ilişkini davacı ile davalı dışı şirket arasında devam ettiğinin 30/05/2018 tarihli mali bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği anlaşılmıştır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun sözleşmenin devri başlıklı 205. Maddesinde; "Sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olma sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşmadır.
Sözleşmeyi devralan ile devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da, sözleşmenin devri hükümlerine tabidir.
Sözleşmenin devrinin geçerliliği, devredilen sözleşmenin şekline bağlıdır.
Kanundan doğan halefiyet hâlleri ile diğer özel hükümler saklıdır." düzenlemesinin yer aldığı, buna göre davalı ... ile yapılanalt bayilik sözleşmesinde, ...'ın taraf olma sıfatını tüm hak ve borçları ile birlikte dava dışı Meyve Buketi şirketine devrettiği, TBK'nun 205/3 fıkrası uyarınca, dava konusu alt bayilik sözleşmesi şekle tabi olmadığından, davacı şirket ile davalı arasındaki alt bayilik sözleşmesinin devri sözleşmesinin de herhangi bir geçerlilik şekline tabi olmadığı, davacı şirketin, dava dışı Meyve Buketi Şirketi'nin kuruluşundan sonra alt bayilik sözleşmesi kapsamındaki ticari ilişkisini bu şirket ile yürüttüğü, bu haliyle davacı şirketin de, TBK'nun 205/2 fıkrası uyarınca "sözleşmenin devri" anlaşmasına sonradan zımni onay verdiğinin kabulünün gerektiği, şu halde sözleşmeden kaynaklanan tüm hak ve borçlarını dava dışı şirkete devreden davalının, dava konusu sözleşmenin cezai şarta ilişkin hükmü ve talep olunan cezai şart alacağı bakımından pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 35,90-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan harçtan mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 798,00 TL gider avansından geriye kalan 64,20-TL'nin hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça yatıralan gider avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır