T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/174 Esas
KARAR NO:2020/493
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/02/2017
KARAR TARİHİ:11/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin tarım ürünleri ve hayvan yemi alanında üretim yaptığını ve ticari faaliyette bulunduğunu, davalının ise buğday hububat ürünlerinin ticaretini yaptığını, müvekkili şirket ile davalı arasında uzun zamandan beri hububat alım satım ticareti yapıldığını, müvekkili şirketin davalıdan 120 ton buğdayın kendisine göndermesini istediğini, sipariş edilen malları için ... Bank ... Şubesi'ne ait; 25/02/2017 keşide tarihli 38.250,00.-TL bedelli, 18/03/2017 keşide tarihli 37.500,00.-TL bedelli, 08/04/2017 keşide tarihli 35.350,00.-TL bedelli toplam 112.100,00.-TL bedelli üç adet çek verildiğini, davalının çekleri almasına rağmen teslim etmesi gereken malı müvekkiline teslim etmediğini, bütün çabalara rağmen davalıya ulaşılamadığını, müvekkilinin ekonomik yönden sıkıntıya düştüğünü, müvekkilinin yetiştirmesi gereken siparişleri teslim edemeyerek çok büyük zarara uğradığını, söz konusu malların müvekkiline teslim edilmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığının ortada olduğunu, bedelsiz kalan çeklerin davalı tarafından kötü niyetle icra takibine konulmasının muhtemel olduğunu, çeklerin vadesinin henüz gelmediğini, müvekkilinin daha fazla zarara uğrayabileceğini iddia ve beyan ederek bahsi geçen 3 adet çekten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve bedelsiz kalan çeklerin iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi ,yazılı bildirimde de bulunmadığından, H.M.K.'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, davacının davalıya, davaya konu çekler nedeniyle borcunun bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizin 15/03/2018 tarihli duruşmasında davacı şirketin 2016 ve devamı yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olup olmadığı yönünden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 23/02/2017 tarihli ara kararı ile davaya konu üç adet çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
08/05/2018 teslim tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; taraflar arasında akdedilen herhangi bir yazılı sözleşmeye dosyanın tetkikinde rastlanmadığını, davaya konu edilen 3 adet çekin 10/11/2016 tarihinde davalıyı borçlandıracak şekilde davacı defterlerinde kayıtlı olduğunu, davacı tarafından davaya konu edilen çeklerin davalı tarafından teslim alındığına ilişkin olarak ve ayrıca çeklerin akıbetine ilişkin olarak dosyanın tetkikinde herhangi bir doneye rastlanmadığı ancak söz konusu çeklerin davacı tarafından ... - ... adına keşide edildiği yönünde tespitleri bildirilmiştir.
Mahkememizin 05/07/2018 tarihli duruşmasında davalının 2016-2017 yılları ticari defter ve kayıtları üzerinde Mali Müşavir bilirkişi aracılığıyla bilirkişi incelemesi yapılarak, davacı vekilince ibraz edilen 02/11/2016 tarihli tahsilat makbuzu yönünden davalının HMK 171 maddesi uyarınca isticvabının yapılması için ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimat Mahkemesince davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen hazır olmadığından talimatın bila ikmal Mahkememize iade edildiği görülmüştür.
... Bankası ... Şubesi'ne davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediğinin araştırılması için yazılan müzekkere cevabı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... ... Şubesi'nin müzekkere cevabının incelenmesinde davaya konu 25/02/2017 keşide tarihli 38.250,00.-TL bedelli, 08/04/2017 keşide tarihli 35.350,00.-TL bedelli iki adet çekin ... tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği yine ... ... Şubesi'nin müzekkere cevabının incelenmesinde 18/03/2017 keşide tarihli 37.500,00.-TL bedelli çekin keşideci tarafından iptali edilmek üzere şubelerine iade edildiğinin ve çekin müşterinin isteğiyle iptal edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili müvekkili şirketin davalıdan 120 ton buğdayın kendisine göndermesini istediğini, sipariş edilen mallar için ... Bank ... Şubesi'ne ait; 25/02/2017 keşide tarihli 38.250,00.-TL bedelli, 18/03/2017 keşide tarihli 37.500,00.-TL bedelli, 08/04/2017 keşide tarihli 35.350,00.-TL bedelli toplam 112.100,00.-TL bedelli üç adet çek verildiğini, davalının çekleri almasına rağmen teslim etmesi gereken malı müvekkiline teslim etmediğinden bahisle dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmuştur. Uyuşmazlık konusu çeklerin davalı tarafa 02/11/2016 tarihli tediye makbuzu ile verildiği ve çeklerin ileri tarihli olarak düzenlendiği görülmektedir. Yine Halkbankasından gelen yazı cevabına göre davaya konu iki adet çekin davalı tarafından ibraz edildiği bildirildiğinden, çeklerin davalının elinde olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu çeklerin yazılı olduğu 02/11/2016 tarihli Tediye Makbuzu başlıklı belgeye göre, anılan çeklerin davacı şirketin davalıdan 120 ton buğday siparişi nedeniyle verildiği iddia edildiğinden, davalının söz konusu tediye makbuzu konusunda isticvabına karar verildiği, ancak davalının belirtilen gün ve saatte duruşmada hazır bulunmadığı, buna göre çeklerin 02/11/2016 tarihinde, ileriye dönük olarak 25/02/2017, 18/03/2017,08/04/2017 tarihinde keşide edilerek alınacak emtiaya karşılık düzenlendiğinin anlaşıldığı, davalının bu çeke karşılık, sipariş edilen ürünleri davacıya teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, davalının bu yönde delil sunamadığı anlaşıldığından davacının ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 25/02/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 38.250,00.-TL bedelli ile ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 08/04/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 36.350,00.-TL bedelli 2 (iki) adet çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 18/03/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 37.500,00.-TL bedelli çekin bankaya iade edildiği ve iptal edildiği bildirildiğinden bu çek yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, davalının davanın açılmasına sebep olması nedeniyle konusuz kalan kısım yönünden de davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olacağı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 25/02/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 38.250,00.-TL bedelli ile ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 08/04/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 36.350,00.-TL bedelli 2 (iki) adet çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesi'ne ait; 18/03/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı, 37.500,00.-TL bedelli çekin bankaya iade edildiği ve iptal edildiği bildirildiğinden bu çek yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 7.657,55.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.914,39.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 5.743,16.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.914,39.-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 950,70.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 1.645.-TL gider avansından artan bakiye avans olması halinde hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 14.599,50.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi11/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır