T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/223
KARAR NO: 2023/230
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/03/2017
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi nezdinde ... Nolu işyeri paket sigorta poliçesi ile müvekkiline ait adreste 11/02/2016-11/02/2017 tarihleri arasında meydana gelecek sel ve su baskınları sonucu oluşabilecek hasarlar 925.000,00 TL sigorta bedeli ile teminat altına alındığını, 26/08/2016 tarihinde davacı müvekkiline ait poliçeye konu binanın bulunduğu yerin altından geçen şebeke suyuna ait isale boru hattının patlaması ile meydana gelen su baskını sonucu davacıya ait şirket binası ve çerçevesinde 96.300,00 TL hasar oluştuğunun, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, raporun alınması sonrası davacı tarafından tamirat ve hasar işlemleri için işçilik ve malzeme bedeli olarak 73.938,00 TL harcandığını, yapılan harcamanın poliçe kapsamında ödenmesi için davalıya müracaat edildiğini, davalının dava konusu olayın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını iddia ettiğini, davalı sigorta şirketi nezdinde ... süper büro sigorta poliçesi ile davacı müvekkiline ait poliçede yazılı adreste 31/03/2016-31/03/2017 tarihleri arasında meydana gelebilecek terör kaynaklı kira kayıpları 1.485,000,00 TL bedeli ile teminat altına alındığını belirterek, 11/02/2016 başlangıç tarihli ...Nolu işyeri paket sigorta poliçesi hükümleri gereği ödenmesi gerektiği halde ödenmeyen 73.938,00 TL su baskını hasar bedelinin %80'ni olan 59.150,00 TL ödeme talebinin bildirildiği tarihten itibaren ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini ...süper büro sigorta poliçesi kapsamında kira kaybı ve intifadan mahrumiyet alacağının faizi ile davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu davacı mülkiyetinde olan ... adresindeki işyerinin müvekkili şirket nezdinde ...Nolu işyeri paket sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının hasarın meydana geldiği tarihte taşınmazın malikinin olup olmadığının tapudan sorulması gerektiğini, davacının talebinin teminat kapsamında karşılanabilecek zararlardan olmadığını, işyeri paket sigorta poliçesi A.2 sigorta bedeli kapsamı bahçe ve çevre duvarları, rıhtımlar, teraslar, iskeleler, çeşmeler, bina dışındaki heykeller, sarnıç ve havuzlar gibi şeyler ancak poliçede belirtilmeleri kaydı ile sigorta bedeli kapsamı içinde olduğunu, Poliçede çevre duvarlarının teminat dahilinde olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespite itiraz ettiklerini, zararların bir kısmının kiracı zararı olduğunu ve bedelin 39.300,00 TL olduğunun eksper raporu ile belirlendiğini, ... tarafından patlayan su borusu üzerindeki hafriyatın alındığını ve patlayan boruya ulaşıldığını bu esnadan bina dış cephe zemin altındaki izolasyonun ve izolasyon önü tuğla duvarın zarar gördüğünü, isale hattını işyerinin arka cephesinden ayrıca çekildiğini, boşaltılan hafriyat toprağının tekrar kazılan kısma boşaltıldığını, bu işlemler için ...'ye davacı tarafından ödeme yapılmadığını, davacının fatura ile talep ettiği hasarların ... tarafından ücretsiz karşılandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu iş yeri paket sigortası poliçesi ile davacı müvekkile ait adreste 11/02/2016-11/02/2017tarihleri arasında meydana gelebilecek sel ve su baskınları sonucu oluşabilecek hasarlar bakımından 925.000,00 TL limitli sigorta bedeli ile teminat altına alındığını, 26/08/2016 tarihinde davacı müvekkile ait poliçeye konu binanın bulunduğu yerin altından geçen şehir su şebekesine ait isale boru hattının patlamasından dolayı su baskını meydana geldiğini, davacı müvekkile ait şirket binası ve çevresinde ciddi miktarda hasar meydana geldiğini, söz konusu hasarı ödemeyen sigorta şirketine ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası ile dava açıldığını ve halen derdest olduğunu, davalı tarafından sigortalanan binanın davacı müvekkili tarafından 01/07/2014 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile ... A.Ş.'ye kiralandığını, davacı müvekkili ile kiracı arasında yapılan 17/11/2016 tarihli ek protokol gereğince söz konusu sel baskını sonucu binanın hasara uğradığı ve kullanılamaz hale geldiğini, bu nedenle de 01/01/2017 tarihinde başlayacak kira ödemelerinin 4 ay süre ile yapılmayacağına ilişkin protokol yapıldığı, aylık kira kaybının 53.334,82 TL olduğunu belirterek öncelikle dava konusu olayın, poliçenin ve tarafların aynı olduğu nazara alınarak davanın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, davanın kabulüne, yargı gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili şirket nezdindeki ... Nolu İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ve ... sayılı Süper Büro Sigorta Poliçesi sebebiyle açıldığını daha önceden sunulan poliçe üzerindeki kayıtlardan açıkça anlaşılacağı üzere ... Nolu poliçe üzerinde ... Bank A.Ş ... Şubesi'nin, ...Nolu poliçe üzerinde ... T.A.Ş .... Şubesi'nin ... kaydı gözükmekte olduğunu sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikli olarak ilgili bankalara ait olduğunu, sigortalı ancak lehine rehin verilen alacaklının açık muvafakatini almak şartıyla ve tazminat talebinin poliçe teminat altında olması halinde kendi menfaati zedelendiği takdirde tazminat isteme hakkına sahip olacağını, dosyada dava açılmadan önce ilgili bankaların bu yönde bir muvafakati olmadığından açılan davaların reddini talep ettiklerini, birleşen davaya ilişkin olarak sigorta poliçesinin üzerinde, davaya konu davacının mülkiyetinde olduğu belirtilen ... adresindeki işyeri müvekkili şirket nezdinde ... vade ... Nolu poliçeyle İşyeri Paket Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacı şirketin dilekçesinde belirttiği 130 Ada 1 parselin sigorta poliçesinde teminat altına alınan taşınmazla aynı taşınmaz olup olmadığının davacının sunmuş olduğu Kadastro Müdürlüğü'nden alınan yazı içeriğinden anlaşılamadığını, hadisenin meydana geldiği tarihte davacı şirketin taşınmazın maliki olup olmadığı ve davaya konu taşınmazın poliçede belirtilen taşınmaz olup olmadığı hususların Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüğü kayıtlarından sorularak tespit edilmesi gerektiği, aksi halde davacının poliçesi menfaat yokluğundan geçersiz olacağından müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmayacağını, ilgili poliçe hükmü ve Yangın Sigorta Poliçesi genel şartları uyarınca da teminat kapsamı dışında kalan davacının kira kaybı taleplerinin reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için aksi düşünülecek olsa dahi Yangın Mali Mesuliyet Klozu: Her bir teminat itibariyle toplam yangın sigorta bedelinin azami %15'ine kadar teminat kapsamına dahil edildiğini, ayrıca davacının taşınmazın kira ücretini ispatlaması ve bu sebeple kiracılar tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgeleri de dava dosyasına sunması gerektiğini, davacı tarafın kira sözleşmesine ilişkin talep ettiği tutarları kabul etmediklerini, itiraz ettiklerini, bundan başka davacı taraf kiracıyla yapmış olduğu sözleşme uyarınca haksız ve hukuka aykırı olarak 4 ay boyunca kira almayacağını taahhüt etmesi, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte 4 aylık kira bedelinin sigorta poliçesinden karşılanabileceği anlamına gelmediğini, kaldı ki davacı tarafından Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/75 D. İş dosyasından yaptırılan tespit dosyasında bile hasar onarım çalışmalarının 1 ay içinde sonuçlandırılabileceği belirtildiği, hangi aylarda kira bedelinin ödenmediğinin ve poliçe vadesi içerisinde olması bakımından hangi sürede taşınmazdan faydalanamadığının da kiracıdan sorulmasını talep ettikleri, davanın ... müdürlüğü'ne rücu haklarının olduğundan ilgili idareye davanın ihbar edilmesini, yetki ve görev zamanaşımı ve husumet itirazlarını tekrarıyla dosyada inceleme yapılarak davanın reddine, davaya konu talepler müvekkili şirket nezdindeki poliçe kapsamında olmadığından aleyhlerine açılan haksız ve konusuz davanın reddine, aleyhlerine yargılama giderleri, faiz ve avukatlık ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabı, fotoğraflar, faturalar, İşyeri Paket Sigorta Poliçesi, ... Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabı, ... A.Ş'nin 10/03/2017 tarihli yazı ve ekinde ... No'lu İş Yeri Paket Sigorta Poliçe örneği, ... No'lu hasar dosyası ve ... No'lu Süper Büro Sigorta Poliçesi ve ekleri, ... 1. Sulh hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası, bilirkişi kök ve ek raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememiz 20/06/2018 tarihli ara kararı gereğince, dosyanın incelenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişiler Mali Müşavir ... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 07/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya arasında bulunan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosya ile 17/04/2017 kayıt tarihli Yangın Hasar Ekspertiz Raporu arasında zarar kalemlerindeki farklılıklar ile yapılan harcamaların hangilerinin; istinaf duvarına, çevre duvarına, bahçeye, binaya, kiracının malları olduğunun değerlendirilmesi teknik mühendis incelemesi gerektirdiğinden ve bu konuda mühendislik uzmanlığının bulunmadığından nihai takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olmak üzere; uyuşmazlık konusunu oluşturan poliçeler; Birinci poliçe: ... sayılı ve ... vade dönemini kapsayan İşyeri Paket Sigorta Poliçesi, ikinci poliçe: ... sayılı ve ...vade dönemini kapsayan Süper Büro Sigorta Poliçesi (yenilemesi) olup söz konusu ilk poliçeye ... A.Ş ... Şubesi olan dain mürtehin sıfatına sahip olarak, ikinci poliçeye ... T.A.Ş ... Şubesi dain mürtehin sıfatına sahip olarak derç edildiği, ... sayılı ve ... vade dönemini kapsayan İşyeri Paket Sigorta Poliçesi yönünden teminatların niteliğinden ve özelliğinden dolayı: Dosyadaki bilgilerden Rizikonun meydana geliş şeklinin dahili su klozu kapsamında olduğu, binaya ait (bahçe hariç) zarar kalemlerinin sigorta teminatı içerisinde yer alacağı, bina yönünden azami 925.710,00 TL ek teminat ile dahili su klozu yönünden teminat verildiği, bahçeye ait zarar kalemlerinin ifade edildiği üzere, sigorta poliçesi teminatı içerisinde yer almadığı, var ise istinaf duvarı, bu davara ait zarar kalemlerinin teminat içerisinde yer aldığı, bina ve/veya muhteviyatın zarar görmesi nedeniyle oluşan, enkaz kaldırma masrafları var ise azami 37.284,00 TL tutara kadar teminat içerisinde alındığı, var ise çevre duvarlarındaki zararların teminat içerisinde yer almadığı, ... sayılı ve ... vade dönemini kapsayan Süper Büro Sigorta Poliçesi Muafiyet ve poliçe özel şartları ile söz konusu poliçenin 30/01/2017 tarihinde iptal edildiği birlikte değerlendirildiğinde; Rizikoya bağlı zararın Terör Klozu-Kira Kaybı kapsamında ek teminat olarak verildiği, muafiyetler, poliçe kapsamı, poliçenin iptal tarihi, müzekkere cevapları ile muhasebesel inceleme sonucunda ise davacının bu sigorta şirketinden 3.998,79 TL kira kaybı talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın bilirkişilere tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişiler Mali Müşavir ... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 20/10/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacının 14/06/2019 tarihli dilekçesi 2. Maddesi kapsamında tekrar yapılan incelemede 06/11/2018 tarihli rapora ilaveten herhangi bir görüş oluşmadığını, kira kaybının aylık 250 USD ve 12 ay ile sınırlı olduğu poliçede açıkça yer aldığı, davacının istinaf duvarı mı bahçe duvarı mı olduğunun değerlendirilmesi konu ile ilgili mühendis veya teknik uzman tarafından incelenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 26/11/2019 tarihli ara kararı ile dava konusu olayın meydana geldiği mahalde (... ili ... İlçesi, ... Mah. 130 ada 1 parsel) davaya konu duvarın vasfı konusunda teknik değerlendirme yapılmasına karar verildiği ve Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazıldığı bilirkişi İnşaat Müh. ... tarafından hazırlanan 24/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yapılan incelemede ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 130 ada 1 Parsel de dava konusu edilen duvarın vasfının betonarme perde duvarı olduğu, iş merkezinin statiği ile birlikte çalıştığının belirlendiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 26/11/2019 tarihli celse ara karar eksiklikleri giderildiğinde Talimat bilirkişi raporu alındığında dosyanın 2. Ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişilere tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişiler Mali Müşavir ...ve Sigorta Uzmanı ...tarafından hazırlanan 20/10/2019 tarihli bilirkişi 2.ek raporunda özetle; dosyadaki bilgilerden rizikonun meydana geliş şeklinin dahili su klozu kapsamında olduğu, binaya ait (bahçe hariç) zarar kalemlerinin sigorta teminatı içerisinde yer alacağı, bina yönünden azami 925.710,00 TL ek teminat ile dahili su klozu yönünden teminat verildiği, bahçeye ait zarar kalemlerinin yukarıda ifade edildiği üzere, sigorta poliçesi teminatı içerisinde yer almadığı, çevre duvarlarındaki ve kiracının zararlarının teminat içerisinde yer almadığı, birinci poliçe: ... sayılı ve 11/02/2016-2017 vade dönemini kapsayan İşyeri Paket Sigorta Poliçesi, İkinci Poliçe:... sayılı ve 31/03/2016-2017 vade dönemini kapsayan Süper Büro Sigorta Poliçesi (Yenilemesi) olup söz konusu ilk Poliçeye ... A.Ş Bodrum Şubesi dain mürtehin sıfatına sahip olarak, ikinci Poliçeye ... T.A.Ş ... Şubesi dain mürtehin sıfatına sahip olarak derç edildiği, dosya arasında bulunan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosya ile 17/04/2017 kayıt tarihli Yangın Hasar Ekspertiz Raporu arasında zarar kalemlerindeki farklılıklar ile yapılan harcamaların hangilerinin; İstinat/perde/taşıyıcı duvarın (poliçe yönünden sigorta tekniği açısından sigorta teminat içi), Çevre duvarına (Poliçe yönünden sigorta tekniği açısından sigorta teminat dışı- istinat/taşıyıcı duvarı ise teminat içidir) Bahçeye (Poliçe yönünden sigorta tekniği açısından bahçe zemini sigorta teminat dışı) Binaya (poliçe yönünden sigorta tekniği açısından sigorta teminat içi), Kiracının malları (Poliçe yönünden sigorta tekniği açısından teminat dışı) daha önceki raporlarda izah edilmeye çalışıldığı üzere, zararın gerçek değeri yanı sıra, hangi kapsama girdiğinin inşaat mühendisi bir bilirkişi tarafından (İstinat/perde/taşıyıcı/ duvarı için miktarı, çevre duvarı zarar miktarı vardır, miktarı şu şekildedir, bahçe zararı vardır ve miktarı şu şekildedir, kiracının mallarının zararı vardır ve miktarı şu şekildedir gibi) tespitinin gerektiği, heyetlerinde bir İnşaat Müh. Olması gerektiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda dava konusu edilen duvarın vasfının perde duvar olduğu, iş merkezinin taşıyıcı elemanı olduğu, iş merkezinin statiği ile birlikte çalıştığının belirlendiği, bu durumda sözü edilen istinat duvarının (aynı zamanda taşıyıcı duvar olduğu) bina teminatı içerisinde (teminnat içi olduğunun) değerlendirileceği bu durumda da; birinci Poliçe açısından değişik iş dosyasındaki tespitin kabulü halinde, zarar miktarının 96.300,00 TL olacağı (Bodrum'da yaptırılan değişik iş dosyasındaki tespite göre istinat/taşıyıcı duvar teminat içidir) içerisindeki bahçe, çevre duvarı ile ilgili zarar kalemleri, kiracı zararları teminat harici olacağından içerisinden düşülecektir) eksper raporunun kabulü halinde ise 57.937,97 TL zarar miktarından söz edilebileceği (Bodrum'da yaptırılan değişik iş dosyasındaki tespite göre istinat/taşıyıcı duvar teminat içidir) içerisindeki bahçe, çevre duvarı ile ilgili zarar kalemleri, kiracı zararları teminat harici olacağından içerisinden düşelecektir), şirket muhasebe kayıtlarının kabulü halinde davacının 73.942,13 TL masraf tutarlarının yevmiye defterlerinde kayıtlı olduğu (Bodrum'da yaptırılan değişik iş dosyasındaki tespite göre istinat/taşıyıcı duvar teminat içidir var ise içerisindeki bahçe çevre duvarı) ile ilgili zarar kalemleri kiracı zararları teminat harici olacağından içerisinden düşülecektir), yine bina ve/veya muhteviyatının zarar görmesi nedeniyle oluşan, var ise enkaz kaldırma masrafları azami 37.284,00 TL tutara kadar teminat içerisinde alındığı, (yukarıdaki kalemler içerisinde var ise enkaz kaldırma miktarlarının belirtilen miktara kadar teminat içerisinde olacağı) enkaz kaldırma masrafları konusunda teknik uzmanlığının bulunmadığı, poliçe özel şartları kapsamında, rizikonun dahili su klozu (İşyeri Paket Sigortası Ek Teminatları (sayfa2/5)... Dahili Su....) kapsamında kaldığının ve poliçede dahili su klozu teminatının verildiğinin Mahkemece de kabulü halinde poliçede dahili su klozu ile ilgili özel bir muafiyete (sel/su baskını açısından sigorta bedeli üzerinden %20 muafiyete yer verilmiş, dahili su klozu ile ilgili bir muafiyet özel şartı görülememiştir) yer verilmediği için, zarar miktarının tamamından (1, 2, 3. Bentteki kalemlerden hangisi kabul edilecek ise ve bu bentteki miktarların var ise içerisindeki bahçe, çevre duvarı, kiracı zararları hariç olmak üzere) Sigorta şirketinin sorumlu olacağı, toplam kira zararı (05/08/2016-30/01/2017 tarih aralığının kabulü halinde- 100.059,16 TL + 21.974,16 TL + 7.262,50 TL olmak üzere) 129.295,82 TL'si olacağı kök raporda bu hususa yer verildiği sadece sonuç kısmında ifade edilmediği, raporun bir bütün olduğu, rizikoya bağlı zararın terör klozu- kira kaybı kapsamında ek teminat olarak verildiğinin Mahkemece de kabulü halinde poliçede özel şartlar gereği, bu bedellerin azami tutar 148.500,00 TL içerisinde kaldığının ifade edildi, özel şartının mahkeme tarafından kabulü halinde sigortacının sorumluluğunun, her durumda, kira yönünden aylık azami 250 USD karşılığı TL ile sınırlandırmaya tabi tutulacağından; bu durumda kira alacakları ( 1 aylık azami 250 USD dikkate alındığında) 05/08/2016-31/08/2016 tarih aralığı için 26 günlük (05/08/2018 tarihi USD efektif satış kuru: 3.0095) = 652,058 TL, Eylül 2016 için 1 aylık (01/09/2016 tarihi USD efektif satış kuru: 2.9656)= 741,40 TL, ekim 2016 için 1 aylık (03/10/2016 Pazartesi tarihi USD efektif satış kuru:3.0135)=753,37, Kasım 2016 için 1 aylık (01/10/2016 tarihi USD efektif satış kuru: 3.1084) = 752,71 TL Aralık 2016 için 1 aylık (01/10/2016 tarihi USD efektif satış kuru:3.4597) =864,93 TL, Ocak 2017 için 1 aylık (01/01/2017 tarihi USD efekti satış kuru: 3.5455) = 886,38 TL toplam (7094303/2 sayılı ve 31/03/2016-2017 vade dönemini kapsayan Süper Büro Sigorta Poliçesi Muafiyet ve poliçe özel şartları ile söz konusu poliçenin 30/01/2017 tarihinde iptal edildiği kabul edilecek ise) 3.998,79 TL rakamına ulaşılacağı, bununla birlikte özellikle davacının (KHK Hükümleri gereğince kapatıldığı (Mühürlendiği) nazara alınarak tüm kira kaybı üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği ile ilgili) tüm itirazlar dahil olmak üzere ve davalının (her iki poliçe yönünden teminat dışı haller ile ilgili) itirazları kapsamındaki nihai hukuk takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olacağı, teknik konularda görüş verildiği miktar yönünden hesaplama yapıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 18/03/2021 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, bilirkişi heyetine bir İnşaat Müh. bilirkişi de eklenerek rapor düzenlenmesinin istenildiği ve Bilirkişiler İnşaat Yük. Müh. ..., SMMM ..., Sigortacılık Uzmanı ... tarafından hazırlanan bilirkişi 3. Ek raporunda özetle; dava konusu sigortalı iş yerinin sigorta poliçesi teminatı dahilindeki binasının bodrum katındaki dış cephe betonarme perde beton duvarı - bir nevi istinat duvarı arka yüzündeki ve duvar altı mütemadi temel ampatmanındaki pupucundaki su izolasyonu katmanlarındaki hasarların sarf belgelerine bağlanmış gerçek bedellerin %18 KDV hariç 16.717,75 TL olduğu, dava konusu sigortalı iş yerine kiracısı tarafından yaptırıldığı belirtilen ve hasar gören bina içi imalatların da yukarıda "Tespit ve Değerlendirmeler" bahsinin 5. Maddesinde belirtilen gerekçelerden dolayı mal sahibine ait sigortalı binanın ayrılmaz birer mütemmim cüzü sayılması halinde, bu yöndeki hasar bedelinin de 17/04/2017 tarihli Yangın Hasar Ekspertiz raporunda belirtildiği gibi %18 KDV hariç toplam 15.418,65 TL mertebesinde olabileceği, ekspertiz raporunda bu yönde belirtilen hasar kalemleri ve bedellerinin serbest piyasa rayiçlerine göre makul ve kadri marufunda görüldüğü, bu yöndeki takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu, dava konusu sigortalı iş yerinin bahse konu olaydan dolayı uğrayacağı toplam kira zararının 05/08/2016 - 30/01/2017 tarihleri aralığında kabulü halinde toplam 129.295,82 TL olacağı poliçenin 30/01/2017 tarihinde iptal edildiğinin kabul edilecek ise toplam 3.998,79 TL rakamına ulaşılacağı, bu yöndeki takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu, diğer hususların bir kısım heyet üyelerinin daha evvel Mahkemeye sundukları 11/01/2021 tarihli 2. Ek rapordaki gibi olduğu, davacı tarafın iddiaları ve buna bağlı delilleri ile davalının savunmaları ve buna bağlı delillerin dava dosyası muhteviyatı üzerinden incelemeleri neticesinde, sonuçları iş bu raporda zikredilen tüm saptama ve buna bağlı değerlendirmelerin nihai takdir hakkının muhterem Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 27/01/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, HMK'nun 173. Maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle hesaplanması hususunda önceki rapor ve ek raporlar, bu raporlara yapılan itirazlarda dikkate alınarak asıl ve birleşen dosyalar yönünden denetime elverişli hesaplama yapılması HMK'nun 279/2 maddesine uygun olarak açıklamalı rapor alınmasına karar verildiği ve bBlirkişiler Sigorta Uzmanı Öğretim Üyesi Yrd. ..., İnşaat Müh. ..., SMMM ... tarafından hazırlanan 19/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Birinci Poliçe: ... numaralı 11/02/2016-11/02/2017 vade dönemini kapsayan İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ihtilafı ile ilgili olarak, Sigortalı iş yerinin sigorta poliçesi teminatı dahilindeki binasının bodrum katındaki dış cephe betonarme perde beden duvarı - bir nevi istinat duvarı arka yüzündeki ve duvar altı mütemadi temel papucundaki su izolasyonu katmanlarındaki hasarlarının sarf belgelerine bağlanmış gerçek bedellerinin %18 KDV hariç 16.717,75 TL olduğu ve bu bedeli davalı sigorta şirketinden talep edebileceği, Kiracı tarafından sigortalı iş yerine yaptırıldığı belirtilen ve hasar gören bina içi imalatların Sayın Hakimliği takdirinde olmak üzere sigortalı binanın ayrılmaz birer mütemmim cüzü sayılması halinde, bu yöndeki hasar bedelinin de 17/04/2017 tarihli Yangın Hasar Ekspertiz raporunda belirtildiği gibi %18 KDV hariç toplam 15.418,65 TL olduğu, İkinci poliçe: ...numaralı 31/03/2016-31/03/2017 vade dönemini kapsayan Süper Büro Sigorta Poliçesi ihtilafı ile ilgili olarak, rizikoya bağlı zararın 667 Sayılı KHK kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda davacı tarafın kira kaybına neden olan tasarrufun kamu otoritesine ait olması nedeniyle bu yönde bir tazminat talebinde bulunamayacağı, Mahkemenin kira kaybının tazmini yönünde kanaatte olması halinde davacı tarafın poliçe özel şartları gereği aylık kaybı azami 250 ABD doları olacağı 05/08/2016 poliçenin iptal edildiği 30/01/2017 dönemi arasındaki 6 aylık kira kaybının 3.998,79 TL olacağı, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 29/09/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, rapora karşı asıl ve birleşen davada davacı vekilince ileri sürülen itiraz dilekçesi ve mahkememiz birleşen ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyasındaki talepler yönünden de inceleme değerlendirme ve hesaplama yapılması hususlarında ek rapor alınmasına karar verildiği ve Bilirkişiler Sigorta Uzmanı Öğretim Üyesi ..., İnşaat Müh. ..., SMMM ... tarafından hazırlanan 25/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Mahkemenin talepleri doğrultusunda dosyada mevcut tüm belge ve bilgilerin yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda 20/05/2022 tarihli kök raporda belertilen görüşlerde herhangi bir değişikli olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava, sigorta sözleşmesine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında ... numaralı 11/02/2016-11/02/2017 dönemine ait İş Yeri Paket Sigorta Poliçe ve ...numaralı 31/03/2016-31/03/2017 dönemine ait Süper Büro Sigorta Poliçesinin akdedildiği konusunda taraflara arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık asıl dava yönünden davacıya ait taşınmazın KHK kapsamında mühürlenmiş olması nedeniyle süper büro sigorta poliçesi kapsamındaki terör klozu nedeniyle davacının kira kaybını ve asıl ile birleşen dava yönünden 26/08/2016 tarihli şebeke hattının patlaması nedeniyle oluşan taşınmazın zarar görmesi nedeniyle oluşan maddi zararı iş yeri paket sigorta poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarı hususlarında toplanmaktadır.
... ili ... ilçesinde davacıya ait taşınmazda bulunan işyerinin 667 sayılı KHK ile kapatılması nedeniyle ... Kaymakamlığı ... tarafından davacı taşınmazı 05/08/2016 tarihinde mühürlenmiş, 18/05/2017 tarihinde kadar mühür kaldırılarak davacı şirket yetkilisine taşınmaz teslim edilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde ileri sürdüğü üzere süper büro sigorta poliçesi terör klozu bulunmaktadır. Terör klozu kapsamında tazminat talep edilebilebilmesi için 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucu sigortalı şeylerde meydana gelen zarar oluşması gerekmektedir. Dava konusu olayda ise KHK hükmüne dayalı olarak kapatılan işyerinden dolayı davacı taşınmazının mühürlenmesi işlemi söz konusudur. Yani terör eylemi, sabotaj nedeniyle yapılan bir müdahale söz konusu olmayıp hukuki işlem ile kamu otoritesince yapılan bir tasarruf söz konusudur. Bu nedenle son alınan bilirkişi heyeti raporuna da itibar edilerek Yangın Sigortası Genel Şartları A.4.3 maddesinde düzenlenen kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün zararların teminat dışı olması nedeniyle davacının bu yöndeki tazminat talebinin teminat dışı olduğu kanaatine varıldığından tazminat talebin reddi gerektiği anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen davadaki diğer talep ise 26/08/2016 tarihli şebeke hattının patlaması nedeniyle davacı taşınmazının zarar görmesine dayanmaktadır. Davacı asıl davada şebeke hattının patlaması nedeniyle taşınmazda oluşan hasar bedelini birleşen davada ise yine şebeke hattının patlaması nedenine dayalı olarak 31 günlük kira kaybını talep etmektedir. Şebeke hattının patlaması Yangın Sigortası Genel Şartları dahili su klozu 6. Bendi kapsamı içinde yer almaktadır ve iş yeri paket sigorta poliçe kapsamında dahili su klozuda yer almaktadır. Bu nedenle davacı aslı dava dosyası yönünden hasar bedelini davalı sigorta şirketinden talep edebilecektir. Mahkememizce denetime açık, hüküm kurmaya elverişli şekilde düzenlenen son bilirkişi heyeti raporunda hasar bedeli taşınmaz yönünden 16.717,75 TL + KDV bina içi imalatlar yönünden ise 15.418,65 TL + KDV şeklinde hesaplanmıştır. Bu hesaplama önceki bilirkişi heyeti raporu ile de örtüşmektedir. Denetime açık bu hesaplamaya itibar edilerek taşınmazda ve içinde emtialarda meydana gelen zararın KDV dahil olarak sigorta şirketinden talep edilebileceği kanaati ile 16.717,75 TL + KDV'si + 15.418,65 TL + KDV'si = 37.920,95 TL tutarındaki maddi tazminata poliçede muafiyet hükmü de yer almaması de dikkate alınarak asıl dava dosyası yönünden hükmedilmiş, fazlaya ilişkin talep reddedilmiştir. Eksper rapor tarihi 17/04/2017 tarihi olması Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.1. Maddesi uyarınca bu tarihinden 1 ay sonrası temerrüt gerçekleşmiş olasına rağmen taleple bağlı kalınarak 08/01/2017 tarihinde itibaren her iki tarafın ticari şirket olduğu işyerinde kaynaklanan poliçe kapsamındaki bu uyuşmazlıkta avans faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Birleşen ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dava dosyasındaki aynı sebebe dayalı kira kaybı talebi yönünden ise Yangın Sigortası Genel Şartları A.3. Ek Sözleşme İle Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller ve Kayıplar başlıklı maddesinin 3.7. uyarınca kira kaybı ek teminat ile kapsam dahiline alınabilecek olup iş yeri paket sigorta poliçe kapsamında da kira kaybı bulunmadığından davacının sübut bulmayan birleşen davasının reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
A)Asıl dava dosyasında;
1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 37.920,95 TL maddi tazminatın 08/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 2.590,38 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 4.038,32 TL harcın mahsubuna artan 1.447,94 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 2.590,38 TL peşin harç ve 31,40 TL başvuruma harcı olmak üzere toplam 2.621,78 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 7.900,00 TL bilirkişi ücreti, 786,90 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 8.686,90 TL yargılama giderinin davadaki kabul/ret oranına göre hesap edilen 1.391,70 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.nin 13/4. maddesi uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B)Asıl dava dosyası ile birleşen ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dava dosyasında;
1-Davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı taraftan peşin olarak alınan (170,78 TL + 557,87 TL) 728,65 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 548,75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti itibariyle davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'nin 13/4. maddesi uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/03/2023
Katip
Hakim