T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/500
KARAR NO: 2018/991
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 30/05/2017
KARAR TARİHİ: 11/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkilinin 18 adet çekini çek karnesinin boş üç yaprağını ve 2 adet senedini kaybettiğini, bunun üzerine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davasının açıldığını, iş bu davada 15/12/2016 tarihinde mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, verilen karar kayıp çeklerin ilgili bankalarına gönderildiği aynı zamanda söz konusu çeklerin müvekkili aracından çalındığından hırsızlığa ilişkin olarak taraflarınca suç duyurusunda da bulunduklarını, soruşturmanın halen devam ettiğini, İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde görülmekte olan davanın ön inceleme duruşmasında, davalı şirket tarafından bankaya ibraz edilen ve aynı zamanda icra takibine de konu edilen ... Bankası A.Ş.' ye ait ...seri numarıl 10/03/2017 keşide tarihli 14.272-TL bedelli çek hakkında istirdat davası açılması hususunda taraflarına kesin süre verilmiş olduğunu, yasal süre içerisinde çek istirdatı davası açılması hususunda taraflarına kesin süre verildiğini yasal süre içerisinde çek istirdatı davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, ...Şti. İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı çek iptali dosyasına davaya konu çeke ilişkin olarak beyanda bulunulduğunu, ve anılan çekin ...Faktoring' nde olduğunu bildiridiğini bu nedenlerle öncelikle yargılamanın sonuna kadar anılan icra dosyasının durdurulmasını, icra müdürlüğüne yatan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin herhangi bir ilgisi olmadığı ve kötü niyetli 3. Kişiler tarafından piyasaya sürülmüş olan davaya konu ... Bankası A.ş.' ye ait ... seri numaralı 10/03/2017 keşide tarihli 14.272-TL bedelli çekin istirdatına, yargılam giderleri ve vekalet üceritinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; dava konusu edilen çekin müvekkili şirket... A.ş.' ye ne şekilde devir ve ciro edilmiş olduğunu dikkat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olduğunu, tabi olduğu 6361 sayılı Finansal Kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanuna göre ticari işletmelerin mal veya hizmet satışandan doğmuş fatura ile tevsik edilen alacakları ile BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğmuş ve doğacak alacakların devir ve temlik almakta ve bu suretle, ticari işletmelere faktoringin finansaman tahsilat ya da garanti hizmetini sunduğu, müvekkili şirket ile dava dışı...Şti. Arasında da 23/06/2016 tarihli...numaralı faktoring sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirkete devir ve temlik etmiş olduğunu, söz konusu alacak bildirim formu kapsamındaki temlik işlemi karşığında yine ekte örenğine yer verdiği ön ödeme talebi doğrultusunda müvkekili şirketten faktoringin finansman hizmetini aldığını, davakonusu edilen çek de... Firmasının kullanmış olduğu finansamanın ödeme vasıtası olarak müvekkili şirkete usulüne uygun olarak devir ve ciro edilmiş iki adet çekten biri olduğunu, herhangi bir karşılığa mahal vermemek amacıyla faktoring işleminin ödeme vasıtası olan dava konusu edilen 14.272-TL bedelli çekin müvekkili şirkete, müvekkili şirket müşterisi dava dışı... Firması tarafından teslim edildiğine dair çek teslim bordrosu ve imza sirküleri davacı ...' ın davacı olma sıfatı bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçeisinde yer verdiğini ve yukarıda örneklemeye çalıştıkları tutarsız iddia ve beyanlarından iş bu davayı açmakta esasında davacı tarafın kötü niyetli olduğu açıkça anlaşımakla olduğunu, ödeme tarihinde tahsil edilmemiş olması üzerine, çek bedelinin keşideci... tarafından müvekkili şirkete ödenmiş olması karşısında müvekkili şirketin çekte cirosu bulunmadığından çek borçlusu sıfatının dahi haiz olmayan davacı ... aleyhine icra takibi başlatması da hukuken ihtimal dahilinde olmadığını, haksız açılan davanın reddi ile alacağın kötü niyet tazmitanının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava TTK'nun 792 maddesi kapsamında çek istirdadı davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olup olmadığı, çekin elinden rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, çıkmış ise davalının çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı, TTK'nun 792 maddesi kapsamında çek istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dava konusu çek aslı ile faktoring sözleşmesi, alacak bildirim formu, fatura çek teslimat bordrosu ve ödeme dekontu asılları mahkememiz kasasına alınmış, İstanbul ...ATM'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celbedilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.
Dava konusu çekin incelenmesi neticesinde davacının çek üzerinde lehdar yahut ciranta sıfatıyla isim/ünvan ve imzasının bulunmadığı, davalının çeki lehdardan sonraki üçüncü cirantadan devraldığı görülmüştür. Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli, dava konusu çekin tarafların ticari defter ve kayıtlarında ne şekilde göründüğünün, davacının dava konusu çekin meşru hamili olup olmadığının, davalının dava konusu çekin iktisabında 6361 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile Yargıtay uygulamaları çerçevesinde çekin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusur olup olmadığının tespiti için tarafların ve davacının çeki kendisine ciroladığını iddia ettiği lehdar dava dışı Harun Ahmetoğlu'nun 2016, 2017 yılı Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
24/07/2018 havale tarihli bilirkişi raporu özetle; davalı ... A.Ş.' ye ait 2016 ve 2017 yılı Ticari defter ve belgelerinin elektronik Defter Genel Tebliğ usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterlerin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı Ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğundan davalı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, davalı ... Faktorin A.Ş.' nin dava dışı ...Şti.' den aldığı dava konusu 14.272,00-TL bedelli çeki keşide tarihi olan 10/03/2017 tarihinde tahsil ettiği, temlik edilen çekin tutarı ile fatura tutarının birbiriyle örtüştüğü, davalı ...Ş.' nin kısmen yükümlü olduğu araştırma yükümlülüğünü yerine getirdiği sonuç ve kanattine varıldığı belirtilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davanın TTK'nun 792 maddesi kapsamında çek istirdadı davası olduğu, davacının istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlü olduğu, davacının çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu ispat edemediği gibi, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu da ispat edemediği, davalının dava konusu çeki 6361 Sayılı Kanunun 9/2 ve 04/02/2015 tarihli ve 29257 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring işlemlerinde uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8. Maddesine uygun şekilde temlik aldığı anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 35,90- TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan harçtan mahsubu ile artan 207,84 -TL 'nin talep halinde ve hüküm kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.180,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 14,00.-TL toplam yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
HMK.nun 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan 1.231-TL gider avansından arta kalan avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Davalı tarafından yatırılan 50,00.-TL'den arta kalan avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
243,74.-TL PEŞİN HARÇ
35,90.-TL KARAR HARCI /
207.84.-TL TALEP HALİNDE DAVACIYA İADESİNE.
DAVALI GİDERİ /
14,00.-TL TEBLİĞLER /