T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/909 Esas
KARAR NO: 2018/898
DAVA: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/10/2017
KARAR: USULDEN RED
KARAR TARİHİ: 12/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; 10/05/2017 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile Alanya Kestel istikametinden Mahmutlar mahallesi istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek aynı istikamette seyir halinde bulunan ... sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüsün çarpması neticesinde çift taraflı yaralanmalı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araçta yolcu olarak müvekkillerin desteği ...'ın hayatını kaybettiğini, söz konusu kazayla ilişkin olarak tanzim edilmiş kaza tespit tutanağına göre, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın A- 84/9 maddesini ihlal etmesinden dolayı asli ve tamamen kusurlu olduğunu, kazada vefat eden müvekkillerin desteği ...'ın ise kaza esnasında YOLCU olarak bulunması nedeniyle kusuru tespit edilmediğini, kazanın ardından Alanya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... E. Sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, kazaya yol açan ... plakalı aracın kaza tarihi olan 10.05.2017 tarihini kapsayan Karayolları Zorunlu Mali sorumluluk sigortası bulunmadığını, bu sebeple meydana gelen zararın 14 Haziran 2007 tarih, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde kurulmuş bulunan ... tarafından karşılanması gerektiğini, meydana gelen vahim kaza sonucu hayatını kaybeden ...’ın desteğinde yoksun kalan anne-babası, imam nikahlı eşi ve çocuklarının bu nedenle uğradığı maddi zararın davalı tarafından kaza tarihinde geçerli olan poliçe teminat limitleri dâhilinde karşılanması gerektiğini, sözleşme süresi içinde Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı bulunduğu Bakanlıkça teminat tutarları arttırıldığı takdirde, bu poliçede yazılı teminat tutarlarının herhangi bir işlem gerek kalmaksızın yeni teminat tutarları üzerinden geçerli olacağını, bu nedenle meydana gelen maddi zararın davalı tarafından kaza tarihinde geçerli olan poliçe teminat limitleri dâhilinde karşılanması gerektiğini, kazanın meydana geldiği tarihteki kişi başına ölüm ve sakatlanma teminatının 330.000,00 TL olduğunu, müvekkillerin uğramış oldukları zararların tazmini için davalı ... Hesabına 09.06.2017 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, davalı tarafından 28.06.2017 tarihinde başvuruya ilişkin eksik belgelerin talep edildiğini, 31.07.2017 tarihinde davalı tarafa istenilen belgelerin sunulduğunu, davalı tarafa son olarak istediği bilgi ve belgelere ilişkin olarak 02.10.2017 tarihinde cevap yazıldığını ancak davalı ... Hesabınca cevaba yasal süresi içinde dönülmediği gibi müvekkillere her hangi bir ödemede yapılmadığını beyan ederek 10.05.2017 tarihinde meydana gelen çift taraflı ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkilin uğradığı maddi zararlar için, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, kazada hayatını kaybeden ...'ın desteğinden yoksunlar için şimdilik; imam nikahlı eşi ... için 100,00 TL maddi, oğlu ... için 100,00 TL maddi, annesi ... için 100,00 TL ve babası ... için 100,00 TL olmak üzere toplamda 400.00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen davalı tarafından tazmin edilmesi ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; 26.04.2016 tarihinde Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik yapıldığını ve müvekkilin kuruma dava açılmadan önce başvuru yapılması şartı getirildiğini, davacı tarafından dava tarihinden önce müvekkil kuruma gerekli evraklar ile başvuru yapılmadığından, bu şart yerine getirilmeden ikame edilen işbu davanın usulden reddini talep ettiklerini, dava dilekçesinde belirtilen herhangi bir delilin tebliğ edilmediğini, davanın kazaya karışan ... plakalı aracın işleteni/sürücüsü konumunki ...’a ve...’a ihbarını talep ettiklerini, müvekkil kurumun, ... Yönetmeliği’nin 16. maddesi gereğince işbu dava sonucunda aleyhinde hüküm tesis edilirse, zarar veren/sürücü ve işletene rücu edeceğinden, davanın kazaya karışan aracın sürücüsü/işleteni konumundakilere ihbarını talep ettiklerini, Müvekkil Kuruma gerekli belgelerle başvuru yapıldığını ancak belirtilen sebeplerle talebin reddedildiğini, Müvekkil ...’nın sorumluluğunun yasadan kaynaklandığını, Bunun yanında, tazminat borcunun kaynağı da haksız fiil olan trafik kazası olduğunu, Bu sebeple ancak dava tarihinden itibaren yasal temerrüt faizi işletilmesinin mümkün olduğunu, davanın usul ve esasa ilişkin olarak sunulan gerekçeler dikkate alınarak reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacıya tahmil edilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmalarından, anlaşamadıkları hususlar, anlaştıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler şu şekildedir:
Davacılar trafik kazası sonucu ölen ...' ın desteğinden yoksun kaldıkları savunması ile destekten yoksun kalma maddi zararının tazminini talep etmektedir.
Davalı taraf genel mahiyette davanın reddini savunmuştur.
Dava, 10.05.2017 tarihli trafik kazası sonucu ölen ...' ın desteğinden yoksun kalındığı iddiası ile destekten yoksun kalma tazminine ilişkindir.
Davacının, davalı tarafa kanunen zorunlu olan yazılı başvurusunun bulunduğu, davalı tarafın 22.06.2017 tarihli davacıya verdiği cevapta davacıların ölen desteği yolcu ...' ın ... plakalı aracın çalınması ile ilgili soruşturma dosyasının sunulması istenilmiş, tekrar davacıların aynı talebi karşısında davalı taraf 07.08.2017 tarihli cevabında aracın kaza günü çalıntı olması nedeni ile ilgili soruşturma dosyasının sunulması istenilmiş davacıların destek tazminatı talepleri açısından poliçe ile verilen teminat gereği ''ilgili kazaya karışan motorlu aracın çalınmasına ilişkin soruşturma dosyasının'' taraflarına ulaştırıldığında değerlendirme yapılacağının bildirildiği ( ödeme yapılmayacaktır şeklinde bir ibare bulunmamaktadır.) anlaşılmış ancak bu eksiklikler giderilmeksizin 19.10.2017 tarihinde mahkememizde dava açıldığı anlaşılmaktadır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu' nun iş dava ile ilgili maddeleri ''... Maddi ve manevi tazminat: Madde 90 – (Değişik:14/4/2016-6704/3 md.) Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. ... Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı: Madde 97 – (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. ... Tazminat ve giderlerin ödenmesi: Madde 99 – Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder. (Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar, 108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar. ... '' hükümlerini içermektedir.
02.08.2016 tarihli 29789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ''Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar '' tebliğine göre '' Madde 1 – 14/5/2015 tarihli ve 29355 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.2 nci maddesinde yer alan (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki bentler eklenmiştir. “ç) İşletilme Hali: Motorlu aracın mekanik aksamının çalışması, (Mekanik aksamı çalışmasa bile motorlu aracın kendiliğinden de olsa hareket haline geçmesi işletilme hali olarak kabul edilir. Kazanın temassız olması sorumluluğa engel olmaz.)” “g) Sorumluluk Riski: Sigortalının motorlu araç işletilmesinden doğan; kazaya sebep olan mücbir sebepler dahil olaylar ile kazazede, hak sahibi ve diğer ilgili üçüncü kişilerin kusurları çerçevesinde belirlenen tazminat yükümlülüğünü, ğ) Arabulucu: 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa göre arabuluculuk siciline kayıtlı olup uyuşmazlık çözümünde görev yapan kişiyi,” Madde 2 – Aynı Genel Şartların A.5 inci maddesinde yer alan (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” Madde 3 – Aynı Genel Şartların B.2 nci maddesinin üçüncü ve beşinci paragrafları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “2.1. Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için bu genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine öder. Sigortacının kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre yeni talep edilen belgenin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletilmesinden sonra başlar. Sigortacı hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebilir.” “Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim mümkün olduğu halde, sigortacının bilgisi ve onayı dahilinde olmadan orijinal parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza tarihi itibariyle benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça bedeli ile sınırlıdır. Sigortacı bu paragraf kapsamındaki onaya ilişkin tercihini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde onarım merkezine veya hak sahibine bildirmediği durumda onayı varsayılır. İspat yükümlülüğü sigortacıya aittir.” Madde 4 – Aynı Genel Şartların C.7 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “C.7. ARABULUCUYA BAŞVURU VE YETKİLİ MAHKEME Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigortacıya yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, hak sahibi sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinde, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu mahkemede dava açılabileceği gibi uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurabilir. Sigortacı başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde tazminat tutarında anlaşma sağlayamadığı durumda, anlaşma sağlayamadığı tutar için arabulucuya başvurabilir. Anlaşma sağladığı tutarı ise bu Genel Şartların B.2 nci maddesi çerçevesinde hak sahibine öder. Hak sahibi de arabulucuya başvurabilir. Sigortacıya karşı dava açılmış olması arabulucuya müracaata engel değildir. Arabuluculuk usulünde hak sahibinin vekil ile temsil edilmesi durumunda vekâlet ücretini ilgili mevzuat dâhilinde sigortacı öder.” Madde 5 – Aynı Genel Şartlara ekteki EK-6 eklenmiştir. Madde 6 – Bu Genel Şartlar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 7 – Bu Genel Şartları Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür. “Ek:6 Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler Maddi Zararlar • Trafik Kazası Tespit Tutanağı. • Hak sahibi tüzel kişiler için: imza sirküleri ve sirkülerde yer alan yetkililerin nüfus cüzdan fotokopileri. • Hak sahibi gerçek kişiler için: T.C Kimlik No. • Hak sahibine ait banka hesap bilgileri. Bedeni Zararlar Sürekli Sakatlık • 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu. • Hak sahibi gerçek kişiler için: T.C Kimlik No. • Kaza raporu. • Mağdura ait son 3 aylık döneme ilişkin ücret belgesi. • Hak sahibine ait banka hesap bilgileri. Ölüm • Kaza raporu. • Veraset ilamı. • Güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği. • Mağdura ait son 3 aylık döneme ilişkin ücret belgesi. • Hak sahibine ait banka hesap bilgileri.”
6100 sayılı HMK m.114 Dava şartları ''... (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'', m. 115 Dava şartlarının incelenmesi '' (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. '' hükümlerini ihtiva eder.
Başvuru dosyası incelendiğinde davacılar tarafından davalı tarafa destekten yoksun kalma nedeni ile sadece yazılı başvuru yapılmış olup davalı sigorta şirketi cevabi yazısı ile davacı tarafından tamamlanması gereken tamamlanabilir eksikliklerin giderilmesi halinde dosyanın neticelendirileceğini bildirmiştir davacılar gerekli yasal eksikleri tamamlamamış başvuru sonucu değerlendirmeyi beklememiş ve yazılı başvuru şartının kanun koyucunun kanun yapmadaki amacı aşılarak dava açılmıştır.
Yasa gereği başvuru dava şartı olup sadece başvuru yapılmış ancak başvuru gereği verilen cevabi yazıdaki eksiklik giderilmeksizin ikinciye aynı başvuru yapılmış yine davalı tarafca aynı cevabi yazı ile ilgili soruşturma dosyası istenilmiş davalı tarafın cevabı gereği eksiklik karşılanmadan ve davalının ödemeye ilişkin olumlu- olumsuz sonucu beklenilmeksizin ( kaldı ki dava konusu olan trafik kazasına karışan ve ölen desteğin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın- motorsikletin çalındığına dair soruşturma evrakı bulunduğu mahkememiz dosyası kapsamına gelen belgelerden anlaşılmaktadır, ilgili aracın malikinin-...' ın aracının- motorsikletinin çalınmasına ilişkin şikayetinin bulunduğu bunun üzerine cezai anlamda Alanya Cumhuriyet Başsavcılığı' nın 2017/8717 Soruşturma sayılı dosyasının açıldığı, dosya kapsamında ... teminatı dışında bulunan hırsızlık şüphelileri olarak ölen desteğin yolcu ve sürücünün çalınan araçta bulunduğu esnada meydana gelen kazada öldüklerinin tutanağa bağlandığı'' anlaşılmaktadır. Buna ilişkin bilgi, belge ve soruşturma bulunmasına rağmen davacılar tarafından ölenin hırsızlık şüphelisi olmasından kaynaklanan nedenlerle teminat dışı kalma ihtimaline binaen davalı tarafa sunulmadığına kanaat getirilmiştir. ) ( bu eksiklik davacı tarafın bizzat giderebilecek ve kanunen belirlenen eksikliklerdir.)19.10.2017 tarihinde dava açılmış olduğundan cevabi yazı gereğince yasa gereklerinin yerine getirilmemesi halinde başvurunun usulüne uygun olduğundan bahsedilemez.
Kanun koyucunun düzenlediği emredici hükümler bu iken eksik yasal aranan evraklar tamamlanmaksızın usul aşılarak, kanun dolanılarak başvuru yolunun sonucunu beklemeksizin, başvuru yolu tüketilmeden mahkememizde dava açılmış olması aranan dava şartı eksikliği sonucunu doğurmaktadır. Bu başvuru yolunun sonucunun beklenmemesi giderilebilir eksikliğin giderilmemesi dava şartı eksikliği olup sonradan giderilmesi mümkün değildir. Davanın açıldığı tarihte aranması gereken bir husus- şart olup eğer aksi değerlendirilecek olsaydı yasal düzenlemenin hukuken geçerliliği yok sayılmış olacak ve yasal düzenlemeler tartışılır hale gelecektir. Bu nedenle aşağıdaki şekilde davanın kanunen usulden reddi gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacının davasının usulden reddine,
2-6100 S HMK, Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 35,90 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 31,40 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 4,50 TL daha harcın davacıdan tahsili ile Hazine' ye gelir kaydına,
3- İş bu dava nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderinin uhdesinde bırakılmasına,
4- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen 400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,
5- 6100 S HMK m. 333 uyarınca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen davacı gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda dava konusu miktar dikkate alındığında kesin olmak üzere yapılan tahkikat sonucunda karar verildi. Karar usulen açıklandı, okundu.
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalı