T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/969 Esas
KARAR NO:2023/726
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:06/11/2017
KARAR TARİHİ:19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 25/04/2013 tarihinde ...Caddesi üzerinde yaya olarak seyir halindeyken davalı ...'ya ait, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkiline çarpması ile yaralanmalı trafik kazasında yaralandığını, kaza sebebi ile dava dışı sürücü hakkında ....Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, yargılama sonucunda sanığın 11 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, müvekkilinin kaza sonrasında ... ve Araştırma Hastanesine kaldırıldığını ve tedavisinin bu hastanede devam ettiğini, kazada müvekkilinin sol bacağında parçalı kırık oluştuğunu, müvekkilinin, bacağındaki parçalı kırık ameliyat edilmiş ise de sol bacağının diğer bacağına göre kısa kaldığından sol bacağında kalıcı hasar ve yürüyüşünde bozukluk oluştuğunu, kaza sonucunda davacının aksak kalması sebebi ile sosyal hayatının da alt üst olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin fiziki ve psikolojik malüliyete uğradığını, müvekkilinin maluliyet oranının ... ve Araştırma Hastanesi'nin 04.04.2017 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporu'yla %33 olarak tespit edildiğini, müvekkilinin kaza tarihinde dokuz yaşında olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle yaşadığı korku ve stres nedeniyle ruh sağlığının ciddi manada bozulduğunu, ekli sağlık kurulu raporunda müvekkiline ''Travma sonrası Stres Bozukluğu'' teşhisi konulduğunu, bu rahatsızlığın sebep olduğu engellilik oranının %30 olarak tespit edildiğini, müvekkilinin kişiliğinin oluştuğu bu genç yaşta yaşadığı bu rahatsızlık nedeniyle eğitiminden geri kaldığını, gelişiminin olumsuz yönde etkilendiğini, diğer müvekkili anne ... ...'ın ise oğlunun yaşadıkları nedeniyle manevi olarak yıkıma uğradığını, müvekkilinin anne olarak yaşadığı ve bundan sonra hayatı boyunca yaşayacağı elem ve keder sebebiyle manevi zararının doğduğunu, trafik kazasının davalı sigorta şirketine taraflarınca 22.09.2016 tarihinde yazılı dilekçeyle ihbar edildiğini ve tazminat talebinde bulunulduğunu ancak taleplerinin karşılanmadığını beyanla maddi tazminat talepleri yönünden davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ... için 1.000,00-TL, ... ... için 1.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta şirketinin yalnızca sigorta poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, ... için 75.000,00-TL, ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline, maddi tazminata davalı sigorta şirketi açısından kazanın kendilerine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonra başlamak üzere ve diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren başlamak üzere yasal faiz işletilmesine, manevi tazminat talepleri yönünden kaza tarihinden başlamak üzere faiz işletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili 10/06/2019 tarihli dilekçesi ile; Belirsiz alacak davası olarak açılan davada müvekkili ... için talep edilen 1.000,00-TL maddi tazminatın, 500,00-TL'si kaza nedeniyle müvekkilinin vücudunda meydana gelen sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı ve kalan 500,00-TL'nin ise geçirdiği kaza nedeniyle ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar olduğunu, anne ... için talep edilen 1.000,00-TL maddi tazminatın ise, oğlunun tüm iyileşme süresinde gerçekleştirmiş olduğu taksi, hasta alt bezi gibi tedavi giderleri ve buna bağlı masraflar olduğunu belirtmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde ve özetle; ... plakalı aracın sigortacı şirket tarafından tanzim edilen, 20.03.2013-2014 vadeli ... poliçe no’lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası meblağ sigortası olmayıp zarar sigortası olduğundan, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesi gerektiğini, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davacı yanın kazaya ilişkin maluliyet iddialarının değerlendirilebilmesi için Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek maluliyet durumu ve maluliyetin kaza ile illiyeti hakkında rapor alınmasını, davaya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini, işbu rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere davaya konu kazanın oluşumunda sigortalı aracın sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının, kazanın meydana gelmesindeki müterafik kusurunun da değerlendirilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti halinde ortaya çıkan zarardan kaynaklanan tazminatın hesaplanması için dosyanın aktüer siciline kayıtlı aktüerya uzmanına gönderilmesini, SGK'dan rücuya tabi bir ödeme alınıp alınmadığının alınmış ise bu tutarın tazminat hesabından mahsup edilmesini, dava konusu olayın haksız fiilden kaynaklandığını ve ticari iş niteliğinde olmadığını, bu nedenle davacı vekilinin avans faizine yönelik taleplerinin reddi gerektiğini beyanla açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR /
Davacı ...'ın tedavi evrakları celbedilmiş, ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, hasar dosyası, davacıların SGK hizmet döküm cetvelleri, tarafların nüfus kayıt örnekleri, tarafların sosyal ekonomik durum araştırma tutanakları, ... plakalı aracın malik ve ruhsat bilgileri ile trafik tescil kayıtları celbedilmiş, taraflarca gösterilen diğer deliller toplanmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ATK raporu ile bilirkişi raporları alınmıştır.
....Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve incelenmesinde; mağdurun ..., katılanın ..., sanığın ..., sanığın üzerine atılı suçun ''Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma'', suç tarihinin ise 25/04/2013 olduğu ve 17/12/2015 tarihinde sanığın üzerine atılı“Taksirle Yaralama” suçundan ... neticeten 11 AY 7 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, ...Daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı mahkumiyeti bulunmayan sanığın suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkememizde kanaat oluştuğundan hapis cezasının,TCK.nun 51/1.maddesi gereğince ertelenmesine, Cezası ertelenen sanık hakkında TCK.nun 51/3.maddesi gereğince takdiren 1 yıllık denetim süresi belirlenmesine,...'' karar verildiği ve işbu kararın ''Temyiz Edilmeden'' 21/02/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu'nun 29/04/2020 tarih ve 5655 Karar sayılı raporunda özetle; 1.... oğlu 05/04/2004 doğumlu ...’ın 25/04/2013 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak:
Gr 1 XII (32a......1)A %5
E cetveline göre %3.3 (yüzdeüçnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
İstanbul Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu'nun 18/08/2021 tarih ve 13952 Karar sayılı raporunda özetle; ... oğlu 05/04/2004 doğumlu ...’ın 25/04/2013 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle 03/08/2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:
Gr 1 XII (32a......1)A %5,
E cetveline göre %3.3 (yüzdeüçnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 14/10/2021 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...25/04/2013 tarihinde meydana gelen davaya konu kazada tarafların kusur durumlarının tespiti bakımından dosyanın Karayolları Fen Heyetinden oluşacak 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine,...'' dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda ... tarafından tanzim edilen 13/12/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
-Yaya ...'ın %50 (yüzde elli) oranında kusurlu bulunduğu,
-... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın %50 (yüzde elli) oranında kusuru bulunduğu,
- ...'ın yaralanmasında, K.T.K'nın 85.Maddesine göre, araç işletme sırasında kaza yapması nedeniyle araç sahibi ...'nun müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Adli Tıp 2.Üst Kurulu'nun 23/06/2022 tarih ve 1402 Karar sayılı raporunda özetle; ... hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde;
... oğlu, 2004 doğumlu ...’ın 25/04/2013 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle;
A-) 03/08/2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:
Gr 1 XII (32a......1)A %5,
E cetveline göre %3.3 (yüzdeüçnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
B-) İyileşme(iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 29/09/2022 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; "...Davacının iddiası, davalının savunması, tüm dosya kapsamı ile kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak düzenlenen, Mahkememizce de teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunan Adli Tıp 2.Üst Kurulunun 23/06/2022 tarih ve 1402 karar sayılı raporu ile 24/12/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu nazara alınarak ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosyanın bir hesap ve bir doktor bilirkişisine tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda hesap uzmanı bilirkişisi Vedat Aykırı ve doktor bilirkişisi Hasan Günaydın tarafından tanzim edilen 27/12/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-2023 yılı asgari ücret verisi dikkate alınarak ve hesap tarihi 02.01.2023 kabul edilerek işbu ek raporun düzenlendiği,
-Kazazede ...'ın olay tarihi itibariyle 9 Yıl 0 Ay 20 Günlük ve Geçici iş göremezlik dönemi boyunca efor dönemi içerisinde olduğu, Geçici İş Göremezlik Zararı hesaplanmadığı,
-Karayolları Trafik Kanunu'nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 tarihinde TBMM'de kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” yürürlüğe girdiği 04.12.2021 tarihinden sonra düzenlenen poliçeleri kapsayacağından, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 27.09.2021 Tarihli 2021/... E., 2021/... K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,
-Davalılar ya da dava dışı SGK tarafından davacıya ödeme yapılmadığı tespit edildiğinden davacının hesaplanan zararlarından herhangi bir indirim söz konusu olmadığı,
-Davacı ...'ın hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 91.496,61 TL, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 250.000,00 TL olduğu, teminat aşan zararının olmadığı,
-Dava konusu olay yukarıda verilen açıklamalar doğrultusunda ele alınıp değerlendirildiğinde; dava konusu olayın (trafik kazasının) 25/04/2013 tarihinde yani 04/04/2015 tarihli 6645 sayılı kanun değişikliğinden ÖNCE meydana gelmiş olduğu, söz konusu kanun değişikliğinin halen yürürlükte olduğu, söz konusu değişikliğe göre “Genel Sağlık Sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmetleri “geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde", başka bir ifadeyle, -eğer SGK tarafından ödenmesi gerekecek sağlık giderleri var ise- resmi fiyatlara göre ödeme yapıldığı ancak kaza tarihinin kanun değişikliği öncesinde olması nedeniyle Resmi SUT Fiyatları ya da Fatura Fiyatları üzerinden ödeme yapılıp yapılamayacağı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati ile davacının söylemleri dikkate alınarak yukarıda SUT tutarlarına göre hesaplama yapıldığı,
-Davacılar tarafından dosyaya herhangi bir sağlık ödeme belgesinin (fiş, fatura, makbuz vs) sunulmamış olduğu, bilindiği üzere üst mahkeme kararlarında belgesiz tedavi giderlerinden SGK'nın sorumluluğunun bulunmadığının belirtildiği,
-... Hastanesi'nde yapılan tetkik ve tedavilerin yaşanan trafik kazasıyla illiyet bağı bulunduğu;
-Evde Bakım Hizmetleri Hesaplaması yapılmasına gerek olmadığı;
-Davalı Sürücünün %50 Kusur Oranına göre Davacının, Davalılar tarafından ödenmesi gereken ulaşım giderleri toplamının %9 yasal faizi hariç 460,35 TL olduğu;
-Davalı Sürücünün %50 Kusur Oranına göre Davacının Davalılar tarafından ödenmesi gerekecek tedavi giderleri toplamının %9 yasal faizi hariç 72,00 TL olabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Adli Tıp 2.Üst Kurulunun 23/06/2022 tarih ve 1402 karar sayılı raporu, 24/12/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 27/12/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacılar vekili 16/01/2023 harçlandırma tarihli dilekçesi ile; müvekkili ... için 1.000,00-TL olan maddi tazminat taleplerini iş göremezlik zararı için 91.496,61-TL'ye yükselttiklerini, müvekkili ...'ın 91.496,61-TL iş göremezlik zararının davalı ... yönünden kaza tarihinden (25/04/2013) itibaren, davalı ... Şirketi yönünden temerrüt tarihinden (04/10/2016) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilene, davalı sigorta şirketinin yalnızca sigorta poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, müvekkili ... tarafından yapılan ulaşım ve tedavi giderlerine ilişkin 1.000 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihinden (25/04/2013) itibaren, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihinden (04/10/2016) itibaren işleyecek yasal faizi davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta şirketinin yalnızca sigorta poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, müvekkili ... için 75.000,00-TL, ... için ise 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (25/04/2013) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı asil ... 23/02/2023 tarihli duruşmada; ''Bana davaya konu kaza ile ilgili ...'nun şoförü olan ... bana elden 1.250,00-TL vermiştir, bunun dışında bana davaya konu kaza ile ilgili herhangi bir ödeme elden veya banka kanalıyla yapılmamıştır'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizin 19/10/2023 tarihli duruşmasında; ''Davalı ... vekilinin yemin teklifi talebinin; davalının süresinde cevap dilekçesinde sunmadığı anlaşıldığından reddine'' karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, trafik kazası nedeniyle 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesi kapsamında araç işletenine ve 91 vd. maddeleri ile 97.maddesi kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik maddi ve manevi tazminat talepli eda davasıdır.
HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, davacı ...'ın kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile manevi zararının oluşup oluşmadığı, yine davalı ...'ın kaza sonucu oğlunun yaralanması nedeniyle maddi ve manevi zararının oluşup oluşmadığı, maddi ve manevi tazminat taleplerinin her bir davacı için ayrı ayrı kabul edilebilir olduklarının tespit olunması halinde, tazminat tutarlarının ne olduğu, davalıların bu zararlardan sorumluluklarının mevcut olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
Anılan düzenlemeler, toplanan deliller, ATK raporları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacı ...'ın yaralanması ile neticelenen dava konusu olayda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %50 (yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu, davacı mağdur yaya ...'ın da %50 (yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle kişinin tüm vücut engellilik oranının %3.3 (yüzdeüçnoktaüç) oranında olduğu, İyileşme(iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, davacı ...'ın talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının 91.496,61 TL, davacı ...'ın talep edebileceği tedavi giderinin %9 yasal faizi hariç 72,00 TL, buna bağlı talep edebileceği ulaşım giderinin ise %9 yasal faizi hariç 460,35 TL olduğu, davacılar vekilinin 16/01/2023 tarihli dilekçesi ile; müvekkili ... için 91.496,61-TL olarak sürekli iş göremezlik tazminatını ıslah ettiklerini, dava dilekçesindeki talep ve ıslahla artırılan toplam 92.996,61-TL maddi tazminat taleplerinin davalı ...'dan 25/04/2013 kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden (04/10/2016) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalıların işbu zararlardan 2918 Sayılı Kanun'un 85.maddesi ve 91 vd. maddeleri ile 97.maddesi kapsamında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte, davacı ...'ın 23/02/2023 tarihli duruşmadaki beyanı nazara alınarak Mahkememizce davacı ...'ın talep edebileceği tedavi gideri ve buna bağlı ulaşım gideri zararlarının karşılandığı bu nedenle işbu davacı yönünden maddi tazminat davasının reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Yine davacı vekilinin 10/06/2019 tarihli dilekçesi ile davacı ... yönünden talep ettiği 500,00-TL geçirdiği kaza nedeniyle ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar hususunda ispat yükünün TMK'nun 6. ve HMK'nun 190. maddeleri uyarınca davacı üzerinde olduğundan ve bu konudada ispata elverişli delil sunulmadığından Mahkememizce davacı ...'ın maddi tazminat davasının 500,00-TL'lik işbu kısmının ispat olunamadığından reddine karar verilmiştir. Son olarak davalının 29/06/2019 tarihli dilekçesinde belirttiği davacı ...'a 12.500,00-TL ve davacı ...'ın babası olan dava dışı ...'a 2.500,00-TL olmak üzere elden yaptığı toplam 15.000,00-TL'lik ödeme yönünden işbu ödemenin sadece 1.250,00-TL'lik kısmını davacı ...'ın 23/02/2023 tarihli duruşmadaki beyanı ile ispatladığı geriye kalan kısmını ise ispat edemediği kanaatine varılmıştır. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce davacı ...'ın maddi tazminat davasının 16/01/2023 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kısmen kabulü ile, 91.496,61-TL maddi tazminatın (sürekli iş göremezlik) davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ise 05/10/2016 -davalıya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası- temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, tarafların kazadaki kusur durumları, davacıların manevi tazminat olarak talep ettikleri miktar, davanın geçirmiş olduğu safahat, paranın alım gücündeki azalma ve enflasyonist ortam ile manevi tazminatın bir ceza ve zenginleşme aracı olamayacağı ilkeleri de göz önünde bulundurularak, TBK'nun 49, 56/2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85.maddeleri kapsamında, Mahkememizce davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 45.000,00-TL miktarındaki manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 10.000,00-TL miktarındaki manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davacı ...'ın maddi tazminat davasının 16/01/2023 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden KISMEN KABULÜ İLE, 91.496,61-TL maddi tazminatın (sürekli iş göremezlik) davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ise 05/10/2016 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine,
2-Davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine,
3-Davacı ...'ın manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE, 45.000,00-TL miktarındaki manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine,
4-Davacı ...'ın manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE, 10.000,00-TL miktarındaki manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25/04/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davacı tarafın fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 6.250,13-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 348,39-TL, tamamlama harcı 309,10-TL olmak üzere toplam olan 657,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.592,64-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
7-Reddedilen Maddi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 500,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine,
8-Reddedilen Maddi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılara verilmesine,
9-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,
10-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 10.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,
11-Reddedilen Manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
12-Reddedilen Manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 10.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
13-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 348,39-TL peşin harç ve 309,10-TL tamamlama harçlarının toplamı olan 657,49-TL, 7.050,00-TL bilirkişi ücreti, 3.673,00-TL ATK masrafı ve 895,73-TL posta gideri olmak üzere toplam 12.307,62-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre (%98) 12.061,46-TL'sinin davalılardan -davalı ...'nun bu miktarın kabul-red oranına göre (%75) 9.230,71-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
14-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
15-HMK 333.maddesi gereğince davacılarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekillerini huzurunda, davalı ... Sigorta Şirketinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/10/2023
Katip ...
Hakim ...