T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1063 Esas
KARAR NO: 2023/871
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 06/11/2018
KARAR TARİHİ: 13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirketin yüklenicisi olduğu “ ... Yapım İşi Kapsamında; ... İlçesi, ...Mevkii, ... Kavşağı Kavşak Yolları Projesi’ ile alakalı olarak davalı yan ile 01.03.2018 tarihinde " İstinat Duvarı, Alt Geçit Ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi “yapılması konusunda bir sözleşme tanzim edildiğini, iş bu sözleşme ile davalı yanın, bahse konu projenin istinat duvarlarını, Alt geçitlerini ve Köprülerin betonarme işlerini yapacağını taahhüt ettiğini, ancak davalı yanın mevcut projede imalatlarını tamamlamadığını, şantiye sahasını boşalttığını ve sözleşmeyi de ... tarihli ve ... 15. Noterliğinin ... Tarihli ihtarnamesi ile fesih ettiğini, 01.03.2018 tarihli sözleşmenin 9. Maddesinin G bendi uyarınca bahse konu işin teslim edilmemiş olması işin davalı nam ve hesabını 3. bir kişiye tamamlatılması nedeni ile şimdilik davalı yandan her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL bedelin %25 fazlasıyla ve temerrüt faizi ile taleplerinin bulunduğunu, 01.03.2018 tarihli sözleşmeden kaynaklanan ve davalı yana daha önce de 30.07.2018 tarihinde gönderdikleri ihtarname ve devamında gönderdikleri ihtarnameler ile de beyan ettikleri üzere; mevcut sözleşmenin 8 Maddesinin F bendinde " Sözleşme'de işin gecikmesi durumunda, gecikilen her gün için gecikme cezası olarak 3.000.00-TL +KDV ve %30(Yüzde Otuz) fazlasıyla uygulanacaktır." amir hükmünün mevcut olduğunu, davalı yana ... tarihli ve ... 6. Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile gecikmeler ihtar edilmiş olması nedeni ile 05.08.2018 tarihinden itibaren bugüne kadar olan şimdilik 10 000 TL'lik gecikme cezasının ( her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı) işleyecek temerrüt faizi ile tahsili taleplerinin bulunduğunu, 01.03.2018 tarihli sözleşmenin 10. Maddesinin 23. Fıkrası,”23) Alt Yüklenici işin yürütülmesi için Yüklenici tarafından istenen ekibi sağlamakla yükümlüdür. "uyarınca davalı yana defalarca gerek sözlü gerekse yazılı olarak şantiye alanında yeterli personel bulundurmadığı bildirildiğini, ve bu durumun yine davalı yana... tarih ve ... 6. Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile şantiye sahasında yeterli personeli bulundurmadığının ihtar edildiğini, ancak davalı yanın eleman sayısını yeterli şekilde arttırmadığın ve gecikmelere neden olduğunu, bu nedenle davalı yandan her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL bedel ve temerrüt faizi taleplerinin bulunduğunu; mezkur sözleşmenin 10. Maddesinin 18. Bendi 25. Maddesinin A-C bentleri gereğince davalı yanın şantiye sahasında gerekli makine ve ekipmanları bulundurmadığını, bu duruma ilişkin taraflarca tutulan toplantı tutanakları ve taraflarından gönderilen ... 6. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye no lu, ...tarihli ve ... yevmiye no.lu,... tarihli ve ... yevmiye no.lu ihtarnameleri ile şantiye sahasında yeterli ekipmanı bulundurmaları konusunda gerekli ihtarnameler gönderildiğini, ancak bu duruma rağmen davalı yanın şantiye sahasını boşalttığını ve şantiye alanını usul ve yasaya aykırı olarak terk ettiğini, bu nedenle davalı yandan her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL bedel ve temerrüt faizi taleplerinin bulunduğunu, davalı yanın, sözleşmenin 33. Maddesinin 2. -3-5-7-8 . Maddesi Amir hükümlerine açıkça aykırı hareket ettiğini bu aykırılıklarında da bizatihi toplantı tutanakları ve ihtarnameler ile ihtar edildiğini, ancak davalı yanın bu ayrılıklara devam ettiğini şantiye alanını terk ettiğini ve işi bıraktığını, davalı yanın iş yerini terk etmesi ve şantiye alanını terk etmesi ile vekil edenin işi 3. Bir kişiye 11.10.2018 tarihi itibari ile vermek zorunda kaldığını ve ciddi anlamda mağdur olduğunu, bu nedenle davalı yanın sözleşmeye ayrılıkları nedeni ile davalı yandan her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL bedel ve temerrüt faizi ile taleplerinin bulunduğunu,
- Sözleşmenin bir tarafça haksız olarak feshedildiğinin anlaşıldığı hallerde, diğer taraf sözleşmeden dönmez ise sözleşme ayakta kalabilmekte böylece küsuruyla sözleşmeyi fesheden taraftan müspet zararın tazminini talep edilebilmekte olduğunu, davalı yanın taraflarına gönderdiği ...tarih ve ... 15. noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesindeki fesih beyanının haksız ve hukuka aykırı olduğu için Yüksek Mahkeme kararları gereğince müspet zararlarının taraflarına ödenmesi gerekmekte olduğunu, davalı yan tarafından ... 15. Noterliğinin...tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yapılan sözleşme feshi, taraflarınca a kabul edilmediğini ve ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshin geçerli olmadığı ve haksız feshe ilişkin haklarının saklı tutulduğuna ilişkin olarak gerekli ihtarnamenin kendilerine tevdi edildiğini, davalı yanın sözleşmeyi fesih ederek sözleşme konusu şantiye alanında bulunan elemanlarını ve ekipmanlarını şantiye sahasından uzaklaştırmış olması nedeni ile mevcut işin daha yüksek bir bedelle 3. Bir kişiye yaptırması nedeni ile kar kayıpları olarak şimdilik davalı yandan her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 40.000 TL bedel ve temerrüt faizi ile tahsili taleplerinin bulunduğunu beyan ederek davalı yanın haksız ve hukuka aykırı olarak sözleşmeyi fesih etmesi sebebi ile öncelikle sözleşme feshinin iptali ile haksız feshe maruz kalmamız nedeni ile müspet zararımız ve kar kaybımız olan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kavdı ile şimdilik 100.000,00 TL ’nin yürütülecek ticari faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davalı karşı davacı yanın karşı davasında öncelikle hakediş ödemelerinin usulüne aykırı olarak zamanında ödenmediğini beyan ettiğini, bu hususa cevaplarının davalı karşı davacının dilekçe ekinde ve dosyaya delil olarak sunulan evraklarda da yer alan toğplantı tunaklarında da görüldüğü üzere çalışanlarına ait evrakları tamamlamadığı da açık olduğunu, sözleşmenin 6 maddesinin e bendinde gerekli evraklar açıkça yer almış olup bu evrakların tamamlanmaması halinde zaten ödeme yapılmayacağının da açık olduğunu, karşı davacının hak edişlerin ödenmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, aksine davalı karşı davacının hak ediş evraklarını geç tanzim ettiği hususununda tutanaklarla sabit olması nedeni ile bu beyana itibar edilmesinin beklenemeyeceğini, kusurlu olan davalı karşı davacı yan olup kendi kusurundan kaynaklanan bir durumdan da vekil edenin sorumlu tutulmasının da beklenemeyeceğini, davalı karşı davacı yanın izahtan vareste aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olacak itiraza konu tespit raporlarını da asla kabul etmediklerini, çünkü davalı karşı davacı edimlerini zaten yerine getirmiş olsaydı vekil edenin kendisine ödeme yapmaması gibi bir durumun olmayacağı sözleşmeler ile sabit olduğunu, davalı karşı davacı yanın temerrüde düşürüldüğüne ilişkin beyanlarını da kabul etmemekle ilk ihtarnameler tarafımızdan gönderildiğini ve temerrüde düşen karşı davacı yan olduğunu, davalı karşı davacı yanın sözleşme ekindeki beton şartnamesinde vekil eden edimlerinin hangisine aykırı hareket ettiğini dahi beyan edememiş iken iş bu sözleşmeyi fesih etmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, amir hükmü gereğince davalı karşı davacı yanın edimi olan iş yerini teslim alma müracatının yapılması gerekmekte iken davalı karşı davacının bu ediminin yerine getirmediğinin de açıkça kendi beyanları ile sabit olduğunu, bu nedenle davalı karşı davacının işyeri tesliminin usulüne uygun yapılmadığı beyanına da itibar edilmesinin beklenemeyeceğini, ayrıca 05/03/2018 tarihine ilişkin yer teslim tutanağını da dosya içerisine sunduklarını beyan ederek dava dilekçelerindeki taleplerinin kabulü ile, karşı davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Taraflarca imzalanan sözleşmenin her iki tarafa karşılıklı edimler yüklemekte olduğunu, temerrütten söz edebilmek için alacaklının mütemerrit olmaması gerektiğini, ancak kendi edimlerini yerine getirmeyen davacının ... 15. Noterliğinin ... tarih ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile mütemerrit olduğunu, bu ihtarname ile müvekkili tarafından davacının edimlerini ifa etmesi yönünde süre verildiğini aksi halde sözleşmeden dönüleceğinin belirtilmiş olduğunu, davacının temerrüde düşürüldüğünü ve sözleşmenin fesh olunduğunu; işin müvekkili tarafından tamamlanmamasının yegâne sebebinin, davacının üzerine düşen edimleri ifa etmeyerek müvekkilinin işi yapmasını imkânsız kılması olduğunu, davacının kusurlu hareketleri nedeniyle; işi yapmasına olanak kalmayan ve ciddi zararlara uğrayan müvekkili şirketin; tüm bunlara rağmen bir de cezai şart ödemeye zorlanmasını hukuk düzeninin korumayacağının aşikar olduğunu, müvekkili şirketin şantiye sahasında yeterli personeli bulundurduğunu, üstelik davacı yanın üzerine düşen edimleri ifa etmemesine bağlı olarak yapılamayan işler olduğu için müvekkilinin birçok personelinin işi yapmaya hazır olduğu halde, şantiye sahasında günlerce boş beklediğini, müvekkilinin personelin boşta geçen günlerine karşılık, aralarındaki iş akitleri nedeniyle personeline gereğinden fazla ücret borcu altına girdiğini, müvekkilinin sözleşme boyunca her an yeterli makine ve ekipmanı şantiye sahasında bulundurduğunu, ayrıca hakedişlerini alamayan müvekkilinin; makine ve ekipman tedariki süreçlerinde sorun yaşadığını, sözleşmenin 33. Maddesinin 3. Bendindeki "İşi, çalışma alanını kısmen veya tamamen terk etmesi" ifadesine dayanan davacının bu iddiasında haksız olduğunu, müvekkilinin sözleşme boyunca şantiye sahasında çalıştığını veya davacının edimlerini ifa etmesini bekleyerek işe hazır halde beklediğini, müvekkilinin davacı yan tarafından edimlerin ifa edilmemesi halinde işin ifasının imkansız olduğunu ve bu ihtarların gereği yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceklerini ihtar ettiğini, davacının bu konuda müspet bir adım atmaması üzerine müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini, ayrıca mezkur maddenin 2-5-7 ve 8. Bentlerine de müvekkilince aykırı davranılmadığını, müvekkilinin sözleşme ayakta olduğu süre boyunca üzerine düşenleri -mümkün olduğu müddetçe- yaptığını, davacının emir ve talimatlarına uygun davrandığını ve sözleşmenin gerektirdiği vecibeleri yerine getirdiğini, sözleşmenin feshine kusuruyla neden olan tarafın davacı yan olduğunu, sözleşmenin feshinde müvekkili şirkete izafe edilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, sözleşme boyunca, edimlerini ifa etmeyerek işin devamını engelleyen, müvekkiline ciddi zararlara uğratan davacının; üstüne üstlük müspet zararlarının tazminini talep
etmesini kabul etmenin mümkün olmadığını, davacının; sözleşmenin müvekkili tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde feshedildiğini ve mevcut işin daha yüksek bir bedelle 3. Kişiye yaptırılması nedeniyle kar kayıpları olduğunu iddia etmekte ve buna dair şimdilik 40.000 TL bedelin temerrüt faiziyle tahsilini talep etmekte olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı bu taleplerinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmenin feshinde kusuru olan tarafın davacı yan olduğunu, davacı-eğer bir zarara uğramışsa bu zarara neden olanın da yine kendisi olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirketin söz konusu eser sözleşmesini imzayıp imalatlara başladığından itibaren taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ''6 nolu Ödeme Usulü Ve Şartları"nda düzenlenen borcun ifa edilmesi konusunda belirtilen şartları yerine getirmediğini, bugüne kadar düzenlenen tüm hakediş onay ve ödemeleri konusunda sözleşmede belirtilen hükümlere uyulmadığını, yüklenici firmanın imzalanıp onaylanan hakedişlerin ödemesini de mevcut çekleri elinde tutarak geciktirdiğini, bu konu da müvekkili şirketin defalarca mail atarak, ihtarname çekerek ve sözlü olarak bu hususu dile getirmesine rağmen sözleşmenin şartlarına uyulmadığını, söz konusu durumun böyle olmasına rağmen davacının, müvekkili şirketten, önü açılmamış işlerin yapılmasını beklemekte, aynı zamanda cezai şartlar uygulayacağı konusunda müvekkili şirkete ihtarnameler gönderdiğini, müvekkili şirketin bu durumları belirtip yüklenici ... firmasına ihtarname çekip temerüde düşürmesine rağmen yüklenici firma hakedişleri onaylama ve ödeme yapmaktan çekindiğini, müvekkili şirkette sözleşmeyi haklı olarak feshedip söz konusu alacaklarını talep etmek zorunda kaldığını, bunun üzerine müvekkili şirketin ileride açacağı alacak davasına delil olması için ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyasında sözleşmeden kaynaklı müvekkili şirketin yapmış olduğu imalatların tespiti için dava açtığını, açılan davada henüz rapor düzenlenmediğini, yüklenici firmanın taraflarına huzurdaki davayı açması üzerine usul ekonomisi açısından tespit raporunun dönüşü beklenmeksizin alacak davasını açma zorunluluğu oluştuğunu, bu raporda da belirtileceği üzere müvekkil şirket bir kısım imalatları yapmasına rağmen bunlara ilişkin herhangi bir ücret almadığını, delil listelerinde de sundukları 3-4-5 nolu hakedişler onaylanmamış ve taraflarına bu hakedişlerle ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunların da davacı karşı davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, mezkur tespit raporu hazırlandığında taraflarınca dosyaya sunulacağını, davaya cevaplarımızda da kapsamlı olarak belirttikleri gerekçelerle müvekkili şirketin sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini, ... 15. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı tarafılarınca gönderilen bu ihtarnamede davacının sözleşme konusu işleri müvekkili şirket tarafından süresinde bitirmesi için kendi yapması gereken işleri zamanında yapmadığı ve işin önünün açılmadığı şantiye sahası fotoğraflanarak açıklandığını, davacının sözleşme gereği üstlendiği, yerine getirilmediği taktirde müvekkiline düşen işlerin ifasını imkansız kılacak kadar önemli bu edimler mezkur ihtarnamede detaylarıyla açıklandığı için cevap dilekçelerini detaylara boğmamak adına ihtarnameye atıflar yapmakla yetindiklerini, yukarıda da ayrıntılı olarak açıkladıkları üzere müvekkili şirket söz konusu sözleşmeyi haklı olarak fesh ettiğini ve söz konusu zararlarının tazminini talep etme hakkını kazandığını, yukarıda açıkladıkları nedenlerle öncelikle söz konusu teminat bedelini, yüklenicide kalan iskelenin aynen tarafımıza iade edilmesini, müvekkil şirketin zararlarının tazmini ve onaylanmayan hakedişlerimiz olan 3-4-5 nolu hakedişlere konu bedellerin taraflarına ödenmesi için huzurda yer alan alacak davasını açma zarureti hasıl olduğunu beyan ederek karşı davalarının kabulüyle; 114.000,00-TL değerinde ki teminat bedelinin paraya çevrildiği 15.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı şirketten alınarak davalı karşı davacı müvekkil şirkete ödenmesini, müvekkili şirkete ait olan iskelenin aynen iadesini, iade edilemez ise bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesini, onaylı olmayan 3-4-5 nolu hakedişlerin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'nin temerrüd tarihi olan 12.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle müvekkilin uğradığı zararlara karşılık şimdilik 5.000,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 12.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı karşı davalının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Asıl davada dava konusu uyuşmazlığın; asıl davada taraflar arasında akdedilen 01/03/2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin davalı alt yüklenici tarafından feshi koşullarının oluşup oluşmadığı ile bu sebeple doğduğu iddia edilen müspet zarar ve kâr kaybının varlığı ve miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Karşı davada dava konusu uyuşmazlığın; davalı/karşı davacı alt yüklenicinin söz konusu sözleşmeden kaynaklanan ödenmeyen hakediş alacağının varlığı ve miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde; 01/03/2018 tarihli sözleşmeye, ... 6. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye nolu, ... tarihli ve ... yevmiye nolu, ... tarihli ve ... yevimiye nolu ihtarnamelerine, ... tarihli ve ... 15. Noterliğinin ... - Taribli ihtamamesi, ticari deftere ve belgelere, Kurumlara yazılacak müzekkerelere, Kalyon inşaat ile tanzime edilen ana sözleşmeye, ihale dökümanlarına, keşfe ve bilirkişi incelenmesine, Tanıkların isimlerine ve adresleri ile tanıklık edecekleri konuları gösterir tanık listesine delil olarak dayanmıştır.
Davalı karşı davacı cevap dilekçesinde; 01.03.2018 Tarihli Sözleşmeye, ... 15. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu, .. tarih ... yevmiye nolu, ... tarih ... yevmiye nolu ve ... tarih ... yevmiye nolu İhtarnamelerine, ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin ..D. İş, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin...D. İş Tespit Davalarına, 3-4-5 nolu Hakedişlere, Banka Teminat Mektubuna, 02.08.2018 tarihli şantiye fotoğraflarına, Maillere, Toplantı Tutanaklarına, Tutanaklara, Ticari Defterlere ve Belgelere, Tanığa, keşfe, Bilirkişi İncelemesine, Yemine ve sair delillere delil olarak dayanmıştır.
...A.Ş.'ye müzekkere yazılarak; ... İlçesi ... Kavşağı Kavşak Yolları Projesi'nin; İstinat Duvarı, Alt Geçit ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi'nin yapımı için, ...Tic A.Ş. ile yapılan ihale dosyası, sözleşme, teknik şartname ile işe ilişkin proje örneğinin, hakediş tutanaklarının, geçici ve kesin kabul tutanakları imzalanana dek düzenlenen tüm kontrol tutanakları ve eklerini içerir müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... Tic A.Ş'ne müzekkere yazılarak, ... İlçesi ...Kavşağı Kavşak Yolları Projesi'nin İstinat Duvarı, Alt Geçit ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi' 'nin yapımı için ... Tic A.Ş. ile yapılan ihale dosyası, sözleşme, teknik şartname ile işe ilişkin proje örneğinin, hakediş tutanaklarının, geçici ve kesin kabul tutanakları imzalanana dek düzenlenen tüm kontrol tutanakları ve eklerini içerir müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak...Değişik İş sayılı dosyasının bir örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.
...9. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Değişik İş sayılı sayılı dosyasının bir örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 6. Noterliğinin ... yevmiye sayılı ... tarihli ihtarnamesi, ... 6. Noterliğinin ... yevmiye sayılı ... tarihli ihtarnamesi ve ... 6. Noterliğinin ... yevmiye sayılı ... asılları ve suretleri mahkememiz kasasına alınmıştır
... 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasından alınan ... 15. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı evrak aslı mahkememiz kasasına alınmıştır.
11/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda "Dava konusu uyuşmazlıkta dasya kapsamı, davacı ve davalı taraf beyanları ve delilleri birlikte değerlendirildiğinde, işin sözleşme ile belirlenen sürede tamamlanmadığı, eksik işlerin söz konusu olup, 3. Kişilere tamamlattırıldığı, ancak davalı alt yüklenicinin borcunu zamanında ifa etmemesinin gerekçesinin de hakkediş bedellerinin zamanında ödenmemesi ve davacı yüklenicinin sözleşme ile yüklendiği hazırlık fiilerinin yerine getirilmemiş olduğunun davalı tarafça beyan edildiği tespit edildiği, taraflarca akdedilen sözleşmenin Betonerme İşleri Özel Şartnamesi” başlıklı düzenlenmesinin 2. Maddesinde yüklenicinin yükümlülüklerinin belirtilmiş olduğunun görüldüğü, davacı yüklenicinin sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, heyetlerince, iş yerinin büyüklüğü, üzerinden 2 yıla yakın zaman geçmesi, işin bırakılmasını müteakip bazı imalatların 3.kişilerce yapılmış olması nedenleri ile yerinde inceleme gerçekleştirilemediği için Teknik olarak belirlenememiş, işin ne kadarının tamamlandığı, davalı tarafça yerine getirilmesi gereken hazırlık fiillerinin hangilerinin gerçekleştirilip hangilerinin gerçekleştirilmediği mahallinde tespit edilemediği, ancak; davaya esas konuya ilişkin davalı tarafça alınan yukarıda da belirtilmiş olan tespit raporları bulunduğu, bu tespit raporlarının dava konusu uyuşmazlığın çözümü noktasında delil olarak değerlendirilip değerlendirlemeyeceği ve sonucun buna göre belirtileceği , ayrıca dava konusu işin hakkediş tanziminin taraflarca tam olarak gerçekleştirilemediği ve mutakabata varılamadığı, dava dosyasında mevcut hakkedişlerle yapılan imalatın miktar ve bedelinin tespit edilemeyeceği, taraflarca işyeri mahallinde hazırlanacak, bir fesih tespit tutanağına istinaden hazırlanacak kesin hakkedişe göre hesaplama yapılabileceği, taraflar arasında uzlaşma sağlanmaz ise işsahibi, yüklenici, ( ... Tic. A.Ş. ve ...Tic. A.Ş.), arasında işbu davaya esas " İstinat Duvarı, Alt Geçit ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi" ile ilgili tanzim edilmiş hakkedişlerin esas alınabileceği görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
09/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda "Esas Dava Yönünden: İşin belirlenen sürede tamamlanmadığı, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş dosyası Bilirkişi Raporundaki tespitlere göre;
U Dönüş 1 Köprüsünde; U1 kolonu, UA perde imalatı ve ...arası döşeme betonu eksik olduğu, U Dönüş 2 Köprüsünde; D5 köprü ayağı ve döşeme imalatları başka firma tarafından yapıldığı, tünelde (Alt Geçit); 9 adet kolonun demir imalatı yapıldığı, bunların 4 adedi betonlanmıştır, diğer imalatlar eksik olduğu, İstinat duvarı imalatlarında; UB arkası, B1-B14 anosunun tamamı ve A-1-A-8 anosunun bitmiştir, diğer imalatlar eksik olduğu, özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki, Sözleşme Birim Fiyat Cetvelinde belirtilen imalat miktarların (parasal olarak); İstinat Duvarları Betonarme İşlerinde, yaklaşık %38’i, Altgeçit 1-2 (Tünel) Betonarme İşlerinde, yaklaşık % 8’i , köprü işlerinde, yaklaşık% 86’sı ... Şirketi tarafından yapılmış olup; eksik işler 3. Kişilere tamamlattırıldığı, bilirkişi heyetleri; davacının sözleşmenin davalı tarafından feshedilmesi nedeniyle işin 3. kişiye verilmesinden dolayı zarara uğramadığı kanaatinde olduklarını, zira iş devam ederken bile, sözleşme kapsamındaki bazı işleri 3. Kişilere yaptırdığı anlaşıldığı, bilirkişi heyetlerinin işteki gecikmelerin; işin devamı için gerekli çalışma şartlarını, ... Ltd. Şirketine, sağlayamaması sebebiyle, Yüklenici ...Tic. A.Ş.’ den kaynaklandığı, bu nedenle davacının gecikme cezası, müspet ve kar kaybı alacağının oluşmadığı kanaatinde olduklarını, Karşı Dava Yönünden: bilirkişi heyetleri; davalının, şantiye sahasında yeterli personeli bulundurmadığı, yani sözleşmede belirlenen edimini yerine getirmediği, bununla birlikte şantiye sahasında da çalışma imkanlarında kısıtlamalar olduğu kanaatinde olduğu, eksik imalatların devam edebilmesi için gerekli iş ve işlemlerin bulunup bulunmadığı ve bu iş ve işlemlerin kimin yükümlülüğünde olduğu hususu, dosya kapsamında bulunan ve karşılıklı imzalanan 24-28.05.2018 tarihli toplantı notlarında özetle;
...1 köprüsünde, 8,5-14,5 gün gecikme olduğu, gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu, (...) ... döşemesinde...arasında 13,5 gün gecikme olduğu, mesaili çalışılacağı, ... arasında 62,5-95,5 gün gecikme olduğu, gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu, (...), ... köprüsünde, 1,5-13,5 gün gecikme olduğu, D5 aksındaki gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu, (...), ... Döşemesinde, 16,5-35,5 gün gecikme olduğu, iskele artışı ile gecikmelerin telafi edileceği, (...) Alt Geçit Tünel’de, işlerin ilerlemediği, gece-gündüz çalışma yapılacağı, (...) , İstinat Perdeleri için yeni ekibin 22.05.2018 de işbaşı yapacağı, (...) şeklinde belirtildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin “6- Ödeme Usulü ve Şartları” maddesinde; her ayın 25’inden önce aylık hakediş düzenleneceği belirtildiği ancak, ödeme zamanı ve şekli ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmadığı, 30.04.2018-31.05.2018 tarihleri arasındaki sürede yapılan işler için, 03.07.2018 tarihinde 2 no.lu hakkediş düzenlendiği, ödemelerin ise; 31.08.2018, 30.09.2018 ve 31.10.2018 tarihli çekler ile yapıldığı, bilirkişi heyetlerinin; 4,5 ay gibi kısa süreli iş için yapılan hakkediş ve ödemelerin oldukça geç yapıldığı kanaatinde oldukları, karşı dava davacısının karşı dava tarihi itibariyle davalıdan 599.908,39 TL alacağı olduğu, iş bu alacağın 485.908,39 TL’sinin hakkediş alacağı kalan 114.000,00 TL’sinin ise teminat mektubunun ... tarafından tahsil edilmesinden kaynaklı olduğunun belirlendiğini, bilirkişi heyetlerinin; karşı davacının sözleşmenin feshi nedeniyle zarara uğramadığı nazara alındığında karşı davada talep konusu edilen 124.000,00 TL’lik kısmın 119.000,00 TL’lik kısmının kabulü ile 5.000,00 TL’lik fesih zararı talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatinde olduklarını, karşı dava dolayısıyla ... firmasının 114.000,00 TL’lik teminat mektıbundan doğan alacağına 15.10.2018 tarihinden itibaren talep doğrultusunda işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesi, hakkediş alacağının 5.000,00 -TL’lik kısmına dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği, önceki rapor arasında ki farkın hakkediş hesaplamaları farkından kaynaklandığı belirlendiği" bildirilmiştir.
07/09/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda "Dava konusu uyuşmazlıkta dosya kapsamı, davacı ve davalı taraf beyanları ve delilleri birlikte değerlendirildiğinde, işin sözleşme ile belirlenen sürede tamamlanmadığı, eksik işlerin söz konusu
olup, 3. Kişilere tamamlattırıldığı, ancak davalı alt yüklenicinin borcunu zamanında ifa etmemesinin gerekçesinin de hakkediş bedellerinin zamanında ödenmemesi ve davacı yüklenicinin sözleşme ile yüklendiği hazırlık fiilerinin yerine getirilmemiş olduğunun davalı tarafça beyan edildiği tespit edildiği, taraflarca akdedilen sözleşmenin Betonerme İşleri Özel Şartnamesi” başlıklı düzenlenmesinin 2. Maddesinde Yüklenicinin Yükümlülüklerinin belirtilmiş olduğu görüldüğü, davacı yüklenicinin sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, heyetlerince, iş yerinin büyüklüğü, üzerinden 2 yıla yakın zaman geçmesi, işin bırakılmasını müteakip bazı imalatların 3.kişilerce yapılmış olması nedenleri ile yerinde inceleme gerçekleştirilemediği için Teknik olarak belirlenememiş, işin ne kadarının tamamlandığı, davalı tarafça yerine getirilmesi gereken hazırlık fiillerinin hangilerinin gerçekleştirilip hangilerinin gerçekleştirilmediği mahallinde tespit edilemediği ancak; davaya esas konuya ilişkin davalı tarafça alınan yukarıda da belirtilmiş olan tespit raporları bulunduğu, bu tespit raporlarının dava konusu uyuşmazlığın çözümü noktasında delil olarak değerlendirilip değerlendirlemeyeceği ve sonucun buna göre belirleneceği, ayrıca; dava konusu işin hakkediş tanziminin taraflarca tam olarak gerçekleştirilemediği ve mutakabatın varılamadığı, dava dosyasında mevcut hakkedişlerle yapılan imalatın miktar ve bedelinin tespit edilemeyeceği, taraflarca işyeri mahallinde hazırlanacak, bir fesih tespit tutanğına istinaden hazırlanacak kesin hakedişe göre hesaplama yapılabileceği, taraflar arasında uzlaşma sağlanmaz ise işsahibi, yüklenici ( ... Tic. A.Ş. ve... Tic. A.Ş.), arasında işbu davaya esas " İstinat Duvarı, Alt Geçit ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi" ile ilgili tanzim edilmiş hakkedişlerin esas alınabileceği, eksik belge ve hakedişler ilgili idarelerlerden dava dosyasına celbi sağlanmış olup, söz konusu belge ve hakedişlerin tarafların konu ile ilgili talep ve beyanlarını içeren dilekçeleri dikkate alınarak yapılan incelenmesi neticesinde; söz konusu belge ve hakedişlerin; davaya esas işi de kapsayan ... İmar ve Ulaşım Yol Ortak Altyapı İnşaatı Yapım İşi Kapsamında, davaya esas; ... İlçesi, ... Karayolu ... Mevkii ... Kaşağı Kavsak Yollan Projesi'de kapsadığı, söz konusu işin alt yüklenicisi konumundaki davacı / karşı davalı Yapı ve ... A.Ş.ve Yüklenici ...Tic. A.Ş. arasındaki hakedişleri kapsamakta olduğu, bununla birlikte işbu dava ve karşı dava tarafları ...Şirketi ile ... İnşaat şirketi arasında 01.03.2018 tarihinde yapılan sözleşme ile anlaştıkları " İstinat Duvarı, Alt Geçit ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi" hakedişleri konusunda bilgi verir nitelikte olduğu, söz konusu hakedişlerin 10.04.2018 tarihinde başladığı, 10.04.2018 tarihli 1 nolu hakedişin imalat toplamının 16.395.552,69 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 18.582.411,70 TL olduğu, 10.05.2018 tarihli 2 nolu hakedişin imalat toplamının 9.626.992,63 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 10.909.612,12 TL olduğu, 10.06.2018 tarihli 3 nolu hakedişin imalat toplamının 10.048.547,62 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 11.365.972,98 TL olduğu, 10.07.2018 tarihli 4 nolu hakedişin imalat toplamının 11.481.242,19 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 12.970.161,64 TL olduğu, 10.08.2018 tarihli 5 nolu hakedişin imalat toplamının 10.703.996,77 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 12.083.282,13 TL olduğu, 10.09.2018 tarihli 6 nolu hakedişin imalat toplamının 11.539.152,35 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 12.992.688,45 TL olduğu, 10.10.2018 tarihli 7 nolu hakedişin imalat toplamının 9.880.744,52 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 11.078.141,22 TL olduğu, hakedişlerin 01.06.2021 tarihli 38 nolu hakedişe kadar devam ettiği, 01.06.2021 tarihli 38 nolu hakedişin imalat toplamının 1.764.903,43 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 1.704.624,63 TL olduğu, Kümülatif ödemenin ise; imalat toplamının 366.437.892,06 TL ve yükleniciye ödenecek net tutarın 391.087.011,68 TL olduğunun anlaşıldığı, dava dosyası eki ...Şirketi ile ... İnşaat şirketi arasında 01.03.2018 tarihinde yapılan sözleşme kapsamında yapılan hakedişler incelendiğinde ise; kök raporlarına belirtildiği üzere; dava dosyası ve içeriğinden, ayrıca; tespit dosyasındaki bilirkişi raporlarından, 1 ve 2 nolu hakkedişlere istinaden ödeme yapıldığı, diğer 3, 4 ve 4 nolu hakkedişlerle ilgili ödeme yapılmadığı kanaatine varıldığı, hakkediş No HakedişTarihi Ödenmesi Gereken Tutar 04.05.2018 279.585,55 TL, 10.06.2018 669.600,26 TL , 03.07.2018 379.160,06 TL , 04.09.2018 132.657,93 TL, 02.08.2018 219.418,35 TL, 17.10.2018 25.805,17 TL söz konusu hakedişler arasında 2 adet 1 nolu hak ediş olduğu, 2 nolu hakedişin eklerinin olmadığı, ikinci 1 nolu hakedişin, ilk 1 nolu hakkedişi kapsar nitelikte olduğu, her iki 1 nolu hakkedişte incelendiğinde birbirinin devamı olmadığı, ikinci 1 nolu hakkedişte bazı imalatların, bir önceki hakkedişte alınmış olmasına rağmen, bu miktarların ( minha edilerek düşülecek şekilde ) yazılmamış olduğu anlaşıldığı, dava dosyasında, fesih nedeniyle Taraflarca ortaklaşa yapılmış herhangi bir tespit tutanağı olmadığı, davalı karşı davacının Sulh Hukuk Mahkemelerine yaptırmış olduğu Tespit Dosyaları mevcut olduğu, bu tespit dosyalarından, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş dosyasında; tespit isteyen ... şirketi tarafmdan yapılması gereken ( eksik ) imalatların keşif tarihindeki şantiye durumuna gore yapılmasının mümkün olmadığı, eksik imalatlarm devam edebilmesi icin; gerekli kısımlarda (ayaklar ve istinat perdesi icin) hafriyatın alınması, çelik iksa kurulması, cephe panellerinin konulmasi gerekecegi, ancak bu imalatlann yuklenici ... Tic. A.Ş tarafından yapılmadigi, ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş dosyasında ise; toplam İmalat miktarından 2 nolu hakkediş ile ödenen Ödenen İmalat miktarı çıkarılarak, ödenmeyen imalat miktarının tespit edildiği, fiyatlandırmanın ise yapılmadığı anlaşıldığı, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ilgili mahkemelerce hazırlanan bilirkişi tespit raporları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ... İnşaat Şirketi ile ... İnşaat Şirketi arasında 01.03.2018 tarihinde yapılan sözleşme kapsamında yapılan hakedişlerin yapılan işlerle genel olarak uyumlu olduğu, ancak; hazırlanan ilk 1 nolu hakedişin ikinci 1 nolu hakediş içinde mükerrer olarak tekrar hesaplandığı bu nedenle; ... İnşaat Şirketi tarafından yapılan işlerin toplam tutarının; Hakkediş No Hakkediş Tarihi Ödenmesi Gereken Tutar 10.06.2018 669.600,26 TL 03.07.2018 379.160,06 TL, 04.09.2018 132.657,93 TL, 02.08.2018 219.418,35 TL, 17.10.2018 25.805,17 TL Toplam 1.426.641,77 TL olduğu hesap edildiği, taraf defter ve kayıtlarında yer alan bilgilere göre bu işler karşılığında ... Şirketi tarafından 629.160,06 TL ödeme yapıldığı görüldüğü, ... İnşaat Şirketi tarafından yapılan işler neticesinde ... Şirketinin alacak tutarının 797.481,71 TL (1.426.641,77 TL – 629.160,06 TL) olduğu" bildirilmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 19/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile "114.000,00-TL değerindeki teminat bedelinin paraya çevrildiği 15.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalı şirketten alınarak davalı karşı-davacı müvekkili şirkete ödenmesini, sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle müvekkilin uğradığı zararlara karşılık şimdilik 5.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, bilirkişi raporu gereği 5.000,00 TL olarak açmış oldukları hakediş alacağı talebini 480.908,39 TL arttırarak 485.908,39 TL olarak ıslah ettiklerini beyan eder ıslah ettikleri hakediş alacağı olan 485.908,39 TL'ye temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, davalarının kabulüne karar verilmesini." talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Asıl dava ve karşı davada uyuşmazlık konusu taraflar arasında ihtilaf bulunmayan " İstinat Duvarı, Alt Geçit Ve Köprülerin Betonarme İşleri Yapım İşi" konulu sözleşme kapsamında tarafların yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, davalı-karşı davacı alt yüklenici tarafından feshin koşullarının oluşup oluşmadığı, davacı karşı davalının müspet zarar ve kâr kaybı alacağının bulunup bulunmadığı, davalı karşı davacıya hak edişlerinin zamanında ödenip ödenmediği hususlarıdır.
Taraflar arasında 01.03.2018 tarihinde sözleşme imzalanmış, 05.03.2018 tarihinde yer teslimi yapılmış, işin teslim tarihi ise sözleşmede 17.07.2018'de kararlaştırılmıştır, davalı karşı davacı 04.10.2018 tarihli ihtarnamesi sonrasında şantiye sahasını terk etmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda işin sözleşme ile belirlenen sürede tamamlanmadığı, eksik işlerin söz konusu olup 3. kişilere tamamlattırıldığı sabit görülmüştür. Ancak davalı karşı davacı alt yüklenicinin borcunu zamanında ifa etmemesinin gerekçesinin tartışılması gerekmektedir. Hak ediş bedellerinin zamanında ödenmemesi ve davacı karşı davalının yüklenicinin sözleşme ile yüklendiği hazırlık fiilerinin yerine getirilmemiş olduğu iddiası irdelenmiştir. Dosya kapsamında bulunan ve karşılıklı olarak imzalanan 24.05-2018-28.05.2018 tarihli toplantı notlarında özetle; U1 köprüsünde, 8,5-14,5 gün gecikme olduğu, gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu, bu işin ...'nın sorumluluğunda olduğu, ... döşemesinde, ... arasında 13,5 gün gecikme olduğu, mesaili çalışılacağı, ... arasında 62,5-95,5 gün gecikme olduğu, gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu bu işin ... sorumluluğunda olduğu, ... köprüsünde, 1,5-13,5 gün gecikme olduğu, D5 aksındaki gecikme sebebinin yol deplasesi olduğu gecikme sebebinin ... olduğu, ... Döşemesinde, 16,5-35,5 gün gecikme olduğu, iskele artışı ile gecikmelerin telafi edileceği, gecikme sebebinin ... olduğu, Alt Geçit Tünel’de, işlerin ilerlemediği, gece-gündüz çalışma yapılacağı, gecikme sebebinin ... olduğu , İstinat Perdeleri için yeni ekibin 22.05.2018 de işbaşı yapacağı, gecikme sebebinin ... olduğu belirtilmektedir.
13.08.2018 tarihinde ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. iş sayılı dosyası ile yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporunda ise “Tespit konusu mahalde yapılan tetkiklerde, tünel imalatının ve ... 1 imalatının takriben %70' inin yapıldığı, ancak ayaklarının geleceği kısımların temel betonarme imalatına hazır olmadığı için keşif tarihinde tespit isteyen tarafından imalat yapılamadığı, ... 2’nin kolon ayaklarının yapıldığı, ... 1’in cephe panellerinin konulmadığı, istinat perdesi yapılacak kısmın hafriyatının alınmadığı tespit edilmiştir. Dosya içinde ve mahalde yapılan tetkikler sonucu; sözleşmede belirtilen iş teslim tarihinin geçmiş olduğu ve imalatın henüz bitmediği, sözleşme konusunun “... Yol Ortak Altyapı İnşaatı Yapım İşi Kapsamında; ... İlçesi,... Mevkii ... Kavşağı Kavşak Yolları Projesi’ nin İstinat Duvarı, Alt Geçit Ve Köprülerinin Betonarme İşleri Yapım İşi” olması nedeniyle tespit isteyen tarafından düzenlenen ihtarnamede sözleşme dışı olduğu belirtilen ... imalatlarının sözleşme dışı olmadığı, ancak tespit isteyen tarafından yapılması gereken (eksik) imalatların keşif tarihindeki şantiye durumuna göre yapılmasının mümkün olmadığı, eksik imalatların devam edebilmesi için; gerekli kısımlarda (ayaklar ve istinat perdesi için) hafriyatın alınması, çelik iksa kurulması, cephe panellerinin konulması gerekeceği, ancak bu imalatların Yüklenici ...Tic. A.Ş tarafından yapılmadığı, sözleşmenin 22.maddesinde de belirtildiği üzere eksik imalatın devamı için gerekli olan imalatların Yüklenici ...Tic. A.Ş. tarafından yapılıp yazılı teslim tutanağı ile Alt Yüklenici ...Tic. Ltd. Şti.’ ne tesliminden sonra eksik olan imalata başlanabileceği kanaatine varılmıştır.” değerlendirmesi bulunmaktadır.
... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi... D. İş dosyası Bilirkişi Raporundaki tespitlere göre; ... Dönüş 1 Köprüsünde; ... kolonu, ... perde imalatı ve...arası döşeme betonu eksik olduğu, U Dönüş 2 Köprüsünde; ... köprü ayağı ve döşeme imalatları başka firma tarafından yapıldığı, tünelde (Alt Geçit); 9 adet kolonun demir imalatı yapıldığı, bunların 4 adedi betonlanmıştır, diğer imalatlar eksik olduğu, İstinat duvarı imalatlarında; UB arkası, B1-B14 anosunun tamamı ve A-1-A-8 anosunun bitmiştir, diğer imalatlar eksik olduğu, özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki, Sözleşme Birim Fiyat Cetvelinde belirtilen imalat miktarların (parasal olarak); İstinat Duvarları Betonarme İşlerinde, yaklaşık %38’inin davalı karşı davacı tarafından tamamlandığı) Altgeçit 1-2 (Tünel) Betonarme İşlerinde, yaklaşık % 8’i , köprü işlerinde, yaklaşık% 86’sının davalı karşı davacı tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Tüm yapılan işlerin bedeli KDV dahil (1,18 x 985.463,92 TL=) 1.162.847,42 TL olmaktadır. 5 adet hakedişte belirtilen toplam kesintilerin (yelek, kayıp jeneratör vb.) miktarı 26.532,39 TL’dir. 1. hakediş Tutarı KDV dahil 308.386,55 TL, 2. hakediş Tutarı KDV dahil 437.329,80 TL’dir Teknik incelemeler sonucunda hakkedişlerin toplamının 1.162.847,42 TL’si olduğu, İş bu hakkedişten 26.532,39 TL kesinti yapılacağı sonucuna varıldığına göre ...’ın ...firmasından 1.136.315,03 TL tahsilatının olması gerektiği, tahsil edilmesi gereken 1.136.315,03 TL’si bedel üzerinden davacının 536.406,64 TL’si ödemesi mahsup edildiğinde ...’ın Karşı dava dolayısıyla karşı dava davalısı ...firmasından 599.908,39 TL’si alacaklı olacağı hesaplanmıştır. İş bu rapor yargılama sırasında alınana bilirkişi raporlarında da yerinde bulunarak bilirkişi davalı karşı davacının yapmış olduğu imalatlar ile ilgili tespitlerin ve kümülatif imalat miktarlarının; dosyadaki hakedişler ile uyumlu olduğu kanaati ile benimsenmiştir.
Davacı karşı davalının şantiyede yeterli saha personeli bulundurmaması şantiye sahasında ve çalışma alanlarında kısıtlamalar olması da göz önünde bulundurulduğunda; gecikme nedenlerinin Yüklenici davacı karşı davalı... Taah. San. ve Tic. AŞ'den kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Bu değerlendirmeler kapsamında; işteki gecikmelerden işin devamı için gerekli çalışma şartlarını, davalı karşı davacıya sağlayamaması sebebiyle, davacı karşı davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış bu nedenle davacı karşı davalının gecikme cezası, müspet ve kar kaybı ve işi başka bir yükleniciye yaptırması sebebiyle tazminat alacağı oluşmadığından asıl davanın reddine karar verilmiştir. Karşı davanın ise kısmen kabulü ile; 114.000,00 TL değerindeki teminat bedelinin 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, davalı karşı davacının 485.908,39 TL hakediş alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, davalı karşı davacının sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararın tazminine yönelik talebinin dosya kapsamında ispatlanamamış olması nedeniyle reddine, davalı karşı davacının iskelenin veya bedelinin iadesine yönelik talebi hususunda konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı karşı davacı dava dilekçesinde iskelenin iadesini talep etmiş ise de, yargılama aşamasında iskelenin iade edildiği beyanında bulunulmuştur. Konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilen taleplere ilişkin davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre vekalet ücreti takdir edilmesi gerekse de bu talep yönünden konusuz kalma beyanına kadar harç yatırtılmadığı bu nedenle de usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı anlaşılmakla taraflar lehine/aleyhine bir vekalet ücretine takdir olunmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Asıl davanın reddine,
1.1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, dava açılırken davacı taraftan peşin olarak alınan 1.707,75-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 1.437,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
1.2-Asıl davada reddedilen miktar yönünden davalı karşı davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 17.900,00TL vekalet ücretinin, davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine,
1.3-Davacı karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
1.4-HMK 333.maddesi gereğince davacı karşı davalı tarafından yatırılan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde iadesine,
1.5-Davalı karşı davacı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
1.6-Davacı karşı davalı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalıya iadesine,
2-Karşı davanın kısmen kabulü ile;
-114.000,00 TL değerindeki teminat bedelinin 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
-Davalı karşı davacının 485.908,39 TL hakediş alacağının dava tarihinden (karşı dava tarihi 10.12.2018) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
-Davalı karşı davacının sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı zararın tazminine yönelik talebinin reddine,
-Davalı karşı davacının iskelenin veya bedelinin iadesine yönelik talebi hususunda karar verilmesine yer olmadığına,
2.1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 40.979,74-TL karar ve ilam harcından, davacı karşı davalıdan peşin olarak alınan 2.117,61-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 8.215,00 TL olmak üzere toplam 10.332,61 TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 30.647,13-TL karar harcının davacı karşı davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2.2-Davalı karşı davacı tarafından yatırılan ve yukarıdaki maddede mahsup edilen peşin olarak alınan 2.117,61-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 8.215,00 TL olmak üzere toplam 10.332,61 TL harcın karar ve ilam harcının, davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
2.3-Davalı karşı davacı tarafından yapılan 6.500,00-TL bilirkişi raporu masrafı ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 6.535,90-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 6.481,87-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, artan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
2.4-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
2.5-Karşı davada kabul edilen miktar yönünden davalı karşı davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 89.987,17-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2.6-HMK 333.maddesi gereğince davacı karşı davalı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davalıya iadesine,
2.7-Karşı davada reddedilen miktar yönünden davacı karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Dair taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır