T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1102 Esas
KARAR NO: 2021/670
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2018
KARAR TARİHİ: 12/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin, dava dışı ... bankasının ... Şubesinden taşıt kredisi kullandığı ve ... plakalı taşıt üzerinde rehin tesis edildiğini, Kredi borcunun ödenmemesi üzerine banka tarafından kredi hesabı kesilip kat edildiğini ve ... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden 78.378,01 TL borç üzerinden takip başlatıldığını, anılan takip dosyası toplam borcu ... 21.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu temlikname ile davalılara temlik edildiğini, temlik konusu borç/alacak ... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 95.000,00 TL olarak belirlenmesine rağmen davalı 03.10.2018 tarihinde anılan takipten feragat edip, dosyayı kapattığını, davalı, bu kez ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile esasen temlik konusu borç 95.000,00 TL olmasına rağmen, 750.000,00 TL üzerinden icra takibi başlattığını, dolayısıyla 655.000,00 TL haksız kazanç elde etmek için anılan takibi başlattığını, anılan taşıt ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Tal. Dosyası ile dava dışı ...’ya 674.000,00 TL bedelle ihale edilip satıldığını, ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ihalenin feshi davası açıldığını ve aracı alan hakkında suç duyusunda bulunulduğunu belirterek bahse konu taşıtın tescil işlemlerinin durdurulması, tescil yapılmış ise 3.kişilere devrinin yasaklanması için tedbir konulmasına, ... 2.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına 655.000,00 TL borçlu olunmadığının ve takibin dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının;HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasında davalı/takip borçlusuna borçlu olup olmadığı, davalının anılan takip dosyası ile dava dışı ... Bankası'ndan temlik aldığı alacak tutarından fazlası için ve haksız olarak takibe girişip girişmediği, kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 2. İcra Dairesi'nin ... esas ve ... 9. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyaları, ... 2, İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosya arasına alınmış, dava dışı ... Bankası ... Şubesi'nden ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak genel kredi sözleşmesi, hesap özeti, kat ihtarı, kat ihtarının tebliğ şerhi, rehin sözleşmesi ve dosya alacağının kısmen davalıya temlik edilmesine ilişkin temlik sözleşmesi asılları celbedilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamına göre, davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasında davalı/takip borçlusuna borçlu olup olmadığı, dava dışı ... Bankası'nın daha önce ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasına konu ettiği alacağı, kısmen temlik aldığı anlaşılan davalının, dava konusu takip dosyası ile temlik aldığı alacak tutarından fazlası için ve haksız olarak takibe girişip girişmediği hususlarının tespiti için, dava dışı bankanın ticari defter, kayıt ve belgeleri ile dosya üzerinde bankacı bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
01/03/2021 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı banka ile davacı kredi lehtarı ... A.Ş. arasında GKS imzalandığı, anılan sözleşmeye istinaden davacıya taşıt kredisi kullandırıldığı, kredinin teminatına...plakalı taşıt aracı rehni alındığı, dava dışı bankanın anılan taşıt kredisinden dolayı doğan alacağını davalıdan tahsil edip, araç rehninden doğan haklarının 95.000,00 TL’lık kısmı davalıya temlik ettiği, bahse konu rehinli taşıt aracının ihale yoluyla 31/10/2018 tarihinde ... isimli şahsa satıldığı, davalı yanın, kendisine temlik edilen miktardan fazlasını talep edemeyeceği kanısına varılarak, temlik bedeli 95.000,00 TL’nı aşkın kısmın 579.200,00 TL'nin (674.200-95.000=) davacıya iade edilmesi gerektiği ve/veya bu kısımdan davacının borçlu olmadığı belirtilmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ile davacı şirkete ... 11 Sulh Ceza Hakimliğinin ... Değişik İş sayılı kararı ile ...'nın tedbiren kayyım olarak atandığını, bu nedenle harçtan muaf olduklarını beyan ettiği anlaşılmış, ...'ye yazı yazılarak davacı şirketin...'ye devredilip edilmediğinin, yahut ...'nin şirkete kayyum olarak atanıp atanmadığının, atama söz konusu ise bu durumun halen devam edip etmediğinin, şirketin yönetim, temsil ve ilzam yetkilerinin ...'de olup olmadığının sorulmasına, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na yazı yazılarak... soruşturma sayılı dosyada, ... hakkında, şirkete kayyum atanmasına yönelik tedbir kararı bulunup bulunmadığının, mevcut ise tedbirin halen devam edip etmediğinin sorulmasına karar verilmiştir. ... tarafından; ... 11 Sulh Ceza Hakimliğinin ... Değişik İş sayılı kararıla davacı şirkete kayyım olarak atandıkları, Fon'un muhtelif kararları ile şirketin Yönetim Kurulunun oluşturularak üyeliklerine atamalar yapıldığı, diğer taraftan şirketin bağımsız tüzel kişiliğinin devam ettiğinin ve taraf ehliyetinin mevcut olduğu, Şirketin hak, borç, dava veya takiplerinin devralınmadığı, şirketin hak ve alacaklarına sahip, borç ve yükümlülüklerinden sorumlu olduğu, tebligatların da şirkete yapılması gerektiği bildirilmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, anılan tedbirin devam ettiği bildirilmiştir.
... 9. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası kapsamından; dava dışı ... Bankası A.Ş tarafından davacı aleyhine; ... Bankası ile davacı arasındaki genel kredi sözleşmesi ve 750.000,00-TL limitli ... plakalı araç rehin sözleşmesine dayalı olarak,78.378,01-TL tutarlı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, rehinli aracın kıymet takdirinin yapıldığı, daha sonra dava dışı bankanın davalı şirket ile ... 21 Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesi yaptığı ve ... 9 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibine konu alacaklarının 95.000,00-TL lik kısmı ile bu alacağın teminatını teşkil eden ... plaka sayılı, 2015 model ... marka, ... cinsli araç üzerinde tesis edilen 750.000,00-TL lik rehin hakkını davalıya 95.000,00-TL bedel mukabilinde temlik ettiği, temlik hususunu icra dosyasına bildirdiği, davalının da temlik sözleşmesini icra dosyasına sunduğu, 03/10/2018 tarihli dilekçe ile rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipten vazgeçtiklerini bildirerek, dosyanın kapatılmasını, araç kaydındaki yakalama ve rehnin paraya çevrilmesi ibarelerinin kaldırılmasını talep ettiği, 03/10/2018 tarihinde araç mahrumiyet kayıtlarının icra müdürlüğünce kaldırıldığı anlaşılmıştır.
... 2. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyası kapsamından; davalı şirket tarafından davacı aleyhine; ... 21 Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesi ile dava dışı ... Bankası ile davacı arasındaki 750.000,00-TL limitli ... plakalı araç rehin sözleşmesine dayalı olarak, 750.000,00-TL tutarlı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, mahkememizdeki yargılama devam ederken 674.200,00-TL üzerinden satıldığı ve tutarın davalı tarafından 11/03/2020 tarihinde icra dosyasından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
... 2 İcra Hukuk Mahkemesi2nin ... Esas,...Karar sayılı dosyası kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine ... 2 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası kapsamında yapılan ihalenin feshi davası açıldığı, mahkemece ihalenin usulüne uygun yapılmadığından bahisle feshine karar verildiği, kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21 Hukuk Dairesi'nin 2019/601 Esas, 2019/1882 Karar sayılı 24/09/2019 tarihli kararı ile, mahkeme kararının kaldırıldığı, dairece yeniden hüküm kurulduğu ve davanın süre yönünden reddine karar verildiği, bu kararın temyiz yoluna başvurulmadığından 22/10/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 19 İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... karar sayılı dosyası kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibinin, ... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibi ile mükerrer olduğu, mükerrerlik nedeniyle takibin iptali talepli dava açıldığı, mahkemece, mükerrerlik iddiasının borca itiraz niteliğinde olduğu, itirazın, İİK'nın 147/1. maddesinin atfı gereği aynı yasanın 62/1. maddesi uyarınca, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde icra müdürlüğüne yapılmasının gerektiği, icra müdürlüğü yerine icra mahkemesine yapılan itirazın bir hukuki sonuç doğurmayacağı gerekçeleri ile şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilince sunulan 10/03/2021 tarihli dilekçe ile davanın istirdat davasına dönüştüğü bildirilerek, aracın satış bedelinden temlik alınan alacak bedeli düşüldükten sonra bakiye 579.200,00-TL'nin istirdadı talep edilmiştir.
İddia, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı ile dava dışı ... Bankası arasında 29/04/2015 tarihli 12.000.000,00-TL bedelli genel kredi sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeden doğan alacakların teminatı olarak davacıya ait ... plakalı araç üzerinde, dava dışı banka lehine 750.000,00-TL limitli rehin hakkı kurulduğu, dava dışı bankanın davacıya sözleşme kapsamında taşıt kredisi kullandırdığı, kredi borcunun zamanında ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiği, 76.617,05-TL nakdi alacağın ödenmesi, 105.340,00-TL gayrınakdi alacağın depo edilmesi için 2 gün mehil içeren ihtarnamenin davacıya 02/05/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 05/05/2018 tarihinde temerrüde düştüğü, dava dışı banka tarafından davacı aleyhine, ... 9. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ile 750.000,00-TL limitli ... plakalı araç rehin sözleşmesine dayalı olarak, 78.378,01-TL tutarındaki alacağın ödetilmesi istemli taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatıldığı, takibin kesnleştiği anlaşılmıştır. Bu takip derdest iken dava dışı banka ile davalı arasında; ... 21 Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesi yapılmış ve dava dışı banka tarafından ... 9 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibine konu alacaklarının 95.000,00-TL lik kısmı ile bu alacağın teminatını teşkil eden ...plaka sayılı, 2015 model ... marka, ... cinsli araç üzerinde tesis edilen 750.000,00-TL lik rehin hakkı davalıya 95.000,00-TL bedel mukabilinde temlik edilmiştir. Davalı tarafından 31/08/2018 tarihinde davacı aleyhine, ... 21 Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesi ile dava dışı ... Bankası ile davacı arasındaki 750.000,00-TL limitli ... plakalı araç rehin sözleşmesine dayalı olarak, 750.000,00-TL nin tahsili amacıyla taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılmış, ... 9 İcra Müdürlüğü'nde devam eden derdest takip dosyasına ise 31/10/2018 tarihli takipten vazgeçildiğine dair dilekçe sunulmuş ve o dosya kapsamında rehinli araç üzerine konulan mahrumiyet kayıtlarının kaldırılması sağlanmıştır. ... 2 İcra Müdürlüğünün rehin takibi kapsamında rehinli aracın 674.200,00-TL üzerinden paraya çevrildiği ve davalı tarafça 11/03/2020 tarihinde harçların mahsubu sonucu 607.585,09-TL nin davalı tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; taşınır rehninin görevi belirli bir alacağı teminat altına almaktadır. Buna alacağa bağlılığı ilkesi denmektedir. Bu ilke gereği taşınır rehni teminat altına altığı alacağa bağlı fer'i bir hak olup, mevcudiyeti bu alacağın varlığına bağlıdır. Somut olayda dava dışı bankanın nakdi ve gayrı nakdi alacaklarını temin eden rehin hakkı, nakdi alacağın 95.000,00-TL'lik kısmının davalıya temlik edilmesi sonucu, temlik alınan tutardaki alacağın teminatı olarak davalıya geçmiştir. Alacağın temliki, alacak hakkını devredenin mal varlığından çıkararak devralanın mal varlığına dahil eden, sözleşmeye dayalı bir tasarruf işlemi olduğundan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 189. maddesine göre alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana temlik olur. Temlik ile devralana geçen hakların kapsamına kefalet ve rehin gibi teminat hakları da dahildir. Gözden kaçırılmaması gereken husus, rehin hakkı ile teminat altına alınan alacak ile rehin hakkı için belirlenen azami rehin limitinin farklı olduklarıdır. Rehin ile teminat altına alınmış alacağı temlik alan taraf rehin hakkından sadece temellük ettiği alacak kadar faydalanabilir. Sadece temlik alınan kadar alacağın (ve fer'ilerinin) tahsili amacıyla rehnin paraya çevrilmesi talep edilebilir. Bu şekilde rehin paraya çevrildikten ve alacak tahsil edildikten sonra kalan kısım rehinli taşınırın malikine aittir. Davalı taraf ise temlik ettiği alacak 95.000,00-TL olmasına rağmen, alacağı aşacak şekilde rehin limiti tutarı olan 750.000,00-TL için taşınır rehninin paraya çevrilmesini talep etmiştir. Bu saptama karşısında davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibinde; 95.000,00-TL yi aşan 655.000,00-TL tutarında davalıya borçlu olmadığı sabittir. Yine mahkememizde devam eden yargılama sırasında taşınırın 674.200,00-TL bedelle paraya çevrildiği, menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmıştır. Davalının rehinli taşınırın satış bedelinden sadece 95.000,00-TL alacak tahsil edebileceği, kalan kısmın davacı malike ait olduğu hususu da sabittir.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibi nedeniyle davalıya 655.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında, taşınır rehninin satışı sonucu davalı tarafça fazla tahsil edilen 579.200,00-TL'nin 11/03/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Temellük ettiği alacağın 95.000,00-TL olduğunu bilen, buna rağmen ... 9 İcra Müdürlüğü'nün takip dosyasından vazgeçerek, davacı aleyhine 750.000,00-TL alacak talebi ile takip başlatan davalının fazla talep ettiği 655.000,00-TL yönünden takipte haksız ve kötü niyetli olduğu da dosya kapsamı ile sabit olduğundan ve davacının talebi bulunduğundan, 655.000,00-TL'nin %20'si (131.000,00 TL) oranında kötü niyet tazminatının İİK'nun 72/5 maddesi uyarınca davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KABULÜNE;
1-Davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibi nedeniyle davalıya 655.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine,
2- ... 2. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasında, taşınır rehninin satışı sonucu davalı tarafça fazla tahsil edilen 579.200,00-TL'nin 11/03/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,
3-Davalının takipte 655.000,00-TL yönünden haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından, 655.000,00-TL'nin %20'si (131.000,00 TL) oranında kötü niyet tazminatının İİK'nun 72/5 maddesi uyarınca davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 44.743,05-TL nispi karar ve ilam harcından 11.185,77 TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 33.557,28-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 49.800,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 12.397,97 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 12/10/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
44.743,05-TL. KARAR HARCI
11.185,77 TL. PEŞİN HARÇ
33.557,28 TL. KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
11.221,67 TL İLK GİDER
900,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
276,30 TL POSTA MAS.
12.397,97 TL TOPLAM