T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1219 Esas
KARAR NO:2021/270
DAVA:İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/12/2018
KARAR TARİHİ:26/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili firma ile davalı borçlu firma arasında akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirketin, sözleşme gereğince teminat mukabilinde müvekkili firma tarafından verilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait 200.000,00 TL bedelli teminat mektubunu, hiçbir ihtar yapmadan ve alacağı bulunmamasına rağmen paraya çevirdiğini, müvekkili firma tarafından paraya çevrilen miktarın tahsili amacıyla ... E. Sayılı takip dosyası ile takibe geçildiğini, ödeme emrinin borçluya 29/11/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlunun itirazı üzerine 06/12/2018 tarihinde durdurma kararı verildiğini beyan ederek davalının yaptığı haksız itirazının iptali ile birlikte davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacı ... ile 26/05/2017 tarihinde İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini teminat olarak ... Bankası ... Şubesi'ne ait 24/05/2017 tarih ve ... sayılı 200.000,00 TL tutarında süre uzatımı ile 24/05/2019 tarihine kadar geçerli banka teminat mektubu alındığını, Bayilik Sözleşmesine istinaden davacının müvekkili şirketin Mersin Terminali'nden almış olduğu akaryakıt borcuna istinaden kesilmiş olan 146.189,73 TL bedelli ve 07/08/2018 vadeli faturanın, davacı tarafından 28/08/2018 tarihine kadar ödenmediğini, bu nedenle vadesi geçmiş olan 146.189,73 TL tutarındaki fatura için dava konusu banka teminat mektubunun nakde çevrilmesinin talep edildiğini, müvekkilinin davacı şirkete ait banka teminat mektuplarını nakde çevirirken herhangi bir bildirimde bulunma zorunluluğu bulunmadığını, 05/11/2018 tarihinde müvekkili şirket ...A.Ş.'ne .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından 89-1 haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından 12/11/2018 tarihinde haklı olarak feshedilen Bayilik Sözleşmesinin davacı ŞakiroğluMakineye'ye teslim edilmiş olan ve ... Makine'ye teslim edilmiş olan ve ... tarafından müvekkiline teslim edilmeyen ekipmanların mülkiyetinin davacıya geçmesini sağlayacak şekilde söz konusu ekipmanların KDV ile birlikte davacıya fatura edildiğini beyan ederek haksız ve kötü niyetli işbu davanın esastan reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, İ.İ.K.'nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlığın; davacı tarafından haksız olarak nakte çevrildiği iddia edilen teminat mektubu nedeniyle cari hesap bakımından borçlu tarafta meydana gelen sebepsiz zenginleşme miktarının tahsili talebiyle başlatılan icra takibinde alacağın varlığı, miktarı ve faiz oranına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne yazılan müzekkere cevabı gereğince davaya konu teminat konu örneği ile tazminine ilişkin belgeler dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacı şirketin 22/12/2019 tarihli ... Adliyesi ön bürosu aracılığı ile göndermiş olduğu dilekçesi ekinde bulunan ... numaralı .......A.Ş. İSTASYONLU BAYİLİK SÖZLEŞMESİ aslı ve ... numaralı ... OTOGAZ BAYİLİK SÖZLEŞMESİ aslı mahkememiz kasasına alınarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.
.... İcra Dairesi ... E. Sayılı takip dosyası aslı Mahkememiz dosyasına kazandırılmıştır.
.... İcra Dairesi ... E. Sayılı takip dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı aleyhine teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrilmesi nedeniyle cari hesap bakımından borçlu tarafta meydana gelen sebepsiz zenginleşme miktarının tahsili amacı ile 141.992,79.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin borçlu şirkete tebliğe gönderildiği, davalı şirketin itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 17/10/2019 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenerek dosya kapsamı iddia ve savunmalar hususunda mali müşavir bilirkişiden bilirkişi raporu alınması için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasından alınan 31/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda "davacı tarafın 2018 yılı ticari defterlerini uygun olduğunu, davalı tarafın 2018 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun olduğunu, tarafların ticari defterlerinde ticari ilişkilerin bulunduğunu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına davalı şirkete ilişkin işlemlerin 320.0114 nolu satıcılar hesap kodunda takip edildiğini, davacı şirket ... Mot. Arç. Tar. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ticari defter kayıtlarında davacı şirketin davalı şirket ...A.Ş.'ne vermiş olduğu 200.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davalı şirket tarafından nakde çevrildiği 28/08/2018 tarihinde davalı şirkete 62.888,52 TL borçlu olduğunu, icra takip tarihi olan 14/11/2018'de davacı şirketin davalı şirketten 134.473,00 TL alacaklı olduğunu, davalı şirketin teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihte davacı şirketin borçlu olduğu iddiası da dikkate alındığında davacı ticari defter kayıtlarında yer alan banka ödemelerinin banka dekontları ile ispatlanması gerektiği tarafınca yapılan inceleme esnasında banka dekontları istendiğini ancak muhasebe kayıtlarının banka ekstresinden işlendiği bu nedenle dekontların olmadığı ifade edildiği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. "
Mahkememizin 17/10/2019 tarihli duruşma zaptı (5) numaralı ara kararı ile; Dosyanın Talimat Mahkemesinden döndüğünde, SMMM bilirkişi ...'a tevdii ile; davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak, dosya kapsamı iddia ve savunmalar hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
SMMM bilirkişi tarafından sunulan 16/03/2020 tarihli raporunda; "dava konusunun davacının haksız olarak teminat mektubunun paraya çevrilmesi sebebiyle cari hesap bakımından davalı tarafta meydana gelen sebepsiz zenginleşme miktarının tahsili talebinden ibaret olduğunu, davalının 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, takip konusunun davacının davalıya vermiş olduğu 200.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrilmiş olduğundan buradaki geri kalan tutarın iadesinden kaynaklı olduğunu, taraflar arasındaki cari hesap farkının takip tarihi 14/11/2018 itibariyle (134.473,00- 133.674,27) 798,73 TL olduğu fark sebebinin ise dosyaya mübrez 30/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda yer alan davacı ekstresinde görülen 01/07/2018 davalı alacağına kayıtlı 251,20 TL'lik işlem ve davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan 31/10/2018 tarihli Otomasyon bakımı açıklamalı 1050,20 TL tutarındaki davacıya düzenlenen faturadan kaynaklı olduğu mezkur faturanın davacının ekstresinde 30/11/2018 tarihinde kaydedilmiş olduğu bu nedenle mezkur faturanın davacının kabulünde olduğu bu itibarla takip tarihi itibariyle davalının davacıya 133.674,27 TL tutarında borcunun bulunduğunu, özetle davalının ticari defterlerine göre davalının takip tarihi 14/11/2018 itibariyle davalının davacıya 133.674,27 TL borçlu olduğu, dava tarihi sonrasında davalının davacı adına icra müdürlüğüne yapmış olduğu 85.674,27 TL tutarındaki ödemenin infaz aşamasında değerlendirilmesi gerekeceği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir."
Bilirkişi raporu dosya içeriğine ve denetime elverişli bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava, taraflar arasındaki ticari ilişkinden kaynaklı teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği iddiasıyla cari hesap bakımından borçlu tarafta meydana gelen sebepsiz zenginleşme miktarının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK’ nın 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir. Dava konusu olayda, takip teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği iddiasıyla cari hesap bakımından borçlu tarafta meydana gelen sebepsiz zenginleşme miktarının tahsili talebine dayalı olarak başlatılmış, davalı taraf icra takip dosyasına sunduğu dilekçesinde takibin tamamına itirazda bulunmuştur. Bu durumda ispat yükü genel karine gereğince davacı taraf üzerindedir. Davacı iddiasını dava değeri de değerlendirilerek HMK’nın 200/1 maddesi gereğince yazılı delillerle ispat etmelidir. Taraf şirketleri defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, taraf şirketlerin 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, davacı şirket defterlerine göre icra takip tarihi olan 14/11/2018'de davacı şirketin davalı şirketten 134.473,00 TL alacaklı olduğunu, davalının ticari defterlerine göre davalının takip tarihi 14/11/2018 itibariyle davalının davacıya 133.674,27 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki cari hesap farkının takip tarihi 14/11/2018 itibariyle (134.473,00- 133.674,27) 798,73 TL olduğu fark sebebinin ise dosyaya mübrez 30/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda yer alan davacı ekstresinde görülen 01/07/2018 davalı alacağına kayıtlı 251,20 TL'lik işlem ve davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan 31/10/2018 tarihli Otomasyon bakımı açıklamalı 1050,20 TL tutarındaki davacıya düzenlenen faturadan kaynaklı olduğu anılan faturanın davacının ekstresinde 30/11/2018 tarihinde kaydedilmiş olduğu bu nedenle anılan faturanın davacının kabulünde olduğu bu itibarla takip tarihi itibariyle davalının davacıya 133.674,27 TL tutarında borcunun bulunduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun tespit ve değerlendirmeler bakımından somut olaya uygun ve denetime elverişli bulunduğu, dosya kapsamı ve delil durumuna göre davacının davasını ispat ettiği, buna karşın davalı tarafından borçlu olmadığına veya borcu ödediğine dair dava değeri de gözetilerek HMK 200/1 maddesi gereğince aynı kuvvet ve mahiyette herhangi bir belge ve delil de sunmadığı anlaşılmış ve davacının davasının davanın kısmen kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takibine yaptığı itirazın 133.674,27-TL alacak yönünden iptaline, takibin 133.674,27-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda % 19,50 avans faiz yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, davadan sonra yapılan 85.674,27-TL ödemenin İcra Müdürlüğünce infaz aşamasında değerlendirilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İ.İ.K.nun 67/2. maddesi hükmü gereğince takdiren kabul edilen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının .... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takibine yaptığı itirazın 133.674,27-TL alacak yönünden İPTALİNE, takibin 133.674,27-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda % 19,50 avans faiz yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan 133.674,27-TL nin % 20 si oranında 26.734,85-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davadan sonra yapılan 85.674,27-TL ödemenin İcra Müdürlüğünce infaz aşamasında değerlendirilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 9.131,29.-TL nispi karar ve ilam harcından, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan 1.617,92.-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 7.513,37.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.617,92.-TL peşin harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 16.649,06.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 2.638,21.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 35,90.-TL başvurma harcı, posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 549,90.-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına göre; 539,27.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10,65.-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
10-Davalı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 1.542,00.-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına göre; 29,84.-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 1.512,16.-TL'sinin davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Dair tarafların yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır