T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/23 Esas
KARAR NO: 2019/55
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2019
Davacı-Karşı Davalı tarafından Davalı-Karşı Davacı aleyhine açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) ilişkin dava dosyasının Bodrum ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas, ... Karar sayılı yetkisizlik ilamı ile mahkememize gelen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı-Karşı Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 04.05.2016 tarih ve ... refarans numaralı hizmet sözleşmesi yapıldığını, davalı şirket tarafından, 28.07.2016 tarihinde yerinde numune alımları ve ölçümler için gerekli tüm incelemelerin yapılmış olmasına rağmen sözleşme uyarınca kabul edilen on iş günü içerisinde raporların teslim edilmediğini, karşı tarafça raporların zamanında teslim edilmemesi sebebi ile reverse osmoz projesi onay ve çevre izni başvurularına başlanılamadığını, davacı şirket tarafından davalı tarafın sözleşmeye aykırı bu tutumu sebebi ile ...Noterliği'nin 13.01.2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmelerin haklı nedenle feshedilmiş ve ödenen 14.750,00 TL'nin iadesi talep olunduğu, davalı tarafın ... Noterliği'nin 08.02.2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile vermiş olduğu cevapta bakiye ödeme yapılmadığı için raporun teslim olunmadığını iddia ettiğini, davalı tarafın iddialarının tamamen yersiz olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile müvekkil tarafından sözleşmenin haklı nedeniyle feshedilmiş olması sebebi ile uğranılan zarar nedeniyle tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirketin karşı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile davalı tarafa yapılan 14.750,00 TL ödemenin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 08.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı-Karşı Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tarafları arasında imzalanmış bulunan 04.05.2016 tarihli sözleşme özel şartlarının 6.5 maddesinde "iş bu teklif ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkilidir" şeklinde yetki şartı konulduğunu, bu nedenle mahkemenin uyuşmazlık konusunda yetkisiz olup, yetkili mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın esası hakkında inceleme yapılmaksızın dava dosyasının yetkisizlik nedeniyle reddine dair hüküm olunmasını, davanın esası hakkında ise, davacı firmanın haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın, kötüniyetli olması nedeniyle reddini talep etmiştir.
KARŞI DAVA:
Davalı-Karşı Davacı vekilinin uyap sistemi üzerinden sunduğu 04.04.2017 havale tarihli karşı dava dilekçesinde ; taraflar arasında imzalanmış sözleşmeye uygun olarak hizmet gerçekleştirildiğini, rapor hazırlandığını, Noter ihtarı ile bakiye bedelin ödendiğini, raporun teslim alınması talep olunmasına karşın hazırlanan rapor teslim alınmaktan kaçınıldığını, sözleşme ile yükümlenilen bakiye hizmet bedelinin ödenmediğini, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeler uyarınca işin başlangıcında yapılan peşin ödeme düşüldükten sonra davacı firmanın müvekkili firmaya 29.500 TL borcu bulunduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış bulunan asıl davanın reddine, karşılık davanın kabulüne, her türlü yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davacı-karşı davalı firmadan alınmasına ilişkin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP:
Davacı - Karşı Davalı vekili mahkememize uyap sisteminden sunduğu 20.04.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde; davalı - karşı davacı tarafın tacir olup müvekkilinin ihtar tarihinden öncesinde müvekkiline raporlarla ilgili hiçbir bilgi verilmediğini, oysa sözleşmenin 10. maddesinde müşterinin bilgilendirilmesi davalı - karşı davacı tarafın yükümlülüğünde olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Asıl ve karşı dava sözleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları; dava konusu sözleşmenin davacı karşı davalı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği, davalı karşı davacının sözleşmeden doğan edimini gereği gibi yerine getirip getirmediği, davacı karşı davalının sözleşme gereği ödediği paranın iadesini talep edip edemeyeceği, davalı karşı davacının sözleşmeye konu iş nedeniyle davacı karşı davalıdan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizin 03/05/2018 tarihli celsesinde; davacı karşı davalıya dava dilekçesinin deliller kısmında bildirdiği e-posta yazışmalarını, fatura ve ödeme belgelerini sunması için; davalı karşı davacıya, cevap ve karşı dava dilekçesinde bildirmiş olduğu e-posta yazışmaları ile sözleşme kapsamında hazırlandığı belirtilen rapor ve bu raporun hazırlanma sürecinde yapıldığı belirtilen hazırlık işlerine ilişkin tüm delillerini sunması için iki haftalık kesin süre verilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraflar arasında ..., ... ve ... isimli tesislerin su analizinin yapılarak mevuzata uygun bilimsel raporların düzenlenmesi amacıyla yapılan eser sözleşmeleri, düzenlenen raporlar, taraflar arasındaki e-mail yazışmaları dosya arasına alınmıştır.
Taraf vekillerince tanık deliline dayanıldığından, 03/05/2018 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile taraflara HMK’nun 240/2 maddesi gereğince tanık dinletmek istedikleri vakıaları ve dinlenilmesi istenen tanıkların isim ve adreslerini bildirmeleri için iki haftalık kesin süre verilmiş, taraf vekillerince tanık listesi sunulmakla beraber tanıkların hangi vakıanın ispatı için dinletilmek istenildikleri açıklanmadığından 04/10/2018 tarihli celsede bu husus açıklattırılmış taraf vekilleri tanıklarını işin geç yapılıp yapılmadığı hususunda dinletmek istediklerini beyan etmişlerdir. HMK'nun 200 ve devamı maddeleri kapsamında dava değeri de göz önünde bulundurularak tarafların tanık dinletme taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında davacı karşı davalıya ait ...,... ve ... isimli otellerdeki "reverse ozmos" sistemlerinin çevre izinlerinin alınabilmesi için ilgili mevzuat ereği su analizlerinin yapılarak bu hususta bilimsel teknik rapor düzenlenmesi işine yönelik 04/05/2016 tarihli üç ayrı sözleşme yapıldığı, her bir sözleşme için KDV dahil 14.750,00-TL ücret kararlaştırıldığı, her üç sözleşmenin toplam bedeli olan 44.250,00-TL nin 14.750,00-TL sinin numune alımı sırasında nakit olarak ödendiği hususları taraflar arasında ihtilaflı değildir. Davacı karşı davalı tarafça davalı karşı davacı yanın raporları sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde teslim etmediğinden bahisle sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiği iddia olunarak peşin ödenen 14.750,00-TL nin iadesine karar verilmesi; davalı karşı davacı tarafça raporların hazırlandığı ancak bakiye sözleşme bedelinin ödenmemesi nedeniyle teslim edilmediği iddia olunarak bakiye 29.500,00-TL alacağın tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmelerin 3.maddesinde ölçümlerin yapılarak gerekli bilgilerin sağlanmasından itibaren 10 iş günü içerisinde raporun teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Dosyada mevcut ve taraflarca inkar olunmayan e-mail yazışmalarından davacı karşı davalıya ait otellerden numune alımı işinin 28/07/2016 tarihinde gerçekleştirildiği; ancak fesih ihtarnamesinin keşide edildiği tarihe kadar raporların teslim edilmediği hususları da ihtilaf konusu değildir. Dosyaya sunulan her üç sözleşmenin matbu metinlerinde ücret borcunun vadesine ilişkin düzenleme bulunmamakla birlikte; gerek taraflar arasındaki e-mail yazışmalarından gerekse her iki tarafça ayrı ayrı dosyaya sunulan sözleşme örnekleri altında yer alan el yazısı ile yazılmış ve ücretin hangi vadelerde ödeneceğini gösteren sözleşme hükümlerinden; toplam 44.250,00-TL olan bedelin 14.750,00-TL sinin numune alımı sırasında nakit olarak, 14.750,00-TL sinin ..., ... ve ... otellerinin her üçünün tüm işlerinin bitirilmesini ve raporların teslimi müteakip 31/07/2016 vadeli çek ile, 14.750,00-TL sinin ise 06/12/2016 vadeli çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Saptanan bu durum karşısında davalı karşı davacının ücretin ödenmediğinden bahisle ödemezlik def'ine dayanma olanağı bulunmamaktadır. Davalı karşı davalı tarafından 28/07/2016 tarihinde numune alımı gerçekleştirilmiş, aynı tarihte davacı karşı davalı tarafından 14.750,00-TL nakit(kredi kartı ile) ödeme yapılmış, numune alımının üzerinden yaklaşık altı ay geçmesine rağmen raporlar teslim edilmemiştir. Davacı karşı davalının bakiye bedel borcunun yukarıda izah edilen anlaşma uyarınca muaccel hale geldiğinden bahsedilemez. Somut olayda taraflar arasındaki eser sözleşmeleri davacı karşı davalının edime olan menfaati bakımından ani edimli sözleşmelerdir. Başka ifade ile davacı karşı davalının kendi alacağı açısından edime olan menfaati raporların tesliminden ibarettir. Numune alımı üzerinden altı ay geçmiş olmasına rağmen raporların teslim edilmemiş olması dava konusu sözleşmelerin üçüncü maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Nitekim davacı karşı davalı tarafından dosyaya sunulan ve yine taraflarca inkar edilmeyen 15/11/2016 ve 13/12/2016 tarihli e-mail içeriğinden davacı karşı davalı tarafça raporların teslimindeki gecikme hususunda davalı karşı davacı yanın uyarıldığı, işin bir an evvel sonuçlandırılmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdüne ilişkin ilişkin 123.maddesine göre; alacaklının aynı kanunun 125.maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabilmesi kural olarak temerrüde düşen borçluya mehil verilmesi şartına bağlıdır. Buna karşılık aynı kanunun 124/1 bendinde, borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan mehil verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa, seçimlik hakların kullanılması için mehil verilmesine gerek bulunmadığı düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda, davacı karşı davalı tarafından dosyaya sunulan ve yine taraflarca inkar edilmeyen 15/11/2016 ve 13/12/2016 tarihli e-mail içeriğinden davacı karşı davalı tarafça raporların teslimindeki gecikme hususunda davalı karşı davacı yanın uyarıldığı, işin bir an evvel sonuçlandırılmasının istenildiği görülmektedir. Davacı karşı davalı tarafından fesih ihtarnamesi 13/01/2017 tarihinde düzenlenmiştir. E-mail yolu ile yapılan uyarıların tarihleri ile ihtarname tarihi arasındaki süre dikkate alındığında davacı karşı davalı tarafından karşı yana uygun mehil verildiğinin kabulü gerekmektedir. Bir an için uygun mehil verilmediği düşünülse dahi davalı karşı davacının kendi borcunu ifa etmeme gerekçesi dikkate alındığında, mehil vermenin etkisiz olacağı, Türk Borçlar Kanununun 124/1 bendinde düzenlenen istisnanın koşullarının oluştuğunun kabulü gerekmektedir.
Mahkememizce yukarıda yapılan tüm tespitler ışığında, davalı karşı davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesi uyarınca raporların teslimi borcu açısından temerrüde düştüğü, taraflarca ücretin hangi vadelerde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, buna göre davalı karşı davacının raporları teslim borcunu ifa etmeden ücret alacağını talep edemeyeceği, karşı davaya konu alacak talebinin yerinde olmadığı, her iki tarafa borç yükleyen dava konusu sözleşmeler bakımından davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya uygun mehil verdiğinin kabulünün gerektiği, bir an için aksi düşünülse dahi, davalı karşı davacının kendi borcunu ifa etmeme gerekçesi dikkate alındığında, mehil vermenin etkisiz olacağı, Türk Borçlar Kanununun 124/1 bendinde düzenlenen istisnanın koşullarının oluştuğu, taraflar arasındaki sözleşmelerin eser sözleşmesi niteliğini haiz ve ani edimli oldukları, buna göre davacı karşı davalının Türk Borçlar Kanunun 125/2 fıkrasında düzenlenen seçimlik haklarından sözleşmeden dönme hakkını kullanmakta haklı olduğu, aynı maddenin 125/3 fıkrası uyarınca sözleşmeden dönme nedeniyle tarafların daha önce yerine getirdikleri edimlerin iadesini talep edebilecekleri, davalı karşı davacının edimini yerine getirmediği, davacı karşı davalının numune alımı sırasında ödediği 14.750,00-TL nin iadesini talep edebileceği kabul edilmiş ve asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiştir. Asıl davada ... Noterliğinin... yevmiye numaralı ve 13/01/2017 tarihli dönme ihtarnamesinin davalı karşı davacıya tebliğ tarihi 18/01/2017 olmasına rağmen, davacı karşı davalı tarafça dava dilekçesinde tebliğ tarihi 08/02/2017 olarak belirtildiğinden, taleple bağlılık ilkesi uyarınca bu tarihten itibaren üç iş gününün bitim tarihi olan 14/02/2017 tarihinden itibaren alacağa ticari avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın kabulü ile; 14.750,00 TL'nin 14/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.007,57-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 251,90-TL nin mahsubu ile bakiye 755,67-TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 618,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karşı davanın reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 44,40-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan harçtan mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına, bakiye 459,93-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan harcın davalı-karşı davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.540,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Davalı-karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve arta kalan gider avanslarının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
HARÇ BEYANI /
1.007,57- TL. KARAR HARCI
251,90- TL. PEŞİN HARÇ
755,67-TL. KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
283,30-TL İLK GİDER
335,00-TL TEBLİĞ
618,30-TL TOPLAM
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN:
HARÇ BEYANI /
44,40-TL. KARAR HARCI
503,79-TL. PEŞİN HARÇ
459,39-TL. TALEP HALİNDE İADE HARÇ