T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/610 Esas
KARAR NO: 2020/180
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/06/2018
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde... poliçe numarasıyla Nakliyat Sigorta Poliçesi Emtia-Kamyon poliçesiyle sigortalı ... A.Ş. Tarafından üretimi yapılan 16.778 adet -7.524 kg erkek pantolonu, sigortalının aynı holding bünyesinde bulunduğu ihracatçı firması ... A.Ş. Tarafından İspanya' da yerleşik ... isimli firmaya satıldığını, 11.528 adet-net 4.789 kg- brüt 5.041 kg emtianın ambalajlanmış ve ... plakalı araca yükleyenerek davalının sorumluluğunda taşınmaktayken sürücüsünün aracı benzi istasyonuna park ettiğini ve park esnasında emtiaların araç içinden çalınması sonucu maddi hasarın oluştuğunu, hırsızlık olayıyla ilgili ...Polis Genel Müdürlüğü yetkililerince tutanak tutulduğunu, taşıyıcının aşyayı varma yerine götermeyi gönderilene teslim etmekle yükümlü olduğunu, eşyanın zıyanından, hasarından ve teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğunu, davalı tarafın hırsızlık olayı doyayısıyla oluşan hasardan sorumlu olduğunu, emtiaların taşınması sırasında çalındığından TTK m. 875 gereğince sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar ihbarına isitnaden yapılan ekspertiz raporuna binaen toplam 105.989,61-TL hasar bedelini sigortalısına ödeyerek TTK m. 1472 uyarınca sigortasının haklarına halef olduğunu, davalıdan rücu yazısıyla meydana gelen hasarı karşılaması talep edilmesine rağmen ödeme yapılmadığı ileri sürülerek rücuen tazminat alacağı olan 105.989,61-TL' nin ödeme tarihi olan 31/01/2018' den itibaren işleyecek faizi ile tahisiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taşımaya konu zararın muhatabının müvekkili şirket olmadığını, taşıma senedi incelendiğinde müvkekili şirketin gönderici, dava dışı ...A.Ş.' nin taşıyıcı olduğunu, taşımaya uygulanacak CMR m. 17 gereğince kusur sorumluluğu prensibinin esas alındığı ve müvekkili şirketin zararın oluşmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, biran içni davacının iddiaları kabul edilse planlı ve çete olarak çalışan hırsızlara karşı gerekli önlemler alınsa da engel olunamayacağını, sürücünün olayı fark etmesi ile müdahelede bulunduğunu ve polise haber verdiğini, dolayısıyla TTK m.876 kapsamında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, CMR m. 17/2 gereğince de hırsızlık olayının engellenmesinin mümkün olmadığını ve bu durumda taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, sigorta şirketinin taşıma belgelerine göre olayda taraf sıfatı olmayan ... A.Ş.' nin lehdarı olduğu sigorta poliçesinde göre ödeme yapmış olduğundan müvekkilinden ödeme talep edemeyeceğini, dosyaya davacının sunduğu mal faturası, dolaşım belgesi, refaket belgesi, gümrük beyannamesi ise sabit olduğu üzere ihracatçı- gönderenin ... A.Ş. Olduğunu, ... A.Ş.' nin taşımayla ilgisi olmadığını, doyasıyla poliçe ve geçersiz ödemenin rücuen tahsilinin mümkün olmadığını, yasal hükümlere göre olayda taraf sıfatı olmayan şirket lehine yapılan ödemenin tahsilini kabul etmediklerini, tazminat miktarının fahiş olduğunu, dosyada sigortalının bildirim ve talepleri esas alındığını kabul edilemeyeceğini, TTK m. 882 ve CMR m. 23 gereğince kg başına 8,33 SDR' lik sınırlı sorumluluk ilkesinin mevcut olduğunu iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının sigortalısına ait emtianın çalındığı iddia edilen olayda, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, davacının sigortalısına yaptığı hasar ödemesi nedeniyle taşıyıcıya rücu edip edemeyeceği, hasarın taşıyıcıya yüklenebilir bir sebeple meydana gelip gelmediği, gerçek hasar tutarının ne olduğu, taşımanın tam ve gereği gibi yerin getirilip getirilmediği, CMR Konvansiyonu çerçevsinde sınırlı sorumluluk hükümlerinin somut olayda uygulanma yerinin bulunup bulunmadığı, davalının taşıyıcı sıfatının dolayısıyla pasif husumetinin bulunup bulunmadığı, noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dava dışı ... A.Ş. İle ... A.Ş.' nin İTO kayıtları dosya içine alınmış, hasar dosyası, dava dışı ... A.Ş. Tarafından davalıya ginderilen ihtarme tebliğ şerhi dosyaya alınmıştır.
Dosya tekstil sektöründe ve taşıma ile lojistik konularında uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. 21/01/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davacı sigorta şirketinin dava dışı ... A.Ş.nin 18/11/2017 yükleme tarihli 16778 adet / 7524 kg dokuma erkek pantolonu yükünün Türkiye’den İspanya’ya ... plakalı kamyonla taşınmasından kaynaklananan riskleri 31/12/2016 – 31/12/2017 başlangıç ve bitiş tarihli ... nolu nakliyat abonman sözleşmesi ve 17/11/2017 başlangıç tarihli ... nolu Nakliyat Sigorta Poliçesi Emtea-Kamyon ile sigorta ettiğini; taşıma konusu emtianın 25/11/2017 tarihinden gerçekleşen hırsızlık sonucu kısmen zayi olmasından kaynaklanan ekspertiz raporuyla tespit edilen 105.989,61 TL zararın sigortalı ... A.Ş.ye 31/01/2018 tarihinde banka havalesiyle ödendiği, dava dışı ... A.Ş.nin 29/12/2017 tarihli ibraname / temlikname ile alacaklarını davalı sigorta şirketine devrettiğinden, davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 ve TBK m. 183 vd. hükümlerince halef olduğunu ve işbu rücu davasını açmaya hak kazandığı, dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından davalı ...A.Ş.ye kesilen 20/11/2017 tarihli ve ... nolu 3.000,00Eur tutarlı navlun ücretine ilişkin e-Fatura ile 18/11/2017 tarih ve 167708 nolu CMR Senedi ve diğer ilgili belgelerden davalının taşıyıcı / taşıyıcı sayılan taşıma işleri komisyoncu (TTK m. 923) sıfatına sahip olduğu; başka bir anlatımla davalının taşıma konusu emtiayı taşımayı / taşıtmayı üstelendiği, CMR m. 17/1 uyarınca davalı taşıyıcının / taşıyıcı sayılan taşıma işleri komisyoncunun, taşıma konusu emtianın taşıma sırasında çalınması sonucu oluşan kısmi ziyadan sorumlu olduğu, CMR m. 23/1 gereğince davalının sorumlu olduğu tutarın, ekspertiz raporunda 23.261,70EUR / 105.989,61TL olarak hesaplandığı, CMR m. 23/3’e göre taşıyıcının / taşıyıcı sayılan taşıma işleri komisyoncusunun zayi olan eşyanın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile sınırlı sorumlu olduğu, davalının sınırlı sorumluluk tutarının [zayi olan yükün brüt ağrılığı (2310 kg / 5250 adet = 0,44 kg) X 2226 adet = 979,44kg X 8,33 SDR =] 8.158,7352 SDR [rapor tarihi olan 17/01/2020 tarihi itibariyle 1 SDR 8,0979TL olup (https://www.tcmb.gov.tr), 8.158,7352 SDR X 8,0979TL =] 66.068,6217 TL hesaplandığı, dava dışı araç sürücüsünün taşıma konusu yükün bulunduğu kamyonu park ettiği İspanya’daki benzin istasyonunun İRU listesinde olan güvenlik kamerası ve personeli olan bir yer olup olmadığının dosya kapsamından tespit edilemediği; dava dışı araç sürücüsünün kamyonu park ettiği benzin istasyonunda aracı terk etmeksizin uyuduğu sırada hırsızlık olayının gerçekleşmiş ve sürücünün olaya müdahale ederek durumu polise bildirmiş ve emtianın tamamın çalınmasına da engel olmuş olması sebebiyle; CMR m. 29/1 kapsamında davalı taşıyıcı / taşıyıcı sayılan taşıma işleri komisyoncusunun ağır kusurlu olup olmadığı ve dolayısıyla sınırlı sorumlulukla ilgili hükümden yararlanıp yararlanamayacağı hususunda takdir hakkının Sayın Mahkemenizde olduğu, dosyada örneği mevcut davacı sigorta şirketince davalı ...A.Ş.ye hitaben yazılan 21/02/2018 tarihli ihtarda davalının mektubun eline ulaşmasından itibaren 10 gün içinde ödeme yapmaması durumunda temerrüde düşeceğinin ihtar edildiği, ancak söz konusu ihtarnamenin davalıya gönderilip gönderilmediği ile davalının söz konusu ihtar mektubunu ne zaman aldığı dosya kapsamından tespit edilemediğinden, davalının dava tarihi olan 26/06/2018 itibaren ticari avans faizi üzerinden işletilecek temerrüt faizinden sorumlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu teknik açıdan yeterli, bilimsel verilere dayalı, hükme esas almaya elverişli bulunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı... A.ş.'nin ihracatçısı olduğu 16778 adet/7524 kg ağırlığındaki dokuma erkek pantolonlarından oluşan emtianın Türkiye'den İspanya'ya taşınması için davalı ...A.Ş. ile anlaşıldığı, davalının da bu taşımaya ilişkin dava dışı... A.Ş ile alt taşıma sözleşmesi yaptığı, yükün fiili taşıyıcı tarafından ... plakalı kamyon ile taşındığı, taşıma konusu yükün 25/11/2017 tarihinde sürücünün uyuduğu sırada kamyondan çalındığı, dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, dava konusu taşıma işinde davalı şirketin dava konusu taşımaya ilişkin yükleme ve fiili taşıma işlerini tek fatura karşılığı temin ve organize eden akdi taşıyıcı/taşıma işleri organizatörü olduğu ve bu haliyle TTK'nun 917/3 fıkrası uyarınca pasif husumetinin bulunduğu, dava dışı ...A.Ş firmasının ise ifa yardımcısı olduğu, davalının sorumluluğu belirlenirken CMR'nin taşımacının sorumluluğuna ilişkin 17 maddesinin uygulanacağı, hasar dosyası kapsamından taşıma sırasında kamyon sürücüsünün uyuduğu esnada emtianın kısmının çalındığının anlaşıldığı, bu konuda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, somut olayda meydana gelen hasarın CMR'nin 17/2 fıkrasında düzenlenen ve taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerden ileri gelmediği, taşıyıcının bu hususu ispat edemediği, taşıma ve lojistik uzmanı bilirkişi ile uzman sektör bilirkişisi tarafından tanzim edilen bilirkişi heyet raporundan çalınan 2226 adet pantolon yçnünden gerçek hasar tutarının 105.989,61-TL olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin, dosyada mevcut ... numaralı nakliyat abonman sigorta poliçesi ile 000-0410-04767931 numaralı nakliyat sigorta poliçesi(emtia-kamyon) kapsamında dava dışı sigortalıya 105.989,61-TL ödeme yaptığı, dava dışı sigortalı şirketin alacağını davacı sigorta şirketine temlik ettiği, öte yandan TTK'nun 1472/1 fıkrasında sigorta tazminatını ödeyen sigortacının sigortalının kanuni halefi olacağı hususunun düzenlendiği, şu haliyle ödeme ile sigortalısının kanuni halefi olan davacının rücuen tazminat davası açısından aktif husumetinin bulunduğu, yaptığı ödeme ve sigortalının hakları ile sınırlı olmak üzere hasar sorumlularına başvurabileceği, davalı tarafça somut olayda taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğinin savunulduğu; taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin düzenlelerin CMR'nin 23 ve 25 maddelerinde yer aldığı, aynı Konvansiyonun 29 maddesinde ise "Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diger kişiler kişisel sorumlulukları yönünden 1 inci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar." düzenlemesinin yer aldığı, somut olayda kamyon şoförünün aracı bir benzin istasyonuna parkettiği ve çekici içerisinde uyuduğu, bu esnada römork mührünün kırıldığı, gürültü üzerine uyanan şoförün kamyonetle üç kişinin gittiğini gördüğü, şoförün uyanarak müdahale etmesi sonucu 16778 adet pantolondan sadece 2226 tanesinin çalındığı, kalan emtianın kurtarıldığı, somut olayda araç sürücüsünün hırsızlığın meydana gelmesinde CMR 29 maddesi kapsamında ağır kusurlu kabul edilmeyeceği ve CMR'nin sınırlı sorumluluğa ilişkin 23 ve 25 maddelerinin somut olayda uygulanmasının gerektiği, CMR'nin 23/3’e maddesine göre taşıyıcının zayi olan eşyanın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile sınırlı sorumlu olduğu, davalının sınırlı sorumluluk tutarının bilkirkişi heyet raporunda da hesaplandığı üzere ( [zayi olan yükün brüt ağrılığı (2310 kg / 5250 adet = 0,44 kg) X 2226 adet = 979,44kg X 8,33 SDR =] 8.158,7352 SDR [rapor tarihi olan 17/01/2020 tarihi itibariyle 1 SDR 8,0979TL olup (https://www.tcmb.gov.tr), 8.158,7352 SDR X 8,0979TL =] ) 66.068,623 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; 66.068,63-TL ' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı tarafından dava tarihinden önce davalıya rücu için başvuru yapılmadığı, davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla, hükmedilen tutara dava tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davanın KISMEN KABULÜNE ; 66.068,63-TL ' nin dava tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4.513,15-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.810,04-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.703,11-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.810,04-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafndan yapılan 35,90-TL başvuru harcının, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti ve 144,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.779,90-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre 1.103,53-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesap olunan 9.388,92-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen tutar üzerinden hesap olunan 5.988,15TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
HMK nun 333. Maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır