T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/658 Esas
KARAR NO: 2020/297
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 09/07/2018
KARAR TARİHİ: 12/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...' nın ... Şti.' nin yetkilisi ve leasing sözleşmesinin kefili olduğunu, sözleşmeden kaynaklanan borçtan dolayı temerrüte düşüldüğünü ve İstanbul ...İcra Müdürlüğü' nün ... esas ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı dosyaları ile davalı şirket tarafından takibe geçildiğini, ayrıca İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyası ile malın iadesi davası açıldığını, müvekkiline ait tüm mallara ve banka hesaplarına haciz işlemi uygulandığını, icra dosyalarına borç toplamlarının müvekkili tarafından yatırıldığını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda belirtilen toplam 17.068,33-USD borç tutarından fazlasının tahsil edildiğini, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin borçlu olmadığı paranın cebri icra baskısı altında ödemiş olduğundan dolayı ödenen paranın akdi faizi ile birlikte istirdadına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında ... Noterliği' nin 19/07/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama ve ...Noterliğinin 27/03/2013 tarihli ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesinin akdedildiğini, davacının borçlarını ödemeyerek temerrüte düşmüş olması sebebiyle ... Noterliği' nden 06/11/2015 tarih... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine icra takipleri başlatıldığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava İİK'nun 72/7 fıkrası kapsamında istirdat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün... ve İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyalarında davacının davalıya takip tutarlarında borçlu olup olmadığı, yaptığını iddia ettiği fazla ödemelerin istirdadını talep edip edemeyeceği, davanın süresinde açılıp açılmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dava konusu; İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün... esas, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyaları celp edilmiş, ... Noterliğinin 06/11/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname aslı, Tesellüm ve Kabul Belgesi aslı, ...Noterliğinin 27/03/2013 tarih ve ...yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesine Ek Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Tadilat Sözleşmesi aslı, proforma fatura aslı, ... Noterliğinin 17/06/2016 tarih ve ... Yevmiye nolu (... Noterliğinin 19/07/2012 tarih ve ... yevmiye nolu)... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi aslı mahkememiz kasasına alınmıştır.
Davacının iddiası ve davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre , ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için davalının 2012 yılı ve devamı yıllarına ait Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde SMMM ve bir Finansal Kiralama Uzmanı bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yapılmış, 23/10/2019 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; davalı şirket ile dava dışı ... Şti. Arasında ...Noterliği' nden 19/07/2012 tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli 52891 sözleşme nolu düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile Gaziantep 27/03/2013 tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli Tadil Sözleşmesinin akdedilmiş olduğunu, sözleşmenin müteselsil kefil sıfatıyla davacı ... tarafından 164.000,00-USD tutarına kadar kefil olarak imzalanmış olduğu, sözleşmenin 48. Maddesi ile Kiracının ödemekle yükümlü olduğu kira bedelleri ve temerrüt faizi için müşterek borçlu müteselsil kefilin sorumlu olacağının belirlenmiş olduğu, davalı ...Ş. Tarafından davacılar hakkında İstanbul ... Müdürlüğü' nün... esas sayılı dosyası ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatılmış olduğu, davacı ...' nın davalı şirkete 11.979,39-USD borçlu durumda olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin itirazları üzerine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, ön inceleme duruşmasında tespit edilen "İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... ve İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyalarında davacının davalıya takip tutarlarında borçlu olup olmadığı, yaptığını iddia ettiği fazla ödemelerin istirdadını talep edip edemeyeceği" yönündeki uyuşmağın halli için, daha önce dosyaya sunulan bilirkişi heyet raporunun da tetkiki, taraflar arasındaki sözleşmenin tetkiki, özellikle davacı vekilinin itirazları da gön önünde bulundurularak, her iki icra dosyasına ait alacak kalemlerinin davalının defter ve kayıtlarında ne şekilde göründüğünün ayrı ayrı tespiti, davacı tarafından yapılan ödemelerin tespiti, davacı vekilinin 04/11/2019 havale tarihli dilekçesinin 3 nolu bendinde detaylandırdığı faiz oranına ve faizin uygulandığı tarih aralıklarına yönelik itirazlarının, davalının 2012 yılı ve devamı yılları Ticari Defter ve belgeleri de incelenerek karşılanmak üzere ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetin tevdii edilmiş, ancak dosyada daha önce görev alan mali müşavir bilirkişinin incelemesi denetime açık görülmediğinden, yerine mahkememizce SMMM ... re'sen görevlendirilmiştir. 06/01/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı tarafından yapılan ödemeler dikkate alınarak kök raporda hesaplanan davalı şirket alacak miktarında herhangi bir değişikliğe yer olmadığı, davacının kira borcu bulunmamakla birlikte halen temerrüt faiz borcu bulunduğu ve hesaplamada uygulanan faiz oranlarının sözleşme ile belirlenmiş faiz oranları olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
İddia, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davalı şirket ile dava dışı ...Şti. arasında ... Noterliği' nin 19/07/2012 tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme nolu düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ... Noterliği'nin 27/03/2013 tarih... yevmiye numarası ile tasdikli Tadil Sözleşmesinin akdedilmiş olduğunu, sözleşmenin müteselsil kefil sıfatıyla davacı ... tarafından 164.000,00-USD kefalet limiti ile müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı, finansal kiralama sözleşmesine konu emtianın davacıya teslim ediliği, kira borcunun ödenmemesi üzerine davalı tarafından davacıya ve dava dışı asıl borçluya; 16.191,30-USD kira, 1.364,16-USD gecikme faizi, 629,62-USD sigorta ve 204,90-TL masraf borcunun 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceği içerikli ihtarnamenin noter aracılığı ile 11/11/2015 tarihinde tebliğ edildiği, 60 günlük yasal süre içerisinde 16/11/2015 tarihinde 3.238,26-USD, 31/12/2015 tarihinde 3.238,26-USD olmak üzere toplam 6.476,52-USD kısmi ödeme yapıldığı; ancak bu süre içerisinde 2015 yılı Kasım ve Aralık aylarına ilişkin toplam 6.476,52-USD kira borcunun da tahakkuk ettiği, bu nedenle 60 günlük yasal sürenin dolduğu 10/01/2016 tarihi itibariyle halen 16.191,30-TL kira borcu bulunduğu, işlemeye devam eden sigorta ve ödenmeyen sigorta hesabının 1.888,92-USD, masraf hesabının ise 412,98-TL bakiye verdiği, bunun üzerine davalı yanca sözleşmenin feshedildiği ve İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile sözleşme konusu emtianın iadesi davasının açıldığı, mahkemenin ... karar sayılı ve 14/02/2018 tarihli kararı ile malların iadesine karar verdiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 18 maddesi, kira borcunun belirlenen vadede ödenmemesi halinde yabancı para borçları için vade tarihinden itibaren yıllık %40 oranında temerrüt faizi uygulanacağı, sözleşmenin feshedilmesi halinde ise faiz oranının yabancı para için %50 olacağı kararlaştırılmıştır. Başka ifade ile sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar vadelerinde ödenmeyen yabancı para cinsinden kira borçları için %40 oranında, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra ise %50 oranında gecikme faizi uygulanacağı sözleşmede açıkça kararlaştırılmıştır.
Davacı yanca aylık kira bedelleri karşılığında dava dışı asıl borçlu şirket tarafından keşide edilen bonoların aval sıfatıyla da imzalandığı açıktır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasında her biri 11.353,00-USD bedelli, 02/09/2013, 12/12/2013 ve 03/03/2014 tarihli üç adet bononun, 29/06/2016 tarihinde takibe konulduğu, takip tutarının 34.059,00-USD asıl alacak, ve ferileri ile birlikte toplam 34.161,18-USD ile 481,60-TL olduğu, kök ve ek bilirkişi heyet raporlarında, davalının 29/06/2016 takip tarihi itibariyle defter ve kayıtlarına göre davacıdan 27.224,86-USD kira alacağı ve 14.806,75-USD temerrüd faizi alacağı bulunduğunun hesaplandığı, davacı tarafından bu dosyaya 162.200,00-TL nin 14/07/2017 tarihinde yatırıldığı, yatırılan tutardan yapılan yasal kesintilerden ve vekalet ücretini düşülmesinden sonra davalının 136.305,15-TL tahsil ettiği, bu tutarın 23.693,89-TL sinin masraf, 23.261,01-USD kira, 8.725,94-USD temerrüt faizi olarak mahsup edildiği, yine davacı tarafından 27/07/2017 tarihinde icra dosyasına 24.764,00-TL yatırıldığı, bu tutarın da davalı tarafça 3.992,96-TL sigorta, 3.616,57-TL kira borcuna mahsup edildiği tespiti yapılmıştır.
İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibi ile her biri 11.353,00-USD bedelli ve 01/09/2014 vadeli iki adet bononun 14/08/2017 tarihinde bakiye 13.903,00-USD asıl alacak için takibe konulduğu, ferileri ile birlikte takip tutarının 13.944,71-USD ve 527,70-TL olduğu, kök ve ek bilirkişi heyet raporlarında, davalının 14/08/2017 takip tarihi itibariyle defter ve kayıtlarına göre davacıdan 347,28-USD kira alacağı ve 29.706,46-USD temerrüd faizi alacağı bulunduğunun hesaplandığı, davacı tarafından bu dosyaya 08/09/2017 tarihinde 49.940,78-TL, 19/09/2017 tarihinde 9.050-TL olmak üzere toplam 58.990,78-TL yatırıldığı, yasal kesintiler ve vekalet ücreti kesintisinden sonra davalının 47.763,33-TL tahsil ettiği, bu tutarın 11.830,00-TL sinin masraf borcuna, 347,28-USD sinin kira borcuna ve 8.994,45-USD sinin temerrüt faizi borcuna mahsup edildiği tespit edilmiştir.
Her ne kadar davacı yanca, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davalının dava tarihi itibariyle toplam 17.068,33-USD belirtilmiş ise de; mahkememizce anılan dosya ve içeriği rapor getirtilerek incelenmiş, bilirkişinin ihtarname tarihi itibariyle davalının 16.191,30-USD kira alacağının bulunduğu, temerrüt tarihinin 10/01/2016 olduğunu, temerrüt tarihi ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının dava tarihi olan 11/07/2016 tarihleri arasındaki 183 günlük süre için yıllık %50 temerrüt faizi oranı uygulanacağını, 16.191,30-TL üzerinden davalının yıllık %50 faiz hesabı ile 4.115,29-USD faiz talep edebileceğini tespit ettiği görülmüştür. Yukarıda izah edildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmenin 18 maddesi ile sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar vadelerinde ödenmeyen yabancı para cinsinden kira borçları için yıllık %40 oranında, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra ise yıllık %50 oranında gecikme faizi uygulanacağı sözleşmede açıkça kararlaştırılmıştır. Buna göre davacının dayandığı bilirkişi raporunda, her bir kira dönemi için vade tarihin itibaren yıllık %40 oranın faiz uygulanacağına dair sözleşme hükmüne uygun hiçbir hesaplama yapılmadığından hatalı bulunmuştur. Kaldı ki anılan raporda sadece kira borcu açısından değerlendirme yapılmış, sigorta ve masraf borları değerlendirmeye alınmamıştır.
Yukarıda yapılan tüm tespitler çerçevesinde, dava dışı asıl borçlu şirketin, davacı tarafından yapılan tüm ödemeler sonucunda davalıya halen 11.979,39-USD temerrüt faizi borcunun bulunduğu, müşterek borçlu ve müteselsil kefil davacının TBK'nun 589 maddesi uyarınca bu borçtan sorumlu olduğu, icra dosyalarına yapılan ödemenin mevcut borç karşılığında yapıldığı, davacının istirdat isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Davanın Reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 54,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan harçtan mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 16.425,40-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
HMK.nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan avanstan arta kalanının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır