T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/679 Esas
KARAR NO: 2020/17
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/07/2018
KARAR: KABUL
KARAR TARİHİ: 16/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Borçlu ... Tarafından bir diğer borçlu ... Lehine keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20.09.2016, ... hesap nolu 17.000,00 TL tutarında çek keşide edildiğini, işbu çekin borçlu ...'na ardından da borçlu ...'a ciro edildiğini, daha sonra ... tarafından müvekkili ... Bankası lehine ciro edildiğini, Çekin süresinde ibraz edilmediği için kambiyo vasfını yitirdiğini, bu sefer İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya ile adi takip başlatıldığını, Borçlu ...'e 08.03.2018 tarihinde tebligat yapıldığını, takibe itiraz etmiş ve takip durduğunu, Borçlunun itiraz etmekle böyle bir borcunun olmadığını savunduğunu, Ancak takibe girilen çek incelendiğinde çekin yetkili hamili müvekkil ... olduğu görüleceğini, cirantalardan ... İle müvekkili arasında kredi kullanılmasından doğan borç ilişkisi olduğunu, Daha önce de müvekkil tarafından ... aleyhine açılmış birçok takip söz konusu olduğunu, ... takibe konulan söz konusu çeki borcundan kaynaklı müvekkil bankaya ciro ettiğini beyan ederek haksız ve dayanaksız itirazın iptalini, takibin devamını, borçlunun %20 dan az olmamak üzere icra İnkar tazminatı ödemesine yargılama giderleriyle vekalet ücretinin Davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davacı banka arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığını, yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacı bankanın yetkili hamil olmadığını, davanın ...'e ihbar edilmesinin gerektiğini, davaya konu icra dosyasında borcun nedeninin gösterilmediğini, davacının müvekkilinden alacağının olmadığını beyan ederek davanın zamanaşımı, görev, yetki, husumet ve sıfat , icra dosyasında borç nedeni gösterilmemesi itirazlarımız gereğince usulden reddine, Haksız ve kötü niyetli davanın esastan reddini, kötü niyetli davacının %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, davanın ... (TC ...,eski edirne asfaltı, baltaş kilimci san. sit. no.1149 eyüp/ istanbul) ihbar edilmesini, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmalarından, anlaşamadıkları hususlar, anlaştıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler şu şekildedir:
Davacı- alacaklı, İstanbul ... İcra Dairesi' nin ... E. Sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine çekten kaynaklanan alacağına ilişkin takip yapmış olup davalı- borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı- borçlu ödeme emrine 7 günlük yasal sürede itiraz etmiş ve takip durdurulmuştur. Bunun üzerine davacı- alacaklı, İİK m. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını mahkememizde açmıştır. Takip konusu çek incelenmiştir. Muhatap banka ve son ciranta hamil davacı olup davalı keşidecidir, çekin keşide yeri İstanbul ve keşide tarihi 20.09.2016 dır. Bedeli 17.000,00 TL olup hamiline düzenlenmiştir. Süresinde çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği ve takibin 06.03.2018 tarihinde başlatıldığı görülmüştür. Davacı taraf cirantalardan ... ile aralarında kredi ilişkisinden dolayı bu çeklerin hamili olduğunu beyan etmiştir. İbraz süresi kaçan çek nedeni ile davacı davalıdan ilamsız takip yaparak alacağının varlığını ileri sürerek çek bedeli alacağını talep etmiştir. Davalı iddia olunan vakıaları inkar ile İstanbul .. ATM nin ... Esas sayılı dosyasında ihbar olunan ... tarafından çek iptali davasının açıldığını ve genel mahiyette davanın reddini savunmuştur.
Dava; ibraz süresi geçirilmiş çek nedeni ile alacağın varlığına, varsa miktarına ilişkin davalının takip dosyasındaki itirazının iptaline ilişkindir.
İİK 67 ile TMK 6 ve 7 ile HMK 187- 293 ile TTK 732 maddeleri gereğince ispat hususuna ve ispat kurallarına dikkat edilmiştir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası incelenmiştir.
İstanbul ...ATM nin ... Esas sayılı çek iptali dava dosyası incelenmiştir.
Bilirkişi ...'ın 24/12/2019 tarihli raporu incelenmiştir.
Dava konusu olan ilamsız takip yapılan çekin '' 17.000,00 TL bedelli olduğu, hamiline düzenlendiği, davacı bankaya temlik cirosu ile verildiği, keşidecisinin davalı olduğu, 20.09.2016 tarihli olduğu, ... AŞ Bankası...Şubesi' nin muhatap banka olduğu, tacir olmayan hamiline çeki şeklinde düzenlendiği '' takibe ekli fotokopisinden görülmektedir. Davacının yasal ibraz sürelerinde çeki muhatap bankaya ibraz etmediği görülmektedir. Bu nedenle TTK 732 gereği davacı davalı keşideci aleyhine ilamsız takibi 06.03.2018 tarihinde sadece 7.000,00 TL lik alacağının varlığından bahisle başlatmıştır. Davacı, çeki, dava dışı müşterisinden ciro ile teslim aldığını, yasal süresinde ibraz etmemesi nedeni ile TTK 732. Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme uyarınca takibe geçildiğini beyan etmektedir.
Davacı hamil bankanın 06/03/2018 takip tarihi itibariyle kredi borçlusu ciranta ...' a kullandırılan kredi nedeni ile çekin teminat olarak alınarak keşideci davalıdan 7.000,00 TL asıl alacak, 918,25 TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 7.918,25 TL alacaklı olduğu, davacı bankanın takip tarihinden itibaren borcun tamamen ödeninceye kadar davalıdan (banka talebi gibi) 7.000,00 TL olan asıl alacak üzerinden değişen %9 oranında faizi ve BSMV isteyebileceği kanunen teknik değerlendirme incelenerek taktir edilmiştir.
Süresi içerisinde muhatap bankaya ibrazda bulunmayan veya ibrazda bulunduğu halde süresinde çekin ödenmediğini TTK kapsamında tespit ettiremeyen çek hamili, keşideci dahil kendisinden önce gelen çek borçlularına kambiyo ilişkisi içinde başvuramaz. Aynı şekilde TTK 814 maddesinde öngörülen zaman aşımı süresi içinde de müracaat borçlularına başvurmayan hamilin çekten doğan alacak hakkı zaman aşımına uğrar. Bunun sonucunda hamilin hakkı olan alacağını tahsil edememesi neticesinde mal varlığında azalma, çekin son borçlusu olan keşidecinin mal varlığında ise bir artış olacaktır. Bu durumlarda hamil TBK 77-82 maddelerine göre keşideciden alacağını talep edemez. Zira bu hükümlerin uygulanabilmesi için hamilin mal varlığında azalmanın haksız bir sebebe dayanması gerekmektedir. Burada ise hamilin mal varlığındaki azalma haksız bir sebepten değil bilakis çekin süresi içerisinde ibraz edilmemesi ya da ödenmediğinin yine süresi içerisinde tespit ettirilmesi yahut alacak hakkının zaman aşımına uğramış olması gibi kanuna uygun bir sebepten kaynaklanmaktadır. Bu nedenle TTK çek hamilinin düştüğü bu durumdan kendisini kurtarabilmesi için özel bir sebepsiz zenginleşme davası öngörmüştür bu durum TTK m. 818/ 1- m atfı ile m. 732 içeriğinde düzenlenmiştir. Yetkili hamil tarafından sadece keşideciye karşı açılabilen, hamilin müracaat borçlularına başvuru hakkının yasal olarak kalmadığı durumlarda, süresi içerisinde muhatap bankaya ibrazda bulunmamış veya ibrazda bulunduğu halde süresinde çekin ödenmediğini TTK kapsamında tespit ettirememiş çek hamili tarafından keşideciye açılan bir davadır. TTK m. 6 gereği aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür ancak TTK 732/4 ispat yükünün sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene ait olduğunu bildirmiştir. Davacı sadece uğradığı zararı talep edebilir. Çekin ibraz süresinin geçtiğine, usule uygun düzenlenmiş çek vasıfta olduğuna, çek zaman aşımına dikkat edilmiştir. Davanın itirazın iptali davası olduğuna da dikkat edilerek; İİK 67 ile TMK 6 ve 7 ile HMK 187- 293. İle TTK 818/ 1 atfı ile TTK 732 maddeleri gereğince ispat hususuna ve ispat kurallarına dikkat edilmiştir. HMK 222 gereğince ticari defterlerin ibrazı ve delil olma vasfına dikkat edilmiştir. Ayrıca çekin geçerliliği hukuken TTK, Çek Kanunu ve mevzuat uyarınca değerlendirilmiş ve bunun sonucunda aşağıdaki hükme varılmıştır. Buna ilişkin tarafların iddia- savunma ve toplanan delilleri, bilirkişi raporu ile ticari kayıtlar incelenmiştir. Hukuken denetlenebilen hüküm kurmaya elverişli belirli ve eksiksiz iddia ve talepleri karşılayan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu alınmış ve deliller değerlendirilmiştir. Davacı tarafça incelemeye sunulan ticari defterlerin ve kayıtların 6102 sayılı TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, çekişmeye vücut veren çek ile ilgili alacağın davacının dava dışı ...' dan olan alacağından kaynaklandığı iddia edilmekle buna ilişkin borcun varlığının kayıtlarda bulunduğu anlaşılmıştır. Aksine dair veya borcun bulunmadığına dair dosyada bilgi ve belge bulunmamaktadır. Alacağın varlığı yani bulunduğu toplanan deliller, incelenen kayıtlar gereğince değerlendirilmiştir. Davacı tarafın özel ve teknik olarak incelenen kayıtları gereğince aşağıda belirlendiği şekilde davalı taraftan mevzuat gereğince alacağının bulunduğu, davalı tarafın yukarıda açıklamalar ışığında sorumlu olduğu, davacının davasını ispatladığı değerlendirilerek davalı tarafın itirazında haksız olduğu ve sorumlu olduğuna kanaat getirilmiş, saptanan ve hukuksal durum karşısında aşağıdaki şekilde kanunen, taktiren ve vicdanen karar vermek gerekmiştir.
Saptanan ve hukuksal durum karşısında davacı davasını bu şekilde ispatlamış sayılmış çek nedeni ile alacaklı olduğuna kanaat getirilmiş aşağıdaki şekilde kanunen davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı takibe yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davacı lehine 1.583,65 TL tazminata hükmolunmasına, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-6100 S HMK gereğince ve Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 540,90 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 135,23 TL ile icraya yatan 39,59 TL olmak üzere toplam 148,82 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 392,08 TL daha harcın davalıdan tahsili ile Hazine' ye gelir kaydına, mahsup edilen 135,23 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, başvuru ve vekalet suret harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
3-6100 S HMK gereğince tebligat gideri, posta masrafı olan 125,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ....T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen 3.400 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6100 S HMK m. 333 uyarınca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda mahkememize yazılı/sözlü başvuru ile zabıt katibince tutanağa geçirilmek suretiyle kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul BAM'a gönderilmek üzere istinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan tahkikat sonucunda karar verildi. Karar usulen açıklandı, okundu.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır