T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/687
KARAR NO: 2022/407
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 18/07/2018
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete takip konusu ... Şubesi'ne ait; ... seri numaralı, 29/08/2015 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekin, ... Limited Şirketi tarafından ciro edilerek verildiğini, söz konusu çekin zayi olduğunu ve zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını, açılan dava sonunda... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile bahsi geçen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, dava süresinde de çekin ödenmemesi bakımından ödeme yasağı kararı verildiğini, bunun üzerine alacaklarının tahsili için söz konusu mahkeme kararı gereğince zayi nedeniyle çekin iptal olmuş olması nedeniyle çek bedelinin tahsili için borçlu hakkında ... 31. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı icra takip dosyası ile 100.000,00 TL çek bedeli ve takip tarihine kadar 23.523,00 TL yasal faiz olmak üzere takip yapıldığını, davalının borca ve faize itiraz ettiğini, itiraz akabinde takibin durduğunu, alacaklarının likit olduğunu, davalının itirazının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu iddia ve beyan ederek davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhinde asıl alacak miktarının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 02/12/2021 havale tarihli dilekçesi ile özetle; takip talebinde 100.000,00 TL asıl alacak, 23.523,29 TL faiz ve 18 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 123.541,29 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibin tamamına itiraz ettiğini, ancak açtıkları itirazın iptali davasında bu bedelin 123.523,00 TL'si yönünden itiraz iptali ile takibin devamının talep edildiğini iddia ve beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yapılan icra takibinde 100.000,00 TL asıl alacak ve 23.523,00 TL faiz olmak üzere takibin toplam 123.523,00 TL'ye denk gelen kısmına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili ile herhangi bir ticari ve alacak ilişkisinin olmadığını, müvekkilinin, davacıya bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin, davacıya çek vermediğini, davacının da bunu doğruladığını, çek iptaline ilişkin davayı da davacının açtığını, iptal edilen çeke dayanarak davacının müvekkilinden bir talep hakkının olamayacağını, çek vasfı bulunmadığını, bu durumda davacının, bir alacağı varsa müvekkilinden değil ancak esas ilişkisine dayanarak çeki kimden aldı ise ona başvurma imkanının olabileceğini, müvekkilinin ... Şirketi'ne de bir borcunun bulunmadığını iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 31. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı icra takip dosyası, davacı şirket ile dava dışı ... Şirketi'nin ticaret sicil kayıtları, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 02/08/2018 tarihli müzekkere cevabı, ... Başkanlığı'nın 11/02/2020 tarihli müzekkere cevabı, ... Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü'nün 13/08/2021 tarihli müzekkere cevabı, ... A.Ş.'nin 29/03/2019 ve 18/02/2020 tarihli müzekkere cevapları ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Dava konusu iddia savunma ve toplanan deliller kapsamında HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın mevcut durumu ile değerlendirilebilmesi için konusunda uzman özel ve teknik bilgi sahibi bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdii edilmesine karar verilmiş, 04/12/2019 teslim tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; 29/08/2015 vadeli, ... nolu 100.000,00 TL'lik ...'a ait çekin keşidecisinin davalı ... olduğu, ...'in çeki dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi adına düzenlediği ve bundan dolayı aralarında bir ticari ilişki bulunduğu, dava dışı ... Şirketi'nin teslim adlığı ve portföyünde tuttuğu çeki davacı tarafa ... tarih ve ... nolu tahsilat makbuzu ile teslim ettiği, bunun da davacı taraf ile dava dışı ... Şirketi arasında bir ticari ilişkinin var olduğunu gösterdiği, davalının, dava konusu çekin keşidecisi olması dışında davacı ile bir ticari ilişkisinin varlığının tespit edilemediği, dava konusu çekin ön yüzüne ait fotokopisinin bulunmasına rağmen arka bölümüne ait fotokopinin mevcut olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, zayii nedeniyle iptaline karar verilen çek nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK’nın 732. maddesi uyarınca, süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde yetkili hamil sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden alacağın tahsilini isteyebilir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükümlülüğü keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamalıdır.
Yargıtay 11. HD'nin 1984/5809 E- 1985/52 K sayılı, 22.01.1985 tarihli karar içeriğinde de işaret edildiği üzere; iptal kararı sadece davacının senedi ibraz edememesine rağmen hak sahibiymiş gibi kabul edilmesine imkan verir. Kıymetli evrakta hak ile senet arasındaki mevcut sıkı bağlılık ancak bu ölçüde ve bu durumda çözülmektedir. İptal kararı bu kararı almış olan davacıya TTK'nın 764/2. maddesi uyarınca haklarını asıl borçluya karşı kullanma hakkı verir. Müracaat borçlularına başvuru hakkı yoktur. İptal kararı alan kişinin müracaat hakkı senet hamilinin hakkı kadar geniş olmayıp sınırlıdır.
... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinde yapılan incelemede; alacaklısının iş bu dava davacısı... Anonim Şirketi, borçlularının ise ... ve ... olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine toplam 123.541,29 TL üzerinden 10/04/2018 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiği, ödeme emrinin takip borçlusu ...'e 03/05/2018 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, takip borçlusu vekilinin 07/05/2018 tarihli dilekçesi takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği, 11/05/2018 tarihli karar tensip tutanağı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. İş bu itirazın iptali davasının borca itiraz dilekçesinin takip alacaklısına tebliğ edilememesi de dikkate alındığında İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ...bank ... Caddesi Şubesi'ne ait ... numaralı 29/08/2015 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekte dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. lehdar, davalı ... keşideci konumundadır. Bu çekin arasında bulunduğu çekler yönünden davacı tarafça ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyası ile 31/05/2017 tarihinde çekin zayi nedeniyle iptaline dair karar verilmiş ve 08/03/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
Somut olayda davalı keşideci ... sebepsiz zenginleşmediğini yönünden herhangi bir delil sunmamış ve bu nedenle de usulüne uygun delillerle kanıtlayamamıştır. Bu kapsamda da çek bedelinden sorumlu tutulması gerekmekte olup elinde çek zayi kararı bulunan yetkili hamil komunda olan davacıya karşı keşideci olması nedeniyle çek bedeli olan 100.000,00 TL'yi ödemekle yükümlüdür. Zayi nedeniyle iptaline karar verilen çekte davacının lehdar olmaması nedeniyle davacı ile keşideci davalı arasında bir temel ilişkinin bulunması da gerekmemektedir. Bu nedenlerle davalı TTK'nun 732/4. Maddesi uyarınca ispat yükünü yerine getirememiştir. Davacı tarafça icra takibinde çek bedeli şeklindeki asıl alacak yanında işlemiş faiz talep edildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu çek ibraz edilmemiş olmakla kambiyoya dayalı haklar yitirilmiş olduğundan keşide tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilemez. Ayrıca davacı tarafça davalı tarafı temerrüte düşürücü herhangi bir ihtarname gönderildiği dair bir belge de sunulmamıştır. Bu nedenle davacının icra takibindeki faiz istemine ilişkin fazlaya dair talebinin reddi gerekmiştir.
Bu nedenlerle davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, ... 31. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasında davalının itirazının 100.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine dair karar verilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2. maddesi gereğince itirazın iptaline karar verilen 100.000,00 TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, ... 31. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasında davalının itirazının 100.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
2-İİK'nın 67/2. Maddesi gereği itirazın iptaline karar verilen 100.000,00 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.491,76 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 5.339,24 TL harcın davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.491,76 peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.527,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen tebligat ve posta masrafları olmak üzere 135,65 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap edilen 109,82 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarf edilen bilirkişi raporu ücreti olan 600,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap edilen 114,26 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, artan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 13.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/05/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*