T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/919 Esas
KARAR NO: 2021/98
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/09/2018
KARAR TARİHİ:04/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ...' in ... Belediye Başkanlığı'nın ... ihale numarası ile 09/10/2017 tarihli sözleşme gereğince ...'nin yüklenicisi olduğunu, müvekkilinin ... Belediyesi ile yaptığı sözleşme sonrası diğer davacı ... Tic. Ltd. ile 18/10/2017 tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi yaptığını, davalı ...'un müvekkili ... ... Ltd. Şti.'ne 24.10.2017 tarihli "teklif formu" ile beton fiyatı teklifi sunduğunu, bu tekliflerin değerlendirilmesi sonucu, davacı ...'in inşaatın yapımında kullanmak üzere davalı ... ile 15.11.2017 tarihinde imzaladıkları sözleşmeye istinaden ... satın aldığını ve ödemelere ilişkin ... antetli ve imzalı 18.11.2017 tarihli tahsilat makbuzları düzenlendiğini, davacı ... ile davalı arasında akdedilen 15.11.2017 tarihli ... satış sözleşmesinde... cinsi hazır betonlara ait fiyatların yer aldığını, davalı ...'un yapılan bu sözleşmeden sonra davacılara hazır betonları gönderdiğini, taraflar arasındaki alım satıma ait faturalarda ... cinsi ... gönderildiği ve sözleşmedeki ... cinsi hazır betonlara ait birim fiyattan ücretlendirme yapıldığının görüldüğünü, müvekkiline inşaatın projesinde, ... Belediyesi tarafından ... cinsi ... kullanılması şartı koşulduğunu,müvekkillerinin ... yapımına başladıktan sonra resmi ... A.Ş. ... 25/12/2017 ve 11/01/2018 tarihlerinde aldığı numunelerde yaptığı deney sonuçlarından kaba inşaatta kullanılan betonların ... cinsi beton olması gerekirken .../37 cinsi olmadığını ve betonların proje beton sınıfı olan ...'un basınç dayanımını sağlamadığını tespit ettiğini, iş sahibi ... Belediyesinin müvekkillerine "işi durdurduğunu" sözlü olarak bildirdiğini, 1 ay sonra işe devam edilebildiğini, bu nedenle deney sonuçları gelip inşaat durdurulmadan önce geçen süre içerisinde inşaatın devam ettiğini, devam eden inşaatın basınç dayanımını sağlamadığından inşaatın güçlendirilmesi gerektiğini ve müvekkilinin ek bir külfetin altında kaldığını, davalının faturalar üzerinde "el" ile düzeltme yapmak suretiyle fiyatları arttırarak sözleşmeyi usulsüz olarak ihlal ettiğini, faturaları posta veya kargo ile göndermediğini, şantiye bekçi kulübesine bıraktığını, iyi niyetten yoksun tutumunu devam ettirerek müvekkillerini büyük zararlara uğrattığını, sözleşmeye aykırı faturaların davalıya kargo yolu ile iade edildiğini, bu kez faturaların ihtarnameler ile gönderildiğini, bu ihtarnamelere de taraflarından itiraz edilerek yeniden gönderildiğini, davalının sözleşmeyi kötü niyetli ve haksız olarak ihlal ettiğini, sözleşmede belirtilen nitelikte ve fiyatlarda, yaklaşık 3 aylık bir süre beton teslimi yapmadığını, inşaatın durdurulması ve davalının beton teslim etmemesi sebebiyle davacıların hiçbir iş yapamadıklarını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkili ... ... Ltd. Şti aleyhine faturalara ilişkin icra takibine başladığını, ....İcra Müdürlüğünün ... E. dosyasına taraflarınca itiraz edildiğini, müvekkilinin, yukarıda çeşitli kalemler halinde hesaplanan zararlarının toplam olarak 627.000-TL olduğunu, bu masrafların yanında her geçen gün başkaca masrafların da doğduğunu, davalı firmanın göndermesi gerekli olan ... cinsi betonları göndermediği gibi sebep olduğu zararları karşılamaktan da imtina ettiğini beyanla Davanın kabulüne, Davanın belirsiz alacağa ilişkin olduğu için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının sebep olduğu 1.000-TL lik manevi, menfi, müspet ve munzam zararların tazmini için şimdilik 14.000- TL maddi toplam 15.000- TL in müvekkiline ödenmesine, davalının banka hesaplarına, menkul ve gayri menkullerine ihtiyati tedbir konulmasına, dava tarihinden itibaren alacak miktarına yasal faiz uygulanmasına, dava masrafları ve ücret-i vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacılardan ...'nin dava konusu hukuki ilişkinin tarafı olmadığını, dolayısı ile de huzurdaki davada aktif husumet ehliyeti olmadığının görüleceğini, bu nedenle öncelikle ... yönünden davanın aktif husumet ehliyeti olmaması nedeni ile reddini talep etme zorunluluğu doğduğunu, ... İnşaat Fakültesi Yapı Malzemesi Laboratuvarının 15.02.2018 tarihli "Sertleşmiş Betondan Alınan Numunenin Basınç Mukavemet (Karot) Raporu ile de tespit edildiği üzere, müvekkili şirketin temin ettiği betonun ... basınç dayanımını sağladığının açıkça ortada olduğunu, somut olayda inşaatın güçlendirilmesini gerektirir bir durumun hasıl olmadığını, yapıda kullanılan beton numunesi üzerinde yapılan 7 günlük ve 28 günlük basınç dayanım testleri neticesinde beton sınıfının dayanım değerlerini karşılamadığı görüldüğünde, öncelikle karot örneği üzerinde basınç dayanım testi yapılması gerekeceğini, karot örneği üzerinde yapılan basınç dayanım testi sonucunda da basınç dayanım değerlerinin sağlanmadığı anlaşılırsa, bu defa yapısal analiz yoluyla daha ileri araştırma yapılması gerekecek ve yapısal analiz neticesinde betonun basınç dayanım değerlerinin uygun olup olmadığı ve bu halde binanın yıkılması, güçlendirilmesi ya da inşaatın devamında bir sorun olmadığı kesin olarak anlaşılabileceğini, zira betondan alınan yaş numune basınç dayanım değerlerinin düşük çıktığı kısımların 11.01.2018 tarihli 1. kat perde betonu ile 25.12.2017 tarihli çok amaçlı bina temeli betonu olduğunu, hal böyle iken, ortalama bir mantıkla dahi, binanın kolon ve kirişlerinde güçlendirme yapılmasının yersiz olduğunun anlaşıldığını, nitekim bu hususun da bilirkişi incelemesi neticesinde sübut bulacağını, Alıcının Sorumlulukları başlıklı 5.Madde hükmünün fiyat artışına ilişkin düzenleme içerdiğinin görüleceğini, söz konusu maddenin 5.Bendinde; ''Alıcı ayrıca katkı talep ettiği takdirde, bedeli Alıcı tarafından ödenir. ... tespit edilen yeni ... fiyatları herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın iş bu sözleşme tarafları açısından geçerli olacaktır." hükmünün yer almakta olduğunu, ülkemizin ekonomik koşulları ve inşaat sektörü ile buna bağlı olarak müvekkil şirketin iştigal konusu olan ... imalatındaki maliyetlerin hızlı bir şekilde artış gösterdiği gözetildiğinde, yapılan fiyat zamlarının piyasa koşullarında son derece makul olduğunun da açık olduğunu, kaldı ki, dilekçe ekinde sunulan "Yeni ... Fiyatları"na ilişkin bildirim yazısından da anlaşılacağı üzere; beton üretim maliyetlerindeki artış nedeni ile belirlenen yeni fiyatlar ve 15.03.2018 tarihi itibari verilecek siparişlerin teyit anlamına geleceğinin davacı tarafa bildirildiğini, davacının da anılan bildirimden sonra siparişlerine devam ettiğini ve siparişler doğrultusunda beton temininin kesintisiz sürdüğünü, bu hususun da yine dilekçe ekinde ibraz edilen ekstre örneğinden anlaşıldığını, fatura üzerinde düzeltme kaşesi ile yapılan düzeltmelerin muhasebe tekniği açısından mutad bir uygulama olup, hukuki bir hata içermediğini, davacı tarafın müvekkili şirkete vermiş olduğu siparişler, bu siparişler üzerine davacıya teslim edilen hazır betonun liste halindeki ayrıntılı dökümü ve irsaliye örnekleri, sözleşme konusu edimin yerine getirildiğinin açık ve somut kanıtı olduğunu, Oysa ki, sipariş edilen betonun müvekkil tarafından temin ve teslim edildiğini, davacı tarafın da anılan betonu kullandığını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; sözleşmeye dayalı alacak ve tazminat davasıdır.
HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının ... satış sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmediği, gönderilen hazır betonların sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşımadığı, ayıplı olduğu ve gönderilmesi gereken hazır betonların bir kısmının halen gönderilmediği iddialarına dayalı olarak menfi, müspet ve munzam zarar adı altında talep ettiği zarar kalemleri ile iddia ettiği manevi zararını davalılardan talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise maddi ve manevi tazminat tutarının ne olduğu, davacılardan ... Şirketinin aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce ana sözleşme, davacılar arasındaki alt eser sözleşmesi ve davacı ... firması ile davalı arasındaki ... sözleşmesi, çek teslim tutanağı, tahsilat makbuzları ve ... Beton Basınç Deney Raporu asılları, davalıya gönderildiği belirtilen ihtarname ve tebliğine ilişkin belge, ... Basınç Mukavemet Raporu, Yeni ... Fiyatlarına ilişkin 12/03/2018 tarihli bildirim yazısı, sözleşme kapsamında sipariş edilen ve teslim edilen betonlara ilişkin faturalar ve irsaliyeli faturalar ile ihtarnameler, tarafların gösterdikleri diğer deliller toplanmış ve ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin 17/10/2019 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı ile ''...davacının ... satış sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmediği, gönderilen hazır betonların sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşımadığı, ayıplı olduğu ve gönderilmesi gereken hazır betonların bir kısmının halen gönderilmediği iddialarına dayalı olarak menfi, müspet ve munzam zarar adı altında talep ettiği zarar kalemleri ile iddia ettiği manevi zararını davalılardan talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise maddi ve manevi tazminat tutarının ne olduğu, davacılardan ... Şirketinin aktif husumetinin bulunup bulunmadığı...'' hususlarında dava konusu hazır betonların kullanıldığı inşaatın bulunduğu mahal ile tarafların ticari defter ve kayıtları ile tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak rapor alınmasına ve keşif icrasına karar verilmiştir.
... İnşaat Fakültesi (E) Prof. Dr. ..., İnşaat Yüksek Mühendisi ...ve Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 15/06/2020 teslim tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacı tarafın inşaatın 3 ay süre ile Belediye tarafından durdurulması, bu nedenle işçilik, malzeme - ekipman fiyatlarının artması nedeni ile zarara uğranılması, gecikme cezası ve güçlendirme maliyeti ile ilgili iddialarının ispata muhtaç olduğu, davalı ... firması ile davacılardan... ... arasında ... alımı sözleşmesi imzalandığı, ödeme ile ilgili 7 x 35.000 TL = 245.000,- TL tutarındaki çeklerin davacılardan asıl işveren ...firmasına ait olduğu, taşeronu diğer davacı olan...'e yaptığı imalatlar karşılığında verilen çekler olduğu, bu davacının da davalıdan aldığı beton karşılığında ödemede bulunmak için bu çekleri kullandığı, dosyadaki bilgi ve belgelere göre ... firmasının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı hususunun sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca; kişiler ancak ve sadece kendi iradeleri ile akdettikleri bir sözleşmeden doğan borçları ifaya zorlanabilirler ve sözleşmeden doğan hakları talep edebilirler.
Somut olayda; davacı ... ile ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü arasında 09/10/2017 tarihli ... İşine Ait Sözleşme imzalanmıştır. Yine davacı ... ile diğer davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 18/10/2017 tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi (İşin Adı: ...) imzalanmıştır. Davacı ... Tic. Ltd. Şti. İle davalı arasında ise 15/11/2017 tarihli ... Satış Sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı ...; davalının sebep olduğu 1.000-TL lik manevi, menfi, müspet ve munzam zararların tazmini için şimdilik 14.000- TL maddi toplam 15.000- TL'nin tarafına ödenmesini talep etmiştir. Ancak davalı ile yapılan sözleşmenin tarafı olmayan davacının, sözleşmeye aykırılık nedeniyle oluştuğu iddia olunan zararın tazmini talebi yönünden, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca aktif husumeti(taraf sıfatı) bulunmamaktadır. Böyle bir zararın varlığı varsayımında, tazminat talep hakkının diğer davacı şirket olan ... Tic. Ltd. Şti.'ye ait olacağı şüphesizdir. Bu saptama karşısında davacı ...nin davalıya karşı açtığı uğradığı zararın tazmini davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bulunmuştur.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı ... ile ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü arasında 09/10/2017 tarihli ... İşine Ait Sözleşme imzalandığı, yine davacı ... ile diğer davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 18/10/2017 tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi (İşin Adı: ...) imzalandığı ve davacı ... Tic. Ltd. Şti. İle davalı arasında ise 15/11/2017 tarihli ... Satış Sözleşmesi imzalandığı hususlarında taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaflı konu ... satış sözleşmesinin davalı tarafından gereği gibi ifa edilip edilmediği, gönderilen hazır betonların sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşıyıp taşımadığı, ayıplı olduğu ve gönderilmesi gereken hazır betonların bir kısmının halen gönderilip gönderilmediği ve bu nedenle davacının zarara uğrayıp uğramadığıdır. Mahkememizce 17/10/2019 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı doğrultusunda yaptırılan keşif ve inceleme neticesinde aldırılan bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere; davacı tarafın inşaatın 3 ay süre ile Belediye tarafından durdurulması, bu nedenle işçilik, malzeme - ekipman fiyatlarının artması nedeni ile zarara uğranılması, gecikme cezası ve güçlendirme maliyeti ile ilgili iddialarının ispata muhtaç olduğu, keza dosyada inşaatın durdurulduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin de yer almadığı, bununla birlikte cari hesap ekstrası incelendiğinde 04/12/2017-27/07/2017 tarihi arasında davalı tarafından sürekli malzeme verildiğinin görüldüğü, yani üç aylık bir kesintinin söz konusu olmadığı, ayrıca davacıya beton gönderilmemesinin nedeninin de, davacının aldığı betonun parasını ödememesinden kaynaklı olduğunu, davacı şirketlerin defter ve belgelerini de sunmadığı, beton sınıfının ...'u sağlamaması için hemen güçlendirme gerekir diye bir kuralın bulunmadığı, güçlendirme gerekir deniyorsa elde edilen beton mukavemetine göre binan statik ve dinamik analizi yaptırılıp güçlendirme gerektiğinin hesapla gösterilmesi gerektiğini, davalı ... firması ile davacılardan... ... arasında ... alımı sözleşmesi imzalandığı, ödeme ile ilgili 7 x 35.000 TL = 245.000,- TL tutarındaki çeklerin davacılardan asıl işveren ...firmasına ait olduğu, taşeronu diğer davacı olan...'e yaptığı imalatlar karşılığında verilen çekler olduğu, bu davacının da davalıdan aldığı beton karşılığında ödemede bulunmak için bu çekleri kullandığı anlaşıldığından davacı ...'nin maddi ve manevi tazminat talebi yönünden açılan davanın davacının iddialarını ispatlayamaması nedeniyle esastan reddine karar verilmiştir.
Davacılar her ne kadar birlikte dava açmış iseler de, aralarındaki hukuki bağ ihtiyari dava arkadaşlığı mahiyetindedir. İhtiyari dava arkadaşlarının birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ...'nin maddi ve manevi tazminat talebi yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davacı ...'nin maddi ve manevi tazminat talebi yönünden açılan davanın ESASTAN REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 256,17-TL harçtan mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde artan 196,87-TL harcın davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'nden alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısımlarının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2021
Katip ...
Hakim ...