T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/96 Esas
KARAR NO: 2019/849
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/03/2013
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
Kapatılan... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının anılan mahkemenin faaliyetlerinin durması sonucu ... Asliye Ticaret Mahkemesine aktarılarak...Esas sayılı sırasına kaydedildiği ve bozma ilamı neticesinde de yine Mahkememizin ... Esas sayılı sırasına kaydedilen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ... şirketinin... numaralı nakliyat emtiya sigorta poliçesi ile sigortaladığı sigortalı ...Şti.'ne ait işleme makinelerinin Almanya'da bulunan fuar alanına götürülüp getirilme işinin davalı şirketler tarafından üstlenildiğini, emtiyaların Ankara'dan Almanya'ya sevkinin ... ve ... Almanya'dan Ankara'ya sevkinin ise... ve ... plakalı araçlar ile gerçekleştirildiğini, gerek gidiş gerekse dönüş sevkiyatı sırasında emtiyalarda hasar meydana geldiğini, hasar bedeli olarak davacı ... şirketinin sigortalısına 29.868 TL sigorta zararını ödeyerek sigortalısına halef olduğunu beyan ederek, 29.868 TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihi olan 12/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilene karar verilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP: Davalı ... Şti. vekili cevap dilekeçsinde özetle, müvekkili şirketin davacının sigortalısı şirkete ait gıda işleme makineleri niteliğindeki emtiyaların Türkiye – Almanya fuar alanına nakliyesi ve getirilmesine dair nakliye işini üstlendiğini, hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketlere atfedilecek bir kusur bulunmadığını, hasarın yüklemeyi bizzat yapan davacı sigortalısının hatalı yükleme yapmasından kaynaklandığını, hasarın miktarının afaki olduğunu, yine hasarın poliçe teminat kapsamında kalmadığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının talep ettiği faizin yüksek olduğunu, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin 18/04/2012 tarihinde dava dışı sigortalı ile yapmış olduğu sözleşme ile 16-21/09/2012 tarihleri arasında Münih'te yapılacak fuar alanına dava dışı sigortalının emtialarının taşıma işini üstlendiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra müvekki şirketin taşımanın yapılması için diğer davalı ... Şti. ile anlaştığını, taşımayı diğer davalının gerçekleştirdiğini, fiili taşıyıcının diğer davalı olması nedeni ile müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davalı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, yine hasarın sebebinin hatalı ambalajdan kaynaklandığını, malzemenin dava dışı sigortalı tarafından yüklenmiş ve istiflenmiş olması nedeni ile zarardan taşıyıcının sorumlu olmayacağını, taşıyıcının zarardan sorumlu olduğu kabul edilse dahi talep edilen tazminatın fahiş olduğunu ve tazminatın miktarının tespiti için CMR madde 23'de belirtilen sınırlı sorumlular dahil hükümlerin esas alınmasını gerektiğini beyan ederek, husumet nedeniyle davanın reddine, davanın müvekkili şirketin sigortası dahilinde ...ye ihbarına yine davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının sigortalısına ait emtianın hasarlandığı iddia edilen olayda, davacının sigortalısına yaptığı hasar ödemesi nedeniyle taşıyıcılara rücu edip edemeyeceği, hasarın taşıma sırasında ve taşıyıcıya yüklenebilir bir sebeple meydana gelip gelmediği, gerçek hasar tutarının ne olduğu, taşımanın tam ve gereği gibi yerin getirilip getirilmediği, CMR Konvansiyonu çerçevsinde sınırlı sorumluluk hükümlerinin somut olayda uygulanma yerinin bulunup bulunmadığı, davalıların taşıyıcı sıfatlarının dolayısıyla pasif husumetlerinin bulunup bulunmadığı, davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadıkları, davacının sigortalısının hasarın meydana gelişinde müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, hasar dosyası, taşıma belgeleri, ekspertiz raporu dosyaya celbedilmiş, dosya kusur ve hasar konularında uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
28/02/2014 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; taşıma konusu emtianın uğradığı hasarın, taşıma esnasında spanzetlerin çalışmadığı, kilitleme yapmaması sebebiyle sevkiyatın olağan sarsıntısından ve savrulmalarından kaynaklı olduğu, CMR madde 17,34,36 ve TTK'nun madde 888/3 m uyarınca, emtianın uğradığı hasarı nedeniyle doğan zarardan asıl taşıyıcı Davalı ... A.Ş ile fiili taşıyıcı Davalı ...Şti'nin müteselsilen sorumlu oldukları, toplam hasar bedelinin 29.868,78-TL'nin rayiç bedellere uygun olduğu, davacı ... şirketinin TTK'nun 1472 maddesi uyarınca davalılara müteselsilen rücu hakkı bulunduğu, CMR 23/3 uyarınca davalı taşıyıcıların üst sınır sorumluluğunun tespit edilmemiş olması nedeni ile davalı taşıyıcıların müteselsilen meydana gelen hasardan ne miktar ile sorumlu olduklarının hesaplanamadığı kanaati bildirilmiştir.
Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve özellikle dava konusu emtianın brüt ağırlığını gösterir faturaya göre davalıların kabul anlamına gelmemek şartı ile sorumlu olacakları tazminatın üst limitinin en son SDR miktarına göre gidiş hasarı ve dönüş hasarına göre ayrı ayrı hesaplanması için ek rapor tanzimine karar verilmiştir.
22/09/2014 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı ... şirketine nakliyat poliçesi ile sigortalı olarak Ankara'dan Almanya'ya taşınmış olan gıda işleme makinelerinde gidişte meydana gelmiş olan hasarın brüt ağırlığı 7.365 kg CMR Konvansiyonuna göre taşıyıcının yükün taşınması sırasında meydana gelmiş olan hasarın tazminatının üst limiti: 7.365 kg x 8.33 SDR = 61.350.45 SDR, 61.350.45 SDR X 3.3328 TL(19/09/2014 T. SDR kuru) = 204.468,77 TL olduğu, davacı ... şirketine nakliyat poliçesi ile sigortalı olarak Almanya'dan Ankara'ya taşınmış olan gıda işleme makinelerinde dönüşte meydana gelmiş olan hasarın brüt ağırlığı 7.885 kg CMR Konvansiyonuna göre taşıyıcının yükün taşınması sırasında meydana gelmiş olan hasarın tazminatının üst limiti: 7.885 kg x 8.33 SDR = 65.682.05 SDR , 65.682.05 SDR X 3.3328 TL (19/09/2014 T SDR kuru) = 218.905.13 TL olduğu görüşü bildirilmiştir.
Mahkememizin 18/11/2014 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamında: "Davanın Kısmen Kabulü ile; 29.868 TL nin dava tarihi olan 12/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, faizin başlangıç tarihine yönalik fazlaya ilişkin istemin Reddine" karar verildiği, Mahkememizden verilen 18/11/2014 Tarih ve ... Esas, ... sayılı kararın davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02/12/2015 Tarih ve 2015/4778 Esas, 2015/12895 sayılı ilamı ile davalılar yönünden bozulmasına karar verildiği, davacı vekili ile davalı ... vekilinin karar düzeltme talebi ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/12/2017 tarih, 2016/5658 Esas, 2017/7553 Karar sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin kabul edildiği ve 02/12/2015 Tarih ve 2015/4778 Esas, 2015/12895 sayılı bozma kararının kaldırılarak Mahkememiz kararının değişik gerekçe ile bozulmasına karar verildiği anlaşılmakla dosya Mahkememizin 2018/96 Esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 10/05/2018 tarihli celsesinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/5658 Esas, 2017/7553 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verildiği ve ayrıca davacının iddiası ve tüm dosya kapsamına göre, Yargıtay bozma ilamı da göz önünde bulundurularak, davacının alacağının varlığı ve miktarın tespiti için daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
31/10/2018 teslim tarihli bilirkişi ek heyet raporunda özetle; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı üzerine yapılan teknik inceleme sonucunda hazırlanan ek rapor uyarınca spanjetlerin yeterli kalitede olmaması nedeniyle 11 sapanjetten 8 tanesinin nakliye anında bozulması sonucu eşyaların araç üzerinde hareket etmesi ile dava konusu hasarın meydana geldiği ve nakliyecilerin asli %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı ve 28/02/2014 tarihli kök rapordaki görüşlerinde değişiklik olmadığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce; dosyanın resen seçilecek bir makine mühendisi, bir elektirk mühendisi ve bir taşıma ve lojistik uzmanından oluşacak heyete tevdii ile davalı Schenker şirketi ile dava dışı sigortalı arasındaki nakliye sözleşmesi, poliçe, taşıma evrakları, hasar dosyası ve tüm dosya kapsamına göre Yargıtay 11 HD'nin 2016/5658 E. ve 2017/7553 Karar sayılı 21/12/2017 tarihli karar düzeltme talebi üzerine bozma ilamında belirtilen bozma sebepleri de göz önünde bulundurularak davacı alacağının varlığı ve miktarı, gerçek hasar tutarı, kusur ve müterafik kusur durumuna ilişkin rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiştir.
13/05/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Uyuşmazlığa konu davada somut olay bakımından CMR konvansiyonu, konvansiyonda yer almayan bazı hükümler yönünden ise iç hukuk kuralları uygulama alanı bulacağı, CMR m.8, CMR m.17/1 atfı ile 6098 s. BK m.52 uyarınca hükümler birlikte değerlendirildiğinde; hasarın meydana gelişinde dava dışı sigortalı ...Ltd %30 oranında müterafik kusurunun bulunduğu ve 8.908,30-TL'lik hasardan sorumlu olduğu; davalı akdi (...) ve fiili (...) taşıyıcıların müştereken ve müteselsilen %70 oranında kurularının bulunduğu ve 20.908,30-TL hasardan sorumlu oldukları, nihai sorumluluğun alt/fiili taşıyıcı üzerinde olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu teknik açıdan yeterli, bilimsel verilere dayalı, hükme esas almaya elverişli bulunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında göre; dava dışı ...Şti'ye ait gıda işleme makinelerinden oluşan emtianın, fuara katılım nedeniyle, Türkiye'den Almanya'ya taşınması ve Türkiye'ye geri getirilmesi için davalı ...A.Ş. ile anlaşıldığı, bu davalının işi davalı ... Şti'ye aktardığı, emtianın davacının sigortalısının Ankarada'ki işyerinden alındığı ve uluslararası taşımaya çıkartıldığı, Ankara'da yükleme ve istifleme işinin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığı, sabitlemenin ise davalı ...şirketinin sorumluluğunda olduğu, emtianın Almanya'daki fuarın bitimi akabinde yine fuar alanından davalı ... şirketi tarafından teslim alındığı,yükleme ve istifleme işinin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığı, sabitlemenin ise davalı ... şirketinin sorumluluğunda olduğu, taşıma konusu makinelerin hem gidiş ve hem de dönüş sırasında hasarlandıklarının, iki ayrı ekspertiz raporu ile tespit edildikleri, Almanya'ya gidişte meydana gelen hasarın, yükleme ve istifleme hatasından değil, sabitleme hatasından kaynaklandığı, tekerlekli olan makinelerin nakliye sırasında sabit kalmalarını sağlayacak yeterli önlemin taşıyıcı tarafından alınmadığı, Almanya dönüşündeki hasarın meydana gelişinde ise asli kusurun yine sabitleme hatasından ötürü taşıyıcıda olduğu; ancak dava dışı sigortalı/taşıtanın, gidişteki hasara bilgisine rağmen, ambalajlama ve istifleme konusunda yeterli özeni göstermediği ve tali kusurunun bulunduğu, gerçek hasar tutarının 29.868,78-TL olduğu, bu hasarın meydana gelişinde davacının sigortalısı taşıtanın %30, davalı taşıyıcıların ise %70 oranında kusurlu oldukları, dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, dava konusu taşıma işinde davalı ...şirketinin dava konusu taşımaya ilişkin yükleme ve fiili taşıma işlerini tek fatura karşılığı temin ve organize eden akdi taşıyıcı/taşıma işleri organizatörü olduğu ve bu haliyle TTK'nun 917/3 fıkrası uyarınca pasif husumetinin bulunduğu, davalı ... şirketinin ise ifa yardımcısı ve fiili taşıyıcı olduğu, davalıların sorumlulukları belirlenirken CMR'nin taşımacının sorumluluğuna ilişkin 17 maddesinin uygulanacağı, hasar dosyası kapsamındaki fotoğraf ve tespitler ile alınan bilirkişi raporuna göre, somut olayda meydana gelen hasarın CM'nin 17/2 fıkrasında düzenlenen ve taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerden ileri gelmediği, taşıyıcının bu hususu ispat edemediği, davacı ... şirketince dosyada mevcut ... numaralı nakliyat emtia/abonman sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya 29.868,00-TL ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalı şirketin alacağını davacı ... şirketine temlik ettiği, öte yandan TTK'nun 1472/1 fıkrasında sigorta tazminatını ödeyen sigortacının sigortalının kanuni halefi olacağı hususunun düzenlendiği, şu haliyle ödeme ile sigortalısının kanuni halefi olan davacının rücuen tazminat davası açısından aktif husumetinin bulunduğu, yaptığı ödeme ve sigortalının hakları ile sınırlı olmak üzere hasar sorumlularına başvurabileceği, davalılarca somut olayda taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğinin savunulduğu; taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin düzenlelerin CMR'nin 23 ve 25 maddelerinde yer aldığı, bozma ilmaından önce alınan bilirkişi heyet raporunda dava konusu taşıma için sorumluluk üst sınırının 214.097,21-TL olarak tespit edildiği, buna göre davacı tarafından yapılan ödemenin ve hasar tutarının sorumluluk üst sınırının çok altında kaldığı, gerçek hasar tutarı olan 28.868,00-TL'nin taşıyıcıların %70 kusur oranına göre 20.908,30-TL sinin davalılarca müteselsilen karşılanması gerektiği hususları mahkememizce sabit görülmekle, davanın kısmen kabulüne; 20.908,30-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın Kısmen Kabulüne; 20.908,30-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.177,02-TL nispi karar ve ilam harcıdan peşin alınan 510,10-TL harcın mahsubuna, eksik kalan 666,92-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 24,30-TL başvuru harcı ve 510,10-TL peşin harç olmak üzere toplam 534,40-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Kabul edilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Reddedilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.725,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 3.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 470,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.570,60-TL yargılama giderinin davalılardan davadaki kabul oranına göre 2.499,42-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı ... Şti.tarafından yapılan 1.200,00-TL bilirkişi ücreti ve 43,70-TL posta masrafları olmak üzere toplam 1.243,70-TL'nin davadaki red oranına göre 373,11-TL sinin davacıdan alınarak Davalı ... Şti.'ne verilmesine,
Davalı ... tarafından yapılan 1.200,00-TL bilirkişi ücreti ve 14,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.214,00-TL'nin davadaki red oranına göre 364,20-TL sinin davacıdan alınarak Davalı ...'ne verilmesine,
HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde Temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı