T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/131 Esas
KARAR NO: 2019/249
DAVA: Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/09/2017
KARAR TARİHİ: 12/03/2019
Mahkememizde açılan Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ... AŞ'nin belirtilen adresinde "..." markası kullanımı ile restoran işletmeciliği yaptığını, davalı şirket ile yeni ortaklık kurarak aynı markanın kullanımı ile restoran işletmeciliği yapma hususunda anlaşma yapıldığını, davalıların kiralananın yapılmak istenen işe fiili ve hukuku uygunlugu , bulunduğu yerin konumu ve sair özelliği gereği şerefiye/bedeli talebinde bulunduklarını, müvekkili şirketin kiraya veren davalılarla ortak iş yapacaklarına doğan güven ve inança ve işletmenin bir an önce açılabilmesi için davalılara toplamda 770.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacıların şerefiye bedeline istinaden 18/04/2017 tarihinde müvekkilinin keşidecisi olduğu 15/09/2017 tarihide ilk ödemesi başlayacak olan toplam 21 adet ve 1.200.000,00 TL tutarlı çekleri keşide ederek davalılara verdiğini, 770.000,00 TL'nin nakden ödenmesine rağmen davalıların bu tutar kadar ödeme sebebiyle bedelsiz kalan çekleri iade etmediklerini, davalıların hukuka aykırı davrandıklarını belirterek müvekkili tarafından ödenen 770.000,00 TL nakit ödeneminin iade edilmeyerek bedelsiz kalan toplam 1.200.000,00 TL tutarlı 21 adet çekin bankaya ibrazında ödenmemesi, çekler üzerine karşılıksız şerhi düşülmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ödenen bedelin iadesi ve dava konusu çeklerden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti isteminde bulunulmuştur.
SAVUNMA/
Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin adresi itibariyle davanın yetkisiz yerde açıldığını, öncelikle yetki itirazlarının olduğunu, taraflar arasında kira sözleşmesi olduğunu, kira sözleşmelerine ilişkin davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, bu nedenle göreve itiraz edildiğini belirterek yetki ve görev itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin dava dilekçesinde belirtilen adresinin doğru olmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasında kira sözleşmesinin olduğunu, kira sözleşmelerinden kaynaklanan davalarda davaya bakmanın Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu belirterek görev ve yetki itirazının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; İİK.nun 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, davacının davaya dayanak alınan çekden dolayı davalılara borcunun bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.
İİK.nun 72/1. maddesi gereğince; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir. Anılan yasanın 72/7. maddesi gereğince de; takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde genel hükümler kapsamında paranın geri alınmasını isteyebilir.
Davalı vekilleri yetki ve görev itirazında bulunmuştur.Davacı vekili, dava konusu yapılan çeklerin ve peşin ödenen paranın kira sözleşmesi kapsamında olmayıp, ""şerefiye" bedeli olarak verildiğini ileri sürmüştür.
Mahkememizce davalı şirketin "... " adresinde faaliyet gösterdiği, diğer davalı ...'nun yerleşim yerinin ise,... olduğu belirlenmiştir. HMK'nun 6.maddesi uyarınca; belirtilen yerleşim yeri adreslerine göre, davaya bakmanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisi kapsamında bulunduğu tespit edilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.
Mahkememizin 20/03/2018 tarih ...Esas .. karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 25/02/2019 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.
BAM ilamında; "Dava dilekçesinde davanın konusunun; kira sözleşmesine konu taşınmazın bulunduğu yer ve mevkiinin, yapılacak işe fiili ve hususi olarak uygun olmaması nedeniyle ,davalılarla yapılan kira ve şerefiye sözleşmelerinin baştan itibaren hükümsüz olduğunun ve bu sebeple borçlu olmadığının tespiti, ödenen 770.000TL'nın faizi ile iadesi, 21 adet ve 1.200.000 TL tutarlı çekler sebebiyle borçlu olunmadığının bedelsiz kaldığının tespiti, iptali ile iadesi olarak gösterildiği, davacı tarafça kiralanan yere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceğinin ve şerefiye değerinin olmadığının görüldüğünün, aldatıldığının, yanılgıya düşürüldüğünün iddia edildiği, uyuşmazlığın taraflar arasındaki kira akdinden kaynaklandığı, HMK 4/1-a maddesi gereğince davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu, mahkemenin görevli olup olmadığının kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle resen dikkate alınacağı, inceleme sırası itibarıyla görev hususunun, mahkemenin yetkisinden önce geldiği, yetki itirazının görevli mahkeme tarafından incelenmesi gerektiği kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, görevsizlik kararı verilerek dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine "denilmektedir.
01.10.2011 Tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4/1- a maddesi uyarınca; kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere, tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar... Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür. Madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, tarafların sıfatı ve dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın, kira sözleşmesinden kaynaklanan tüm uyuşmazlıkları konu alan davalara bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. HMK nun 1. Maddesine göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK nun 115/1 maddesi gereğince Mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden tarafların arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından Mahkememiz davaya bakmakla görevsiz olup, bu dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, belirtilen yasal nedenlerle görevli Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan, davanın görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
HMK.nun 20. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birisinin bu karar verildiği anda usulen başvurması halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE, süresi içinde talep olmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılacağı hususunun ihtarına,
HMK.nun 331/2. maddesi gereğince harç, yargılama giderleri ve bu kapsamdaki vekalet ücretinin görevli mahkemede dikkate alınmasına,
Tarafların yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...