T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/171 KARAR NO : 2020/68
DAVA : Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının Kullanılması
DAVA TARİHİ : 26/03/2019
KARAR TARİHİ : 28/01/2020
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin kararıdır.
Davacılar vekili dava açan dilekçesinde özetle;
Davacıların davalı şirkette paydaş olduklarını, miras bırakanları ...'ın 16/07/2015 tarihinde vefat ettiğini, murisin davalı şirketin ve dava dışı diğer şirketlerin hakim ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, murisin ölümünden sonra şirketlerdeki yönetim kurullarının 5 kişiden 1 kişiye düşürüldüğünü ve bu suretle şirketlerin ... tarafından yönetildiğini, ...'ın davacıların yasa gereği hakkı olmasına rağmen idare ettiği ve davacıların hissedar olduğu şirket ile ilgili bilgileri vermemek suretiyle davacıları mağdur ettiğini beyanla, 18/03/2018 tarihli Olağan Genel Kurul toplantı tutanağına şerh düşülen belgeler üzerinde davacılara ayrı ayrı bir uzman refakate alınmak suretiyle davalı şirket merkezinde Türk Ticaret Kanununun 437.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmalarına olanak tanınmasına, bilanço alt hesaplarından oluşan dökümlerin 1000 sayfadan fazla adetli olacağından 20 adet belgenin birer örneğinin bir dizi pusulasına bağlanarak PDF formatında CD olarak davalı şirketçe inceleme esnasınada hazır edilerek davacılara verilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacıların dava ve iddialarının yerinde olmadığını, Türk Ticaret Kanununun 437/1.maddesi kapsamında davacılara şirket ile ilgili gerekli bilgilerin verildiğini, kaldı ki 01/03/2019 tarihli olağan genel kurul toplantısına davet mektubunda finansal tabloların, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunun, yönetim kurulunun kar dağıtım önerisinin genel kurul toplantısından önce şirket merkezinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacağının ihtar edildiğini ve davet mektubu ekinde belgelerin gönderildiğini, bu suretle davacıların şirketin finansal tabloları ile ilgili bilgi sahibi olmadıkları iddiasının yerinde olmadığını, gerek Türk Ticaret Kanunu kapsamında gerekse bilgi edinme hususunda ki mahkeme kararlarına göre tüm belge ve bilgilerin davacı ...'a imzası karşılığında verildiğini, diğer davacının zaten talebinin olmadığını, davacının amacının gerçekte bilgi edinmek olmayıp temin ettiği şirketle ilgili bilgi ve belgeleri şirket aleyhine kullanmak olduğunu, bu nedenle iyi niyetli olmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ :
Davacıların açtığı elde ki dava; Türk Ticaret Kanununun 437.maddesine dayanan hissedarı oldukları şirket ile ilgili bilgi alma hakkının mahkeme hükmü ile kullandırılması istemine ilişkindir.
İncelenen davalı şirkete ait ticaret sicil dosyası kapsamından, davacıların davalı şirkette pay sahibi oldukları, bu nedenle de elde ki davayı açabilecekleri, şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresine göre de Türk Ticaret Kanununun 437/5.maddesine göre davaya bakma hususunda mahkememizin yetkili olduğu olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 437/1.maddesinde "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir"
437/2.maddesinde "Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz"
437/3.maddesinde "Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir"
437/4.maddesinde "Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir"
437/5.maddesinde "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir" düzenleme mevcuttur.
Türk Ticaret Kanununun bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasına ilişkin 437.maddesinin dosyada ki kayıt ve belgeler ile birlikte değerlendirilmesi ve davacı ...'ın yalnızca diğer davacının bilgi istediği hususlara ilişkin bilgi istemini olağan genel kurul toplantı tutanağına şerh ettirmesi göz önüne alındığında öncelikle belirtilmelidir ki, davacı ... yönünden yasal koşulların yerine getirilmemesi nedeniyle adı geçen davacının isteminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer davacı yönünden yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre, davalı şirketin 18/03/2019 tarihli olağan genel kurul toplantısına davet mektubu üzerine, davacının ...Noterliğinin 11/03/2019 tarihli ihtarnamesi ile davet mektubu ekinde gönderilen belgelerin şirketin faaliyetleri ve içinde bulunduğu finansal ve ekonomik koşullar hakkında bilgi sahibi olunmasına yeterli olmadığını, finansal tablolara ilişkin detaylı bilgi ve açıklama taleplerinin karşılanması gerektiğini ihtar ettiği, davacının daha sonra ...Noterliğinin 14/03/2019 tarihli ihtarnamesi ile (-daha önce ki ihtarının gereğinin yerine getirilmemesi, şirket merkezinde yaptığı inceleme neticesi verilen kayıt ve belgelerin şirketin finansal ve ekonomik koşullarının değerlendirilmesine yeterli olmaması nedeniyle-) bilgi edinme hakkının tam olarak yerine getirilmesini ihtar ettiği, bu şekilde davacının olağan genel kurul toplantısından önce Türk Ticaret Kanununun 437.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme isteminde bulunduğu, yine davacının 18/03/2019 tarihli olağan genel kurul toplantısında hangi hususlarda bilgi istediğini toplantı tutanağına şerh ettirdiği, toplantı tutanağı içeriğine göre davacının bilgi istediği hususlarda daha önce bilgi verildiği gerekçesiyle isteminin karşılanmadığı, genel kurul toplantı tutanağı dikkate alındığında davacı tarafından istenen bir takım belgelerin sağlanmadığı, istemlerine doyurucu cevap verilmediği, bu suretle davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına ilişkin koşulların somut olayda gerçekleştiği ve isteminin kabulünün gerektiği, her ne kadar davalı tarafça davacının kötü niyetli olduğu şirket sırlarını ifşa kastıyla hareket ettiği iddiasında bulunulmuş ise de, bu iddianın Türk Ticaret Kanununun 437/3.maddesi kapsamında ispat olunamadığı, yine her ne kadar dosya içeriğine göre bilgi edinme hakkı çerçevesinde gerek olağan genel kuruluna davet mektubu ekinde, gerekse müteakip davacının şirket merkezinde ki incelemesinde bir kısım belgelerin davacıya verildiği sabit ise de, davacının inceleme ve bilgi alma hakkının bütünlüğü çerçevesinde isteminin tam olarak kabulünün yerinde olacağı sonucuna ve vicdani kanaatine varılarak aşağıda ki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-)Davacı ... yönünden, Türk Ticaret Kanununun 437.maddesinin bilgi alma davasına ilişkin öngördüğü koşullar gerçekleşmediğinden adı geçen yönünden davanın reddine,
2-)Davacı ...'ın davasının kabulüne, 2018 yılının 18/03/2019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, toplantı tutanağına geçen;
-Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü,
-Şirketin maliki olduğu arsanın emlak vergisi beyanının fotokopisi,
-Şirketin maliki olduğu arsanın mevcut imar durumunun fotokopisi,
-31/12/2018 tarihli kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünün bir sureti,
-Mukayese için 31/12/2017 tarihli kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünün bir sureti,
-Kasa ve alt hesapların dökümü (100 ve alt hesapları)
-Bankalar ve alt hesaplarının dökümü (102 ve alt hesapları)
-Ortaklardan alacaklar ve alt hesaplarının dökümü (131 ve alt hesapları)
-İndirilecek KDV ve alt hesaplarının dökümü (191 ve alt hesapları)
-Satıcılar ve alt hesaplarının dökümü (320 ve alt hesapları)
-Ortaklara borçlar ve alt hesaplarının dökümü (331 ve alt hesapları)
-Personele borçlar ve alt hesaplarının dökümü (335 ve alt hesapları)
-Sermaye ve alt hesaplarının dökümü (500 ve alt hesapları)
-Hizmet üretim maliyeti ve alt hesaplarının dökümü (740 ve alt hesapları)
-Genel yönetim giderleri ve alt hesaplarının dökümü (770 ve alt hesapları)
-Diğer tüm ana ve alt hesapların dökümü,
-2018 yılı içerisinde sermaye yapısını değiştiren yönetim kurulu kararlarının fotokopisi,
-2018 yılına ait işlemleri gösteren muavin dökümünün pdf olarak dijital sureti,
-Ortaklar pay defterinin 2018 yılında işlem gören sayfalarının fotokopisi,
-Kanunen kabul edilmeyen giderlerin dökümünün, davalı şirket merkezinde evrakların fiziki olarak dizi pusulası ile davacı tarafından belirlenecek bir uzman refakate alınmak suretiyle davacının bilgi alma hakkının Türk Ticaret Kanununun 437.maddesi gereğince kullandırılmasına,
3-)İnceleme için davalı şirket tarafından uygun bir yerin temin edilmesine,
4-)İncelemeye sunulmasına karar verilen kayıtlar ve belgeler hakkında bilgi verebilecek bir şirket çalışanının davalı şirket tarafından görevlendirilmesine,
5-)Davacı tarafından kararın kendilerine yada vekillerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde uzmanın ve incelemeye başlama gününün belirlenerek noter kanalı ile davalı şirkete bildirilmesine, davalı şirketin tebellüğ tarihi ile incelemeye başlama günü arasında, davalının gerekli hazırlıkları yapabilmesi için en az 3 iş günü sürenin bulunmasının gözetilmesine, tebellüğ tarihini takip eden üç iş gününün bitimini müteakip incelemeye başlanmasına,
6-)İncelemenin belirlenen günden başlayarak en geç birbirini izleyen 5 iş günü içerisinde mesai saatleri içerisinde yapılıp sonuçlandırılmasına,
7-)İnceleme sırasında gerekmesi ve talep edilmesi halinde noter yada yetkilendirdiği bir görevlinin hazır bulunmasına,
8-)İnceleme konularının dizi pusulasına bağlanması ve pdf formatında CD'ye aktarılması bu suretle davalı tarafından incelemede hazır edilmesi ve CD'nin davacıya verilmesine,
9-)Davacı ...'ın yaptığı yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, diğer davacının yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 54,40 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 167,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair tarafların avukatlarının iştirak ettiği duruşmada Türk Ticaret Kanununun 437/5.maddesi gereğince kesin olarak 28/01/2020 tarihinde verilen karar okunup açıklandı.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
54,40- TL. KARAR HARCI
44,40- TL. PEŞİN HARÇ
10,00 -TL. KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
101,60 TL İLK GİDER
66,00 TL POSTA MAS.
167,60 TL TOPLAM