T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/467 Esas
KARAR NO: 2021/741
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/06/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı/Karşı Davalı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin davalı ... A.Ş.'nin müşterisi olup, amacının ; piyasa hareketlerini takip etmek suretiyle riske girerek para kazanmak olduğunu bu nedenle vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında 2018 yılı Mayıs ayında ABD Doları kontratı ile önce Mayıs daha sonra Haziran vadeli işlemler yapmaya başladığını, bu kapsamda önce Long pozisyonunda olup daha sonra Short pozisyonuna geçtiğini, 23 Mayıs 2018 sabahından itibaren Dolarda meydana gelen aşırı yükselme nedeni ile yüksek karda devam eden hesabının ciddi şekilde zarar etmeye başladığını, alım satım ve telefon kayıtlarına göre taraflar arasındaki kuralın seansın eksi bakiye ile kapatılması durumunda ertesi gün saat 14:30'a kadar eksik bakiye kadar nakit para yatırılacağı veya eksi bakiye kadar pozisyon kapatılması gerektiği şeklinde olduğunu, 23 Mayıs 2018 günü müvekkilinin davalı tarafça aranıp pozisyonunun kapatılması gerektiğinin belirtildiğini, müvekkilinin de ertesi gün saat 14:30'a kadar eksik bakiyede kalması halinde ertesi gün bakiyeyi kapatacağını belirtiğini, fakat buna rağmen davacının tasarrufunda olan pozisyonun kendi bilgi ve onayı dışında kapatıldığını, bu şekilde müvekkilinin eksi ve yanlış bilgi verilmek suretiyle hatalı olarak pozisyonun aynı gün kapatılması nedeni ile davalı şirketin kusurlu ve haksız olduğunu, bu işlem yapılmasaydı işlemde bulunan 800.000,00-TL paranın bir kaç katı kâra geçileceğini, davalı yanın ... kurallarını hiçe sayarak pozisyon kapatmak suretiyle müvekkilini 174.229,90-TL zarara uğrattığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL. zarararın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı/Karşı Davacı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede ikame edildiğini, karşı taraf ile 01/10/2014 tarihinde Sermaya Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmesi, Alım Satıma Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi ve Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyetleri Sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda kişinin ... işlemlerine dair risklerinin de form ile kendisine bildirildiğini, akdedilen sözleşmeler çerçevesinde davacı-karşı davalının müvekkilinin ... A.Ş. üyeliği ve sunduğu aracılık hizmetlerinden ... nezdinde alım satım faaliyetlerinde bulunmak üzere faydalandığını, huzurdaki davanın davacı-karşı davalının ...'da işlem gören Amerikan Dolarına dayalı Haziran vadeli ... kodlu vadeli işlem sözleşmesinde gerçekleştirdiği işlemleri konu aldığını, şahsın 22 Mayıs 2018 tarihinde ...'ta ... kontratında 3800 adet kısa pozisyon açtığını, bunun karşılığından 798.000,00-TL teminat sağladığını, pozisyon açık kaldığı sürece kar-zarar etmeye devam ettiğini, 22 Mayıs 2018 tarihinde Amerikan Dolarının spot değerinin TL karşısındaki artışına bağlı olarak davacının zarara uğradığını ve teminatının bir bölümünü kaybettiğini, bu hali ile davacının teminat eksikliğini gidermesi gerektiğini, devam eden günde de teminat eksikliği durumunun devam ettiğini, bu aşamalarda kişinin sürekli bilgilendirildiğini, fakat zararların durdurulması için pozisyonlarını kendi kapatmadığı gibi müvekkilinin bulunduğu aracı kurum tarafından kapatılmasını da reddettiğini, daha sonra temerrüt durumu ve eksi bakiye nedeniyle pozisyonun kapatıldığını, bu işlem sonucunda da karşı tarafın bilgilendirildiğini, açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksunolduğunu, öte yandan eksi bakiye tutarı olan 174.229,90-TL'nin temerrüt tarihi olan 23 Mayıs 2018 tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte ödenmesi için iş bu karşı davanın ikame edildiğini belirttiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/05/2019 tarih ... Esas, ... karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine, dosya mahkememizin yukardaki esasına kaydı yapılıp incelenmiştir.
Dava; Sermaye Piyasaları Aracılık Hizmetleri sözleşmesine dayanan banka işlemleri nedeni ile uğranıldığı iddia olunan zararın tazmini istemine ilişkindir; karşı dava ise; aynı sözleşmeye dayalı eksi bakiye bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; ... kurallarına, 21 Mayıs 2018 arası dolar kuruna, ...A.Ş.'nde ... numaralı müşterinin tüm hesap hareketlerine, ... A.Ş.'nde tutulması zorunlu görüşme kayıtlarına, bilirkişi incelemesi ve sair delillere delil olarak dayanmıştır.
Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesine; Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmelerine Genel Hüküm ve Şartları (Genel Sözleşme), Alım Satıma Aracılık Hizmetleri Özel Şartlarına (Alım Satıma Aracılık Sözleşmesi), Türev Araçlar Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlarına (Türev Sözleşme), Komisyon ve Masraf Tarifesi, Bireysel Yatırımcı Risk Getiri Bilgi Formu ve Bireysel Yatırımcı Bilgi Formu EK-2 : Sermaye Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formu ve Türev Araçlar Risk Bildirim Formlarına (Türev Sözleşme'nin eki olarak imzalanan Türev Araçlar Risk Bildirim Formu ile 15 Mayıs 2018 tarihinde Davacı/Karşı Davalı'ya iletilen elektronik postada link ile erişim sağlanan Türev Araçlar Risk Bildirim Formu), Davacı/Karşı Davalı ile Müvekkil arasında gerçekleştirilen 22 Mayıs 2018 tarihli telefon görüşmelerine ilişkin ses kayıtlarına (CD içeriğinde sunulmaktadır.), Davacı/Karşı Davalı ile Müvekkil arasında gerçekleştirilen 23 Mayıs 2018 tarihli telefon görüşmesine ilişkin ses kayıtlarına (CD içeriğinde sunulmaktadır.) Davacı/Karşı Davalı ile Müvekkil arasında gerçekleştirilen telefon görüşmelerine ilişkin zaman çizelgesini (Hem CD içeriğinde hem de basılı olarak dilekçe ekinde sunulmaktadır.), Müvekkili tarafından yeni sözleşme setine ilişkin olarak 15 Mayıs 2018, 04 Haziran 2018 ve 30 Temmuz 2018 tarihlerinde Davacı/Karşı Davalı'ya iletilen elektronik Dosta ve elektronik postalara ilişkin Tog kayıtlarına, müvekkil Aracı Kurum tarafından Davacı/Karşı Davalı'ya Bönderilen ... 9. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Davacı/Karşı Davalı'nın Müvekkil'e gönderdiği ... 10. Noterliği'nin ...tarihli ve ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerine, 1 Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2017/11-22 K. 2018/1102 sayılı kararına, Davacı/Karşı Davali'nin “Nakit Ekstresi”, “Türev Araçlar Yatırımcı Nakit Ekstresi”, “Yatırımcı MK ve Nakit Ekstresi” ve “Türev Araçlar Alım Satım Teyit Formu”, Davacı/Karşı Davacı'nın borcu nedeniyle Müvekkil tarafından Takasbank'a ödenen tutarı gösteren İşlem Hareket Raporuna delil olarak dayanmıştır.
Bilirkişi ...'ın 24/08/2020 tarihli raporu incelenmiştir. "Davacı - Karşı Davalının olayların gelişiminde kendi iradesi ile kararlar alması, bilgili ve kararlı bir yatırımcı tavrı sergilemesi, kararları kendi tercihleri ve kararları doğrultusunda kendisinin vermesi ile oluşan hesap açığından Davalı - Karşı davacı aracı kuruma karşı sorumlu olduğunu, Davacı - Karşı Davalının borcunun götürülmesi gereken para borcu olduğunu, Davacı - Karşı Davalının Merkez Bankası'nın doların yükselişine müdahalesinin Davalı - Karşı Davacı taralından öngörülemediğini, sözleşmenin yeni durum ve düzenlemelere göre uyumlaştırılmadığını, sözleşmelerin genel işlem koşulu niteliği niteliğinde hükümler içerdiğini, Davalı - Karşı Davalının Davacının ödeme yapması için ertesi gün (24.05.2018) saat 14:30'a kadar beklemesi gerektiği iddialarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, hayatın olağan akışına uygun hareket yükümü, sermaye piyasası ve borsa düzenlemeleri ve uygulamaları bakımından haklı sebebinin bulunmadığını, hangi tarihin temerrüt tarihi olarak dikkate alınacağı hususunda nihai takdir Mahkememize ait olmak üzere a.23.05.2018 tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek, Davalı - Karşı Davacının talep ve dava tarihi olan 07.09.2018 tarihine kadar geçen 107 günde, yıllık yüzde 13.50 kanunî temerrüt faiz oranı esas alınarak, 174.229,90 TL anapara alacağı üzerinden hesaplanan 6.990,97 TL faiz ile birlikte Davalı - Karşı Davacının Davacı - Karşı Davalıdan olan alacağının, Davalının karşı dava tarihi itibariyle, 181.220,87 TL olarak, b. 04.06.2018 tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek, Davalı - Karşı Davacının talep ve dava tarihi olan 07.09.2018 tarihine kadar geçen 95 günde, yıllık yüzde 13,50 kanunî temerrüt faiz oranı esas alınarak, 174.229,90 TL anapara alacağı üzerinden hesaplanan 6.206,94 TL faiz ile birlikte Davalı - Karşı Davacının Davacı - Karşı Davalıdan olan alacağının, Davalının karşı dava tarihi itibariyle, 180.436,84 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir."
Bilirkişi ...'ın 04/02/2021 tarihli ek raporu incelenmiştir. " Davacının itirazları bakımından Kök Rapordaki tespit ve kanaatlerimizi değiştirmeyi gerektirecek yeni bir delil veya durumun ortaya çıkmadığını, davalı itirazları bakımından, talep edilen faiz oranları üzerinden hesaplama yapılabilmesi için her gün uygulanan faiz oranının Davalı kurumca hesaplanarak dosyaya sunulması halinde bilirkişiliklerine yeniden hesaplama görevi verilip verilmeyeceğinin Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi heyeti kök ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 01.10.2014 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve sözleşmesi-Genel şartlar, Alım Satıma Aracılık Hizmetleri-Özel Şartlar, Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyetleri-Özel Şartlar Bireysel Yatırımcı Risk Getiri Bilgi Formu imzalandığı anlaşılmaktadır. Asıl davanın; Sermaye Piyasaları Aracılık Hizmetleri sözleşmesine dayanan banka işlemleri nedeni ile uğranıldığı iddia olunan zararın tazmini istemine, karşı davanın ise; aynı sözleşmeye dayalı eksi bakiye bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyetleri-Özel Şartlar sözleşmesinde "2.Türev Araçlar çeşitli oranlarda risklere tabidir. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırdığınız teminatın tümünü kaybedebileceğiniz gibi, kayıplarınız toplam teminatınızı dahi aşabilecektir" düzenlemesinin yer almaktadır.
Taraflar arasındaki türev işlemleri çerçeve sözleşmesinin Sermaye Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formunun "risk bildirimi” başlıklı kısmının 2 ve devamı maddelerinde; sermaye piyasası işlemlerinin çeşitli oranlarda risklere tabi olduğu, piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırılan paranın tümünün kaybedilebileceği gibi kayıpların yapılacak işlemin türüne göre yatırılan para tutarını dahi aşabileceği, aracı kuruluşun piyasalarda hesap sahibince yapılan işlemlere ilişkin kendisine aktaracağı bilgiler ve yapacağı tavsiyelerin eksik ve doğrulanmaya muhtaç olabileceğinin hesap sahibince dikkate alınması gerektiği, sermaye piyasası araçlarının alım ve satımına ilişkin olarak aracı kuruluşun yetkili personelince yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği gibi bu analizlerde yapılan öngörülerin kesin olarak gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu, yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde, belirtilen risklere ek olarak kur riskinin olduğu, kur dalgalanmaları nedeniyle Türk Lirası bazında değer kaybı olabileceği, devletlerin yabancı sermaye ve döviz hareketlerini kısıtlayabileceği, ek ve/veya yeni vergiler getirelebileceği, alım-satım işlemlerinin zamanında gerçekleşmeyebileceğinin bilinmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi üzerine bilirkişi raporunda; davacı - karşı davalının olayların gelişiminde kendi iradesi ile kararlar alması, bilgili ve kararlı bir yatırımcı tavrı sergilemesi, kararları kendi tercihleri ve kararları doğrultusunda kendisinin vermesi ile oluşan hesap açığından davalı - karşı davacı aracı kuruma karşı sorumlu olduğu, davacı - karşı davalının Merkez Bankası'nın doların yükselişine müdahalesinin davalı - karşı davacı tarafından öngörülemediği, sözleşmenin yeni durum ve düzenlemelere göre uyumlaştırılmadığı, sözleşmelerin genel işlem koşulu niteliği niteliğinde hükümler içerdiği, davalı - karşı davalının davacının ödeme yapması için ertesi gün (24.05.2018) saat 14:30'a kadar beklemesi gerektiği iddialarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, hayatın olağan akışına uygun hareket yükümü, sermaye piyasası ve borsa düzenlemeleri ve uygulamaları bakımından haklı sebebinin bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Bu durumda türev işlemlerde yüksek risk bulunduğuna ve hesap sahibinin, piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırılan paranın tümünün kaybedilebileceği gibi kayıpların yapılacak işlemin türüne göre yatırılan para tutarını dahi aşabileceği, aracı kuruluşun piyasalarda hesap sahibince yapılan işlemlere ilişkin kendisine aktaracağı bilgiler ve yapacağı tavsiyelerin eksik ve doğrulanmaya muhtaç olabileceğinin hesap sahibince dikkate alınması gerektiği, sermaye piyasası araçlarının alım ve satımına ilişkin olarak aracı kuruluşun yetkili personelince yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği gibi bu analizlerde yapılan öngörülerin kesin olarak gerçekleşmeme olasılığının bulunduğuna dair genel bildirim bulunduğu ve davacının iradesinin davalı kurum çalışanları tarafından yanıltıldığı ve davalı tarafından eksik ve yanlış bilgi verilmek suretiyle hatalı işlem nedeniyle zarara uğradığına dair iddialarının ispat edilemediği anlaşıldığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; davanın aynı sözleşmeye dayalı eksi bakiye bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, Taraflar arasında imzalanan Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyetleri-Özel Şartlar sözleşmenin özel şartlar 12.01 maddesinde yatırımcının alım veya satım emri vermesi halinde nakit işlem teminatlarının davalı aracı kuruma ödemesi gerektiğinin düzenlendiği, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, dosyaya sunulu davalı-karşı davacı nezdindeki davacı- karşı davalının nakit hesabına ait dökümlerden davacı - karşı davalının 23.05.2018 gün sonunda 64.693,63-TL hesap borcunun bulunduğu, 24.05.2018 tarihinde borsadaki opsiyon sözleşmesinin teminatı da aşan eksi bakiyesi hesaba yansıtıldıktan sonra davacı karşı davalının hesabının 174.229,90-TL tutarında davalı-karşı davacıya borçlu hale geldiğinin tespit edildiği anlaşılmakla karşı davanın kabulü ile 174.229,90.-TL'nin, karşı davacının ... 10.Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya 04.06.2018 tarihine kadar ödeme süresi tanındığından bu tarih itibariyle davalının temerrüde düştüğü kanaatine varılarak 04/06/2018 tarihinden itibaren yıllık %13,50 yasal temerrüt faizi ile birlikte davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
Asıl dava yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 59,30.-TL maktu karar ve ilam harcından, dava ilk açılırken davacı/karşı davalı taraftan peşin alınan 31,40.-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 23,40 TL harcın karar kesinleştiğinde, talep halinde davacı/karşı davalıya iadesine,
3-Davalı/Karşı davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.080,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,
4-Davacı/karşı davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı/karşı davalı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacı/karşı davalıya iadesine,
Karşı dava yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile; 174.229,90.-TL'nin temerrüt tarihi olan 04/06/2018 tarihinden itibaren yıllık %13,50 yasal temerrüt faizi ile birlikte davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 11.901,64.-TL nispi karar ve ilam harcından, dava ilk açılırken davacı/karşı davalıdan taraftan peşin alınan 170,70.-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 11.730,94.-TL karar harcının davalı/karşı davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı/karşı davalı tarafından yatırılan 170,70.-TL peşin harcın, davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
4-Davacı/karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 20.501,84.-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan tahsili ile davacı/karşı davalıya verilmesine,
5-Davacı/karşı davalı tarafından yapılan 44,40.-TL başvurma harcı, 400.-TL bilirkişi masrafı, 22,00.-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 466,40.-TL yargılama giderinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı/karşı davalı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacı/karşı davalıya iadesine,
7-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı.17/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır