T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/585 Esas
KARAR NO: 2022/462
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2019
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davacı ile davalı arasında 15.06.5017 tarihinde 15.06.2019 tarihine kadar geçerli bir standart bayilik sözleşmesi imzalandığını, Çerçeve Protokol, Ticari koşullar ve Ariyet Demirbaş Belgesinin her biri de Bayilik sözleşmesinin ayrılmaz birer parçası olarak taraflar arasında akdedildiğini, mezkur sözleşmeye göre ... cavalıya petrol ürünleri ikmal edecek davalının da sözleşme şartlarına göre münhasıran Lukoli'den akaryakıt ürün alımı yapıp kendi istasyonunda son tüketicilere satacağını, Ariyet Demirbaş belgesine göre davalı belgede yer alan demirbaşları ...'den eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim aldığını, davalının bayilik lisansının 6 aydan fazla gayrifaal olması sebebi ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17/g hükmü gereğince 03.07.2018 tarihinde iptal olduğunu, bu nedenle 15.06.2019 tarihine kadar sürmesi gereken sözleşmenin erken fesih olduğunu, davalının söküm bedellerini ve damga vergisini ödemediğini, taraflar arasında akdedilmiş bayilik sözleşmesi'nin 24.maddesine göre fesih halinde Bayinin (Davalının), ariyet olarak aldığı demirbaşları, çalışır vaziyette ve hasarsız olarak taraflarına iade yükümlülüğünün olduğunu, davalının bu yükümlüğü yerine getirmediği için Lukoil ariyetlerin söküm işlemlerini yapmak zorunda kaldığını, söküm bedelleri de davalıya fatura edildiği halde faturaların ödenmediğini, davalı tarafından faturaların iade edildiği ve haksız iadeye karşı davacı tarafından tekrar kesilip davalıya gönderildiğini, yine davalı ile imzalanmış eki Borç Yapılandırma Protokollerinin 5.Maddesine göre protokollerden kaynaklanan darm ga vergisinin davalı tarafından ödeneceğini, davalının bu hususta kesilen faturaları da ödemediğini, davacının fatura bedellerinin tahsili için davalı hakkında önce ... 6.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile İsamsız icra takibi başlattığını, davalının yetki itirazı üzerine sırf süreç uzamasın diye dosyayı davalının yetkili olarak gösterdiği ... 4.İcra Md. ... Esasa taşıdığını ve davalının bu defa da borca itiraz ettiğini, Bayilik sözleşmesi 27.Maddesine göre sözleşmeden kaynaklı itilafların İstanbul (Çağlayan) mahkemelerinin yetkili olduğunu, ... başvuru numarası ile müracaatta bulunulan arabuluculuk görüşmelerinde davacı ile davalı tarafın anlaşamamaları nedeniyle anlaşamama son tutanağı tutulduğu, davalının ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline takibin ticari temerrüt faizi ile devamını, likit alacağa yaptığı haksız itiraz sebebi ile davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, İ.İ.K.'nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlığın; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde alacağın varlığı, miktarı ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ile imzalanmış Bayilik Sözleşmesine, davalının ödemediği Demirbaş Söküm Faturalarına, borç yapılandırma protokolleri ve damga vergisi faturalarına, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı İcra Dosyası - Davalının İtiraz Dilekçesine, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağına, müvekkili kayıtlarına, keşfe, bilirkişi incelemesine, yemine ve her türlü kanuni ve takdiri delile delil olarak dayanmıştır.
EPDK'ya yazılan müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası celbedilerek UYAP sistemi üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı aleyhinde fatura alacağının tahsili amacı ile 59.236,08.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin borçlu şirkete tebliğ edildiği, davalı şirketin itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
09/12/2020 teslim tarihli bilirkişi raporu incelenmiştir. "Dava dosyası, icra dosyası, taraf ticari defter ve belgeleri üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, davacı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2018 yılına ait ticari defterlerin TIK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunun görüldüğünü, takip ve dava konusu alacağı oluşturan davacıya ait faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiğini, davalı tarafından yapılan ödemenin bulunmadığını, davalı tarafın incelemede bulunmadığı ve ticari defter beyanında bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde takip ve dava konusu alacağın 55.582,20-TL olduğu, bakiyenin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. "
09/11/2021 teslim tarihli ek bilirkişi raporu incelenmiştir. "Davaya konu olayda söküm işlemi davacı tarafından hizmet alımı ile... A.Ş. ile ... şirketlerine yaptırılmış ve ariyet malzemeleri teslim tutanaklan, söküm işlemini yapan firmolar ile davacı arasında düzenlendiğini, davalı tarafın eksik tesfimle ilgili olarak, dosya içeriğinde her hangi bir beyanı veya belgesi yer almadığını, bu açıdan eksik teslimle ilgili tutanaklar salt tek taraflı kayıt altına alındığından taraflar arasında bu konuda bir mutabakat belgesi de mevcut olmadığını, bu bağlamda eksik malzeme bedeli olarak davacının bir rayiç bedel talebi de bulunmadığını, sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiği belirtilen Ariyet Demirbaş Belgesi ve Ariyetlerin sökümüne ilişkin tutanak ve faturaların uyumlu olduğunu, davacının demirbaşların sökümünü hizmet alımı ile yapıp bedelini ödediğini, alınan hizmet faturalarının davalıya %20 farkla yansıtıldığını ve bu farka ilişkin sözleşmede bir maddeye rastlanmadığını, sair hususlarda kök rapor irdeleme ve değerlendirmelerinin devam ettiği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir."
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunmuştur.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK’ nın 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir. Dava konusu olayda, takip fatura alacağına dayalı olarak başlatılmış, davalı taraf icra takip dosyasına sunduğu dilekçesinde takibin tamamına itirazda bulunmuştur. Bu durumda ispat yükü genel karine gereğince davacı taraf üzerindedir. Davacı taraf takipte dayandığı alacağına konu edilen hizmeti sunmuş olduğunu dava değeri de değerlendirilerek HMK’nın 200/1 maddesi gereğince yazılı delillerle ispat etmelidir. Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdii üzerine, davacı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2018 yılına ait ticari defterlerin TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunun görüldüğünü, takip ve dava konusu alacağı oluşturan davacıya ait faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiğini, davalı tarafından yapılan ödemenin bulunmadığını, davalı tarafın incelemede bulunmadığı ve ticari defter beyanında bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde takip ve dava konusu alacağın 55.582,20-TL olduğu, bakiyenin davacı ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu tespitinde bulunmuştur. Yine Mahkememizce; sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiği belirtilen Ariyet Demirbaş belgesi ve ariyetlerin sökümüne ilişkin tutanak ve faturaların karşılaştırılarak uyumlu olup olmadığı, davacının demirbaşların sökümünü hizmet alımı ile yapıp bedelinin ödendiği iddiası yönünden defter ve kayıtlarının da incelenerek buna ilişkin ödemenin yer alıp almadığı ve miktarının tespiti bakımından önceki rapor düzenleyen bilirkişinin yanına bir sektör bilirkişi de eklenerek ek rapor alınmasına karar verilmiş, sunulan ek bilirkişi raporunda, davaya konu olayda söküm işlemi davacı tarafından hizmet alımı ile ... Tic A.Ş. ile ...şirketlerine yaptırılmış ve ariyet malzemeleri teslim tutanakları, söküm işlemini yapan firmalar ile davacı arasında düzenlendiği, davalı tarafın eksik teslimle ilgili olarak, dosya içeriğinde her hangi bir beyanı veya belgesi yer almadığı, bu açıdan eksik teslimle ilgili tutanaklar salt tek taraflı kayıt altına alındığından taraflar arasında bu konuda bir mutabakat belgesi de mevcut olmadığı, bu bağlamda eksik malzeme bedeli olarak davacının bir rayiç bedel talebi de bulunmadığı, sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiği belirtilen Ariyet Demirbaş Belgesi ve Ariyetlerin sökümüne ilişkin tutanak ve faturaların uyumlu olduğu, davacının demirbaşların sökümünü hizmet alımı ile yapıp bedelini ödediği, sair hususlarda kök rapor irdeleme ve değerlendirmelerinin devam ettiği yönünde görüş bildirildiği görülmüştür. Anılan bu tespitler kapsamında dava konusu somut olay değerlendirildiğinde, davacı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2018 yılına ait ticari defterlerin TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, takip ve dava konusu alacağı oluşturan davacıya ait faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiği, Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini sunması için süre verildiği ve davalının yasal süre içinde defter ve belgelerini ibraz etmediği , bu hali ile davacının incelenen defter kayıtlarının HMK 220/3 ve HMK 222.maddesi gereğince sahibi lehine delil olma niteliğine sahip bulunduklarının kabulü gerekeceği, 09/12/2020 teslim tarihli bilirkişi raporuna göre taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde takip ve dava konusu alacağın 55.582,20-TL olduğunun hesap edildiği, bilirkişi kök ve ek raporunun dosya kapsamına ve denetime elverişli bulunduğu, davalı tarafından bilirkişi raporlarına karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığı gibi, TTK 21/2 maddesi uyarınca 8 günlük süresi içerisinde faturaların davacıya iade edildiği ve yahut faturalara itirazda bulunulduğuna dair herhangi bir belge ve delil sunulmadığı, yine davalının borçlu olmadığına veya borcu ödediğine dair dava değeri de gözetilerek HMK 200/1 maddesi gereğince aynı kuvvet ve mahiyette herhangi bir belge ve delil de sunmadığı, davacının dosyaya sunduğu belge ve delillerle iddialarını ispat ettiği kanaatine varılmış, davalı tarafın icra takibinden önce temerrüde düşürülmediği ve takip öncesinde faiz istenemeyeceği, davacının alacağına icra takip tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği ve bu bağlamda işlemiş faize yönelik talebin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Davacı alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İ.İ.K.nun 67/2. maddesi hükmü gereğince takdiren kabul edilen asıl alacak miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının ... 4. İcra Müdürlüğü' nün ... E sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 55.582,20-TL asıl alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda avans faizi yürütülmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Hükmolunan 55.582,20-TLnin % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.796,82.-TL nispi karar ve ilam harcının, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan 1.011,61.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 2.785,21-TL daha harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.011,61.-TL peşin harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 44,40.-TL başvurma harcı, 1.400,00.-TL bilirkişi masrafı ve 183,75.-TL posta giderleri olmak üzere toplam 1.628,15.-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına göre 1.527,72.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avansın, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda hüküm verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 8.025,69.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 3.653,88.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
10-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davadaki kabul ret oranına göre 1.238,57.-TL'nin davalıdan, 81,43.-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin huzurunda, diğer tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/06/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır