T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/602 Esas
KARAR NO : 2024/708
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/11/2029
KARAR TARİHİ : 13/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davalıların ...’unda, Davacı’nın komşu işletmeleri olarak bulunduğu, ortak Alan niteliğindeki ...’un kira sözleşmelerinin bidayetindeki vaziyetine ve AVM’ler hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak tüm kiracı işletmelerin ortak ve eşit kullanımına uygun, standart masa sandalyelerle donatılmış olması gerektiği, ancak Davalıların ortak alanlara usul ve yasaya aykırı şekilde kendi hususi masa sandalyelerini, servis malzemelerini ve seperatörlerini koyduğu, bu durumun Davacının müşterilerinin oturacak yer bulamamasına ve dolayısıyla müşteri azalmasına ve ciro kaybına sebebiyet verdiği, davalıların bu aykırılıklarının ... 26. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye
numaralı Düzenleme Şeklinde Tutanak ile tespit edildiğini, dolayısıyla Davalılara ait hususi masa, sandalye, servis malzemeleri ve separatörlerin... ortak alanı niteliğindeki ...’tan kaldırılmasına, bunlar yerine kira sözleşmesinin bidayetindeki standart masa sandalyelerin konumlandırılmasına böylece ...’taki haksız rekabetin ve ortak alana vaki haksız el atmaların önlenmesini, tüm işletmelerin ortak alandan eşit şekilde faydalanmasının sağlanmasını, bundan başka şimdiye kadarki ihlaller nedeniyle müşteri azalması ve ciro kaybı yaşanmış olması nedeniyle davalılardan her biri aleyhine şimdilik 20.000,00.-TL belirsiz alacak tazminatına hükmedilmesini, haksız rekabete yol açıldığı gerekçesiyle AVM’deki markalarının (..., ..., ..., ...Ve ...) ve ...’nın uğradığı ticari itibar kaybı nedeniyle Davalılardan her biri aleyhine 50.000,00.-TL tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Taraflarınca işletilen ..., ..., ... ve ... restoranları ile davalı tarafından işletilen ...'nin yemek katında komşu işletmeler olarak hizmet verdiğini, davalının haksız fiil niteliğindeki davranışları haksız rekabete neden olduğunu, davacı ... zarara uğrattığını, davalının kat mülkiyeti kanununa aykırı vaziyette ortak alanlara haksız el atması davacının meşru menfaatini elde etmesini imkansız hale getirdiğini,.. ortak oturum alanlarındaki açık hukuka aykırılık ve sürekli vaziyette müşteri ve ekonomik menfaat kaybına ilişkin telafisi imkansız zararların önlenmesi bakımından yargılamanın sonu ve davalının savunması beklenmeksizin tedbiren haksız rekabetin men'ine açık tecavüz ve haksız el atma devam ettiğinden food courttaki işletme projesine aykırı ve standart dışı davalıya ait hususi masa, sandalye, servis malzemeleri ve saksı gibi separatörler de dahil tüm materyallerin tespiti ve ihtiyati tedbiren toplatılmasına ve ortak oturum alanlarından tamamen kaldırılmasına,haksız rekabetin kalıcı olarak önlenmesine, eşit vaziyette faydalanma sağlanmasına, davalı aleyhine şimdilik 20.000-TL belirsiz alacak tazminatına hükmedilmesine, ticari itibar kaybına yönelik 50.000 TL.tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Asıl ve Birleşen davada davalılar taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
Dava konusu uyuşmazlığın; ...ortak oturum alanına davalıların haksız olarak müdahale edip etmediği, davacının eski hale iade ve müdahalenin önlenmesi talebinin yerinde olup olmadığı, haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, davacının kazanç kaybından mahrum kaldığı ve güven ve itibar kaybına uğradığı iddiasıyla tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, varsa miktarı, davalıların sorumluğunun bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 26. Noterliği'nin ... Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı Düzenleme Şeklindeki Tutanağına, davalı ve AVM'ye keşide edilen ihtarnamelere, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağına, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosyasına, Kira Sözleşmelerine, Şikâyet dilekçelerine, Müvekkili Şirketin uğradığı ve uğramakta olduğu hesaplanması için celbi gerekecek her türlü mali kayıta, raporlara, bilgiye, belgeye ve evraklara delil olarak dayanmıştır.
17/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Ayrıntılı olarak yukarıda açıklandığı üzere; "Davalılardan ... bakımından dava tarihi itibariyle önünde fiili olarak farklı masa sandalyeler bulunduğunu gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin
bulunmadığını, yerinde inceleme günü itibariyle de söz konusu ticari işletmenin faaliyete kapatılmış olduğu, dava tarihi itibariyle Davalılardan ... tabelalı restoranın önünde fiili olarak farklı masa sandalyeler bulunduğu ve AVM’nin standart
masalarına tezat şekilde özel servis materyallerinin de bulunduğu, bu durumun hem noter tespiti hem de feri müdahil ... A.Ş. beyanları ile sabit olduğu, bu durumun yemek alanında mevcut bulunan ortak kullanım alanlarının komşu işletmeler
tarafından eşit oranda kullanılmasının önüne geçtiği, davacının restoranlarının önündeki masa sandalyeler herkes tarafından kullanılabilirken, davalı ... önündeki masa sandalyelerin herkes tarafından eşit kullanılamadığı, bu durumun da işletmeler arasında farklılık yaratabileceği, Ortak ve eşit kullanımda olması gereken masaların imtiyaz sağlayacak şekilde özel kullanıma ayrılmasının haksız rekabete yol açabileceği, davalılardan ...’nın ortak alandaki hususi masa sandalye ve servis malzemelerini kaldırıp standart masa sandalyeler koymasının haksız rekabete mahal verilmemesi ve ortak alanlarda komşu işletmeler arasında eşit kullanımın sağlanması amacına uygun olacağı, ancak nihai takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere davalıların işletmelerinin önündeki ortak alanlara hususi masa sandalye ve servis malzemesi koyma iznini ve tahsisini bizzat AVM kiraya vereni sağladığından tazminat hesabı yönünden davalılara kusur
atfedilemeyeceği, bu nedenle tazminat hesabı yapılamayacağı, yerinde inceleme tarihinde ise ...’nin AVM’deki ticari faaliyetine son vermiş olduğunun görüldüğü" bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl ve birleşen dava, TTK 54 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabetin tespiti, men-i, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
TTK 54/2 maddesi, "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükmünü haizdir. Ayrıca TTK'nın "Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar" başlıklı 55. maddesinde de sınırlı sayıda olmayacak şekilde başlıca haksız rekabet halleri sayılmıştır.
Davacı ile ihbar edilen ... arasında imzalanan noterde 01/07/2014 tarihinde onaylanan 21/06/2014 tarihli kira sözleşmesinin tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiği 19.1.4. maddesi “Kiraya veren; AVM'nin genel çalışmasını aksatmayacak tedbirleri almak suretiyle, ortak kullanım yerlerini zaman zaman inşaat ve tadil amacıyla kapatmaya, sadece bazı ilgililere tahsise ve üzerinde dilediği gibi tasarrufa, istediği zaman istediği süre ile çeşitli promosyon faaliyetleri düzenlemeye, çeşitli aletler ve dekoratif ürünler koymaya ve kiralamaya yetkilidir.” ve 19.1.8. maddesi “Kiraya veren, ortak alanların bazı bölümlerini 3. şahıslara kiralayabilme hakkını mahfuz tutmaktadır. Kiraya veren, bu kiralık alanları satış ve reklam amaçlı standların kurulması ve işletilmesi için kullanmaya veya 3. şahıslara kullandırmaya yetkilidir. Bunlardan elde edilecek gelir, münhasıran kiraya verene ait olacak, ortak giderlerin ve yönetim giderlerinin ödenmesinde vs. de kullanılmayacaktır.” hükümlerini içermektedir. Aynı hükümler asıl ve birleşen davalılar ile ihbar edilen ... arasındaki kira sözleşmelerinde de bulunmaktadır.
... 6. SHM'nin ... esas ve...karar sayılı dosyasında, davacıların ...A.Ş. ve ...A.Ş., davalının ... A.Ş. olduğu, talebin işbu davaya konu kiralanan yerlerle ilgili olarak AVM yemek alanı ortak alanındaki masa ve sandalyelerin yeter sayıda ve müşteriler tarafından rahatlıkla kullanılabilir vaziyette olması gerektiği, mahrum kalınan kazanca yönelik olarak fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla davalı aleyhine şimdilik 20.000-TL'nin davalıdan tahsili istenildiği, 17/03/2022 tarihinde davanın reddine dair verilen kararın, davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 4. HD'nin ... esas, ...karar sayılı ve 17/03/2022 tarihli ilamıyla, davalı-kiraya verenin yemek katında bazı dükkanlara, bu dükkanların önündeki farklı masa ve sandalyelerin yalnızca bu dükkanlara özgülenmesi şeklinde yaptığı işlemin kira sözleşmesine aykırılık oluşturmadığı ve kiralananın ayıplı hale gelmediği gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır. Yine davacının aynı kira sözleşmesi sebebiyle ... AVM de bulunan ...aleyhine açtığı TTK 54 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabetin tespiti, men-i, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin davada ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E.... K sayılı kararında; Davacının kira sözleşmesine dayalı olarak, ilgili alanda tasarruf hakkı sahibi ihbar olunan tarafından verilen yetki ile bağımsız bölüme özgülenen alan üzerinde faaliyet gösterdiğinden davalının eyleminin haksız kullanım teşkil etmediği gerekçesiyle haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verdiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesinin ... E....K sayılı kararı ile onandığı görülmüştür.
Davacı ve asıl ve birleşen dosya davalıları ...Şti. ile ...Şti ihbar olunan .. A.Ş.'nin maliki olduğu AVM'nin yemek katında ihbar olunan şirketin kiracılarıdır. Kira sözleşmelerinde, ortak alan sayılan yerlerde kiralayanın kendi tasarrufuyla düzenleme yapabileceği, 3. kişilere tahsis edebileceği kararlaştırılmıştır. Davacı da bu hükmü kabul ederek sözleşmeyi imzalamıştır. İhbar olunan tarafından kira sözleşmesi ile davalıların restoranı önündeki alanların davalıların kullanımına bırakıldığı ve davalıların da bu kapsamda ilgili alanları kullandığı anlaşılmıştır. Davacının kira sözleşmesine dayalı olarak, ilgili alanda tasarruf hakkı sahibi ihbar olunan tarafından verilen yetki ile bağımsız bölüme özgülenen alan üzerinde faaliyet gösterdiğinden davalıların eylemlerinin haksız kullanım teşkil etmediği, asıl ve birleşen davalıların ilgili alanlara kendisine ait malları koymasının sözleşmeden kaynaklanan hakkın kullanılması mahiyetinde olduğu ve haksız el atma niteliğinde olmadığına kanaat getirilerek, asıl ve birleşen davada davacının haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
A ) Asıl davada ;
1-Davacının Haksız rekabetin önlenmesi ve 20.000,00TL maddi tazminat talepli davasının ve 50.000,00TL manevi tazminat talepli davasının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 1.195,43.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
-Artan 767,83-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Maddi tazminat talepli dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Manevi tazminat talepli dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT 10/3-4 uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-Birleşen 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dosyada;
1-Davacının Haksız rekabetin önlenmesi ve 20.000,00TL maddi tazminat talepli davasının ve 50.000,00TL manevi tazminat talepli davasının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 1.195,43.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
-Artan 767,83-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Maddi tazminat talepli dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Manevi tazminat talepli dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT 10/3-4 uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/11/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır