T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/717 Esas
KARAR NO: 2022/9
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 19/12/2019
KARAR TARİHİ: 07/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01/02/2015-01/02/2018 dönemini kapsayan hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, hizmet alım sözleşmesi kapsamında müvekkilinin davalı yana entegre tesis hizmeti sunduğunu, müvekkilinin sözleşme gereği 182.131,00.-TL bedelli teminat mektubu sunduğunu, müvekkili şirketin sözleşme gereği yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşmenin sona ermesinden sonra teminat mektubunun iadesini talep ettiğini, teminat mektubunun iade edilmediğini, davalı tarafça 23/07/2019 tarihli mektubun süresinin 29/07/2019 tarihinde dolacağından ve süre uzatılmazsa mektubun bozulacağından bahisle ihtarname gönderildiğini, davalı tarafın bu ihtarı sonrasında müvekkili tarafça davalı kuruma verilen cevabi yazıda tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla teminat mektubunun süresinin 31/12/2019 tarihine kadar uzatıldığını, davalı tarafın hukuken teminat mektubunu elinde tutmasını gerektiren hiçbir hukuki gerekçesi bulunmadığını, müvekkili şirketin davalı şirkete veya bu hizmet alım işi ile ilgili herhangi bor kişi ve kuruma borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin teminat mektubunun bozdurulması tehdidi altında olduğunu, ticari davalarda dava şartı olan arabulucuya başvuru yapıldığını, arabuluculukta anlaşma sağlanamadığını iddia ve beyan ederek davanın kabulü ile teminat mektubunun iadesine, yargıla giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın tüm edimlerini yerine getirmediğini, davacının sözleşmeye aykırı eylemleri ve sözleşme gereğince müvekkilinden haksız şekilde tahsil ettiği bedelleri hukuka aykırı şekilde uhdesinde tutması nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararların tespiti ve tazmini talepli olarak taraflarınca dava ikame edildiğini, işbu davanın halihazırda Mahkememizin 2018/533 Esas sayılı dosyası ile görüldüğünü, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde, müvekkili şirket tarafından hazırlanan şartnamelerin ve tüm dökümanların, işbu sözleşmelerin mütemmim cüzi sayılacağının hüküm altına alındığını, şartname ile personellere yapılacak ödemelerin yüklenici sorumluluğunda olduğu ve miktarlarının belirlendiğini, asgari ücretin artması neticesinde davacı tarafça maliyetlerin arttığı ve kendileri tarafından karşılanmasının güç olduğundan bahisle, maliyet farklarının müvekkili şirket tarafından karşılanmasının talep edildiğini, talebin kabul edilerek asgari ücrete gelen zam nedeniyle oluşan fark bedellerinin işçilere ödenmek üzere müvekkili şirketin üstlenmesinin kararlaştırıldığını, 01/02/2016 tarihindeki asgari ücretin işverene toplam maliyeti arasındaki fark bulunarak her bir işçi için 602.78.-TL fark ödemesinin personellere yansıtılmak üzere ödenmesine karar verildiğini, alınan bu karar doğrultusunda müvekkili şirketin yükümlendiği fark ödemesinin personellere yansıtılmak üzere davacı firmaya gereği gibi ödendiğini, davacı firmaya yapılan bu ödemelerin amacının davacı işveren firmanın karını artırmak olmadığını, bu ödemelerin firma tarafından kendi bünyesinde çalışılan personellere yansıtılması gerektiğini, davacı firmanın bu ödemeleri haksız ve hukuka aykırı şekilde kendi uhdesinde tuttuğunu, personellere farkların eksik ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesinde açıkça sözleşmeye aykırı davranılması halinde teminat mektuplarının iade edilmeyeceğinin düzenlendiğini, davacının sözleşmesel yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmediğini, taraflar arasındaki teknik şartnamenin ilgili maddesinde kıdem tazminatlarının dışında müvekkili şirketin başkaca yükümlülüklere ilişkin bir sorumluluğunun olmayacağının kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin davalı olarak gösterilmek suretiyle ikame edilen işçilik alacakları talepli davalar bulunduğunu, işçiler tarafından ikame edilmiş ve müvekkili şirket tarafından ödemesi yapılan dava ve icra takip listesinin ayrıca ibraz edileceğini, bu ödemelere ilişkin belgeler sunulduğunda davacının bahsettiği teminat mektubu bedelinden çok daha yüksek miktarda müvekkili şirketin davacıdan alacağının doğacağını iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davalıya verilen ... A.Ş.'ye ait; 29/01/2019 tarih, 182.131,00.-TL bedelli teminat mektubunun iadesi talebinine ilişkindir.
... 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 4. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 4. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 19. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin; ..., ..., ... ve ...Esas sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
29/01/2019 tarih, 182.131,00.-TL bedelli teminat mektubunun nakte çevrilip çevrilmediğinin ve çevrildi ise kim tarafından ve hangi tarihte çevrildiğinin araştırılması bakımından ... A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizin 2018/533 Esas sayılı dosyası, dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizin 2018/533 Esas sayılı dosyasında aldırılan 11/12/2020 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında özetle; asıl davada; (... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası) davacı... A.Ş. tarafından yapılan, maliyet hak ediş artış oranlarına göre sözleşmenin başlangıcı Ocak 2015 ile sözleşmenin bitişi Şubat 2018 tarihleri arasında; davalı ... Ticaret A.Ş. tarafından personel brüt ücretlerine yansıtılmayan 820.611,79.-TL eksik ödemenin tespit edildiği, davacı tarafından fazladan ödenen ve davalı yedinde sebepsiz iktisap teşkil eden bu tutarın gerek sözleşmeye aykırılık gerekse sebepsiz iktisap hükümlerine göre iadesinin davacı tarafından talep edilebileceği, birleşen davada; (... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas ve ... Karar sayılı dosyası) davalı ...A.Ş. tarafından faturalara yansıyan fiyat artışı dönemlerine ilişkin faturaların tamamının ödendiği ancak Kasım 2017 dönemi 5.404,98.-TL (kısmen ödeme), Aralık 2017 dönemi 22.054,50.-TL (kısmen ödeme), Ocak 2018 dönemi 72.081,01.-TL (kısmen ödeme), Mart 2018 dönemi 495.411,74.-TL (tamamı ödenmedi), Nisan 2018 dönemi 169.481,81.-TL (tamamen ödenmedi) olmak üzere davacının davacı ... A.Ş.'ye icmalen 764.434,04.-TL bakiye tutarda borçlu olduğu ve tarafların borç/alacak bakiyesinde mutabık olduklarının defter ve kayıtlarından tespit edildiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında, "..." yapıldığı, davacı tarafından düzenlenen teknik ve idari şartnamenin sözleşmenin eki olduğu, davacı tarafından sözleşme gereği olarak sözleşmede öngörülen 182.131,00 TL teminat bedelinin 29.01.2019 tarihli ... No lu ... Kesin Teminat Mektubu olarak davalı yana sunulduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda davacı şirket, sözleşme gereği yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiği ve sözleşmenin sona ermesinden sonra teminat mektubunun iadesini talep ettiği halde teminat mektubunun iade edilmediği iddiasıyla davaya konu teminat mektubunun iadesi talebinde bulunmuştur. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin teminat iadesini düzenleyen 11.4.1 maddesinde "...Taahhüdün , sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği, tüm işçilik haklarının işçilere ödendiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra , Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye Verilmesi ile Kesin Teminatların tamamının yükleniciye iade edilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı vekili 03/08/2021 havale tarihli dilekçesi ile, davaya konu teminat mektubunun yenilenmeyerek hükümsüz kaldığını ve bu sebeple davanın konusuz kaldığını beyan ederek konusuz kalan dava için karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce ... A.Ş.'ye yazılan müzekkereye, bahsi geçen 27.01.2015 tarihli ... referans numaralı muhatabı ... A.Ş. Olan teminat mektubunun vadesinin 31.01.2021 olduğundan 02.02.2021 tarihinde bankalarınca risk çıkışının gerçekleştirildiği, ilgili mektubun nakde çevrilme durumunun olmadığından bahisle cevap verildiği anlaşılmıştır. Dava devam ederken davaya konu teminat mektubunun yenilenmeyerek hükümsüz kaldığı ve bu sebeple davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir
HMK 331. maddesinde esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri düzenlenmiş olup, 1. fıkrasında davanın konusuz kalması nedeniyle esastan karar verilmeyen hallerde davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilerek hükmedileceği belirtilmiştir. Bu nedenle yargılama giderlerinin bu madde kapsamında değerlendirilmesi ve dava tarihindeki haklılık durumuna göre hükmedilmesi gerekir.
Mahkememizin 2018/533 Esas sayılı dosyasında aldırılan 11/12/2020 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun bir örneği Mahkememiz dosyasına alınmış ve sonuç kısmında özetle; asıl davada; (... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası) davacı ...A.Ş. tarafından yapılan, maliyet hak ediş artış oranlarına göre sözleşmenin başlangıcı Ocak 2015 ile sözleşmenin bitişi Şubat 2018 tarihleri arasında; davalı ...A.Ş. tarafından personel brüt ücretlerine yansıtılmayan 820.611,79.-TL eksik ödemenin tespit edildiği, davacı tarafından fazladan ödenen ve davalı yedinde sebepsiz iktisap teşkil eden bu tutarın gerek sözleşmeye aykırılık gerekse sebepsiz iktisap hükümlerine göre iadesinin davacı tarafından talep edilebileceği, birleşen davada; (... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...Karar sayılı dosyası) davalı ... A.Ş. tarafından faturalara yansıyan fiyat artışı dönemlerine ilişkin faturaların tamamının ödendiği ancak Kasım 2017 dönemi 5.404,98.-TL (kısmen ödeme), Aralık 2017 dönemi 22.054,50.-TL (kısmen ödeme), Ocak 2018 dönemi 72.081,01.-TL (kısmen ödeme), Mart 2018 dönemi 495.411,74.-TL (tamamı ödenmedi), Nisan 2018 dönemi 169.481,81.-TL (tamamen ödenmedi) olmak üzere davacının davacı ... A.Ş.'ye icmalen 764.434,04.-TL bakiye tutarda borçlu olduğu ve tarafların borç/alacak bakiyesinde mutabık olduklarının defter ve kayıtlarından tespit edildiği, bu hali ile taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin teminat iadesini düzenleyen 11.4.1 maddesi kapsamında davaya konu teminat mektubunun iade şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle davanın açılmasına davalının sebebiyet vermediği anlaşılmakla yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına ve davalı yararına vekalet ücreti takdirine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Vekalet Ücreti yönünden ise AAÜT'nde özel düzenleme bulunmakta olup tarifenin 6. maddesine göre anlaşmazlık, davanın konusuz kalması nedeniyle ön inceleme tutanağı tamamlanıncaya kadar giderilirse, tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.
Tüm bu nedenlerle dava tarihindeki haklılık durumu ve davanın ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra konusuz kaldığı da gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın konusuz kalması nedeniyle ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80,70.-TL maktu karar ve ilam harcının, dava açılırken davacı taraftan peşin alınan 3.110,35.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 3.029,65.-TL'nin hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 21.199,17.-TL nispi vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 790,00.-TL gider avansı ve 50,00.-TL istinaf avansı olmak üzere toplam 840,00.-TL'den artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan 23,50.-TL yargılama giderlerinin tamamının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK 333.maddesi gereğince davalı tarafından yatırılan 300,00.-TL gider avansından artan 276,50.-TL'nin hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davalıya iadesine,
8-Bakırköy Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davalı vekillerinin huzurunda, davacı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.07/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*