T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/734 Esas
KARAR NO: 2021/855
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 24/07/2019
KARAR TARİHİ: 15/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davalı alacaklı tarafından müvekkili aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip konusu 7 örnek ödeme emrinin muhtarlık yolu ile müvekkiline tebliğ edildiğini, gönderilen ödeme emri ve takip talebinin 6170 USD alacak belirtildiğini, takibin Türk Lirası üzerinden açılmadığını, ayrıca takip konusu alacağın dayanğı olarak hiçbir belge ve sebep gösterilmediğini, müvekkilinin böyle bir borcunun olmadığını, ne zaman ve hangi ticari ilişkiden dolayı bir alacak doğduğunun da belli olmadığını, bu nedenle takip konusu alacağın ferileri ile beraber tamamına itiraz eddiklerini, takip konusu borcunun olmadığının tespiti ile haksız takibin iptali amacı ile bu davayı açtıklarını, Söz konusu ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerine ihtiyati tedbir kararı konularak takibin durdurulmasına, menfi tespit davalarının kabulü ile takibin iptaline ve davalının % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Öncelikle dava konusunun ticari bir iş niteliğinde olduğunu, dolayısı ile görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiklerini, dava konusu işin ticari iş niteliğinde olması sebebi ile zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğunu, davacı/borçlunun öncelikle zorunlu arabuluculuk kapsamında arabulucuya müracaat etmesinin dava şartı olduğunu, böylelikle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilkçesindeki beyan ve iddiaların afaki olduğunu, taraflar arasında ticari iş ilişkisi bulunduğunu, alacaklarını gösterir tüm ticari belge ve defterleri mahkemeye ibraz edeceklerini, öncelikle dosyaya görevsizlik kararı vreilerek görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiklerini, haksız ve dayanıksız davanın reddi ile davacı/borçlunun % 20 den aşağı olmamak üzere tazminat mahkum edilmesine, dava giderlerinin ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
... 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 30/10/2019 tarih ve ...Esas, ... Karar sayılı görevsizlik ilamı ile Mahkememize tevzi olan ve 2019/734 Esas numarasına kaydı yapılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.
Dava, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı iddiasıyla cari hesap alacağının tahsili amacıyla hakkında başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
.. Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabında davacının ... numarasında kayıtlı ...-... İşletmesi adlı işletmenin 27.02.2008 tarihinde resen terkin edildiğinin bildirildiği, ... Vergi Dairesinden gelen yazı cevabı ekindeki 2005-2006 yılları vergi beyannamelerinden davacının işletme hesabına göre defter tuttuğunun anlaşıldığı bu hali ile davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Davanın taraflarından olan davalı tacir ise de, davacı tacir olmadığı gibi, dava konusu ihtilaf da TTK'da yer alan mutlak ticari davalardan değildir. Bu itibarla davanın görülmesi gereken mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Dava, 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 24/07/2019 tarihinde açılmıştır. Görevin, 6100 sy. HMK'nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğu, yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmesi gerektiği, davanın asliye hukuk mahkemesinin görevine girdiği anlaşılmış, 6100 Sayılı HMK nun 114/1-c maddesine göre görev dava şartlarından olup, 115/2 maddesine göre dava şartı noksanlığı durumunda davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla davacının davasının usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine; talep halinde dava dosyasının görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
2-HMK'nın 20-23 maddeleri gereğince işlem yapılmasına; Her ne kadar ... 24. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas, ... Karar ve 30/10/2019 tarihli görevsizlik kararı verilmiş ise de verilen bu karar istinaf edilmeksizin kesinleştiğinden;
Mahkememiz görevsizlik kararının da istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin belirlenmesi için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-İşbu ilam tarafından birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten;kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerektiği, aksi takdirde talep halinde HMK 20. Maddesi gereğince mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun taraflara ihtarına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda mahkememize yazılı / sözlü başvuru ile zabıt katibince tutanağa geçirilmek suretiyle kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul BAM'a gönderilmek üzere istinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan tahkikat sonucunda karar verildi. Karar usulen açıklandı, okundu. 15/12/2021
Katip ...
E İmzalıdır
Hakim ...
E İmzalıdır